Nauczyciel powinien nie tylko przekazywać wiedzę uczniom ale przede wszystkim organizować ich proces uczenia się, rozwijać ich samodzielność, zainteresowania i pobudzać aktywność poznawczą. Ważnym zadaniem nauczyciela jest też wychowanie uczniów, wspieranie ich w rozwoju, wpływanie na społeczne postawy młodzieży, współkształtowanie jej charakterów i umiejętności współżycia w klasie, a później w społeczeństwie. Jednym słowem efektywny nauczyciel powinien tak pokierować procesem kształcenia, aby uczniowie w trakcie nauki zdobyli kompetencje, które będą im potrzebne w życiu i w pracy. A. Szyszko-Bohusz pisze, że "współczesny nauczyciel musi ześrodkować, skoncentrować w swej osobowości wszelkie najwyższe i najwspanialsze cechy etyczne, umysłowe oraz estetyczne...", "nie musi być doskonały ale powinien nieustannie dążyć do doskonałości." (S. Witek 2000, s. 47). To dążenie do doskonałości to nic innego jak rozwój zawodowy nauczyciela. Dzięki nieustannemu doskonaleniu i zdobywaniu doświadczenia podnosi się jakość pracy zarówno pojedynczego nauczyciela jak i całej szkoły. Rozwój zawodowy każdego pracownika we współczesnym świecie dynamicznych zmian jest jednym z głównych warunków przetrwania i rozwoju organizacji. Doskonalenie zawodowe staje się obecnie ważne i coraz bardziej powszechne. O placówkach, w których jest ono mocno zaakcentowane mówi się, że są "organizacjami uczącymi się". Taką organizacją jest właśnie szkoła. Ciągłe kształcenie kadry dydaktycznej pozwala na wyposażenie nauczycieli w dodatkową wiedzę, umiejętności i kompetencje, które mają ważne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania i rozwoju szkoły. Jest to również sposób na podnoszenie jakości pracy szkół. Wpływa on jednocześnie na efektywność edukacji. W wyniku doskonalenia zawodowego zwiększa się kultura organizacyjna i pedagogiczna nauczycieli. Nauczyciel posiadający wysoki poziom kultury organizacyjnej potrafi lepiej organizować pracę uczniów, kierować procesem ich uczenia się i rozwojem osobowym, efektywniej wykorzystywać czas na lekcji, dzielić się wiedzą i umiejętnościami. Potrafi także sprawniej organizować własny warsztat pracy, konstruować programy kształcenia, projektować środki dydaktyczne i przeprowadzać ewaluację procesu dydaktyczno-wychowawczego. Kultura pedagogiczna to system wartości, metod pracy i sposobów zachowań. Oznacza ona także pewien poziom stosunków międzyludzkich, oblicze moralne oraz dążenie do rozwoju zawodowego. Nauczyciele posiadający wysoki poziom kultury pedagogicznej odznaczają się samodzielnością zawodową i dążą do osiągania sukcesów, nawet tych na małą skalę, ponieważ mają świadomość, że są one niezbędne dla podnoszenia efektywności pracy dydaktyczno-wychowawczej. Kultura organizacyjna i pedagogiczna nauczyciela połączona z umiejętnością prowadzenia dialogu wpływa na jego ogólną postawę zawodową. Zmiany jakie dokonały się w systemie edukacyjnym spowodowały, że wzrosło zapotrzebowanie na nauczycieli twórczych, odznaczających się inicjatywą, umiejętnością myślenia i działania w skali całej szkoły. Nauczyciel, aby sprostać oczekiwaniom społecznym powinien doskonalić swoje umiejętności dydaktyczno-pedagogiczne przez cały okres aktywności zawodowej. Jest to również podstawą awansu na kolejne stopnie służbowej hierarchii. Wymagania kwalifikacyjne jakie każdy nauczyciel powinien spełnić, aby uzyskać kolejny stopień awansu zawodowego podaje Rozporządzenie MEN z dnia 3 sierpnia 2000 r. Osiągnięcie umiejętności zapisanych w tym dokumencie wymaga czasu i dużego wkładu pracy ze strony nauczyciela. Przynosi jednak oczekiwane rezultaty. Z jednej strony zadowolenie uczniów i rodziców, z drugiej satysfakcję osobistą i uznanie otoczenia. Zatem proces doskonalenia nauczycieli wpływa na poprawę jakości pracy szkoły, pomaga przy wprowadzaniu zmian i modyfikowaniu pracy z uczniami.
Literatura: - W. Kruszwicki, K. Symela, Poprawa jakości pracy szkoły. Program SMART, Warszawa 1999.
- J. Szempruch, Nauczyciel w zmieniającej się szkole. Funkcjonowanie i rozwój zawodowy. Rzeszów 2001, FOSZE.
- S. Witek, Zarządzanie reformowaną szkołą, Warszawa-Kraków 2000, PWN.
|
