Program kółka teatralnego

mgr Barbara Zdyb


Wstęp

Jednym z głównych celów kształcenia w klasach początkowych jest przygotowanie dzieci do uczestnictwa w życiu kulturalnym. Cel ten realizowany jest przez umożliwienie dzieciom kontaktu ze sztuką, między innymi teatralną. Edukacja teatralna ma przygotować dzieci do właściwego odbioru sztuki przez rozwijanie wrażliwości na piękno języka, ukazywanie pozawerbalnych środków ekspresji, przeżywanie razem z bohaterami ich przygód. Pełen i właściwy kontakt ze sztuką teatralną nie może jednak ograniczyć się do oglądania przedstawień lub zwiedzania budynku. Istotę teatru, jego wartości dla społeczeństwa dziecko rozumie wówczas, gdy samo znajdzie się "po drugiej stronie" jako aktor, reżyser, scenograf czy tylko statysta. Scenki, teatrzyki są ulubioną przez dzieci formą ekspresji. Inscenizacja wyzwala twórczą inwencję dzieci, pomysłowość, zainteresowania i zamiłowania do wypowiedzi związanych z różnymi rodzajami aktywności artystycznej np. malowanie, lepienie masek, projektowanie dekoracji, śpiew, gra, ruch. Ta integracja oddziałuje na społeczne postawy dzieci, które same muszą rozstrzygać jak ma przebiegać przedstawienie i działać zbiorowo. Na bazie właściwego rozwoju społecznego kształtują się zalążki dziecięcej moralności, którą można wzbogacać i uzupełniać opierając się np. na właściwie dobranej literaturze. Przygotowanie inscenizacji wymaga twórczego zaangażowania wszystkich dzieci. Każdy może zgłosić swój pomysł lub pomóc w przygotowaniach. Umożliwia to zapewnienie każdemu dziecku poczucia sukcesu, ośmielenie i aktywizowanie. W czasie przygotowań i samego przedstawienia dzieci zaspakajają potrzebę ruchu, uczą się współpracować w grupie, oceniać siebie i kolegów. Bogacą i uaktywniają język, uczą się mówić wyraziście, z właściwą intonacją, ćwiczą pamięć, rozbudzają swoją aktywność twórczą. Inscenizacje umożliwiają też lepsze zrozumienie tekstów i sprzyjają kształtowaniu właściwych postaw - poprzez internalizację przeżyć bohaterów. Każda forma teatrzyku klasowego uatrakcyjnia zajęcia, wywołuje zainteresowania czytelnicze i teatralne. Skłania do poszukiwań i twórczej pracy nad scenariuszem, scenografią, oprawą muzyczną.

Inspiracją do podjęcia działań na zajęciach kółka teatralnego i opracowanie programu edukacji teatralnej stały się moje doświadczenia w pracy z dziećmi. Uczniowie bardzo chętnie bawią się w teatr, inscenizują znane bajki, recytują utwory poetyckie, biorą udział w konkursach recytatorskich. Podjęcie działań w tym zakresie wynikało również ze specyfiki życia kulturalnego w naszej miejscowości, gdzie szkoła jest głównym miejscem spotkań nie tylko uczniów, nauczycieli i rodziców, ale całej społeczności lokalnej. Liczba i różnorodność imprez, na których program artystyczny przedstawiają nasi uczniowie jest ważnym argumentem do podjęcia przeze mnie tego wyzwania.

Program został napisany dla uczniów klas I-III szkoły podstawowej. Przyjęte w nim założenia, cele, metody sprzyjają wszechstronnemu rozwojowi dziecka, uwzględniają jego potrzeby intelektualne, emocjonalne, moralne i estetyczne. Zakłada on szersze przybliżenie wiadomości z zakresu teatru, rozbudzenie ciekawości czytelniczej, wdrażanie do zgodnej współpracy w grupie, wyzwalanie ekspresji ruchowej.

Bazę programu stanowi "Podstawa programowa kształcenia ogólnego" oraz "Program zintegrowanej edukacji XXI wieku. Klasy 1-3" Jadwigi Hanisz.

Cele ogólne

  1. Wspomaganie wielopłaszczyznowego rozwoju intelektualnego i emocjonalnego
  2. Konsolidacja zespołu klasowego

Cele szczegółowe

Cele dydaktyczne:

  1. Kształtowanie wrażliwości na sztukę teatralną
  2. Rozwijanie zainteresowań teatrem
  3. Percepcja sztuk teatralnych
  4. Nauka dykcji, ruchu i gestu scenicznego oraz uzewnętrznienie emocji
  5. Rozwijanie zainteresowań różnorodną twórczością artystyczną (plastyczną, muzyczną)
  6. Rozwijanie zainteresowań czytelniczych
  7. Kształtowanie umiejętności prawidłowej intonacji czytanych lub wygłaszanych z pamięci utworów literackich
  8. Twórczy udział w kreowaniu inscenizacji, improwizacji na podstawie utworów literackich i własnych przeżyć
  9. Tworzenie oprawy muzycznej do utworu literackiego
  10. Poznanie twórczości wybitnych polskich poetów dziecięcych i baśniopisarzy
  11. Wyrabianie umiejętności tworzenia dekoracji, scenografii, kukiełek i innych akcesoriów do przedstawień

Cele wychowawcze:

  1. Kształtowanie świadomej dyscypliny, poczucia odpowiedzialności indywidualnej i zbiorowej
  2. Nauka współdziałania w grupie podczas wykonywania zadań aktorskich
  3. Utrwalenie więzi międzypokoleniowej
  4. Kształtowanie uczuciowego stosunku do książek
  5. Integracja ze środowiskiem poprzez uczestnictwo w przedstawieniach na terenie szkoły, wsi, gminy
  6. Rozwijanie aktywności i zainteresowań poezją poprzez uczestnictwo w konkursach recytatorskich
  7. Wdrażanie do poszanowania wytworów swojej i cudzej pracy i gromadzenia ich jako pamiątek
  8. Wdrażanie do kultywowania tradycji i zwyczajów rodzinnych, szkolnych, ogólnonarodowych i religijnych
  9. Kształtowanie świadomych postaw proekologicznych i prozdrowotnych

Procedury osiągania celów

Założone w programie cele będą osiągane za pomocą metod i technik, które pobudzą twórczą aktywność ucznia, wdrożą go do samokształcenia oraz przygotują do świadomego uczestnictwa w kulturze. Są to metody eksponujące, wśród których wyróżniamy dramę, sztukę teatralną, wystawę (ekspozycję) i pokaz. Wincenty Okoń w metodzie eksponującej wyróżnia metody impresywne, sprzyjające odbiorowi sztuki i metody ekspresywne sprzyjające umiejętnością wyrażania odczuć, emocji, postaw, poglądów.

Zakładane osiągnięcia

W wyniku realizacji programu uczeń powinien:

- wypowiadać się jasno na temat przeżyć, lektur, spektakli
- wyrażać stany emocjonalne za pomocą gestów, mimiki oraz je odczytywać
- brać udział w inscenizacjach, improwizacji utworów literackich i własnych przeżyć
- wygłaszać z pamięci wiersze, fragmenty prozy oraz prawidłowo je intonować
- wykonywać kukiełki, stroje, dekoracje do przedstawień
- wykonywać afisze, plakaty, zaproszenia
- rozumieć pojęcia związane z teatrem
- znać wybitnych poetów polskich piszących dla dzieci i ich twórczość oraz twórczość znanych baśniopisarzy
- uczestniczyć w spektaklach teatralnych, kulturalnie zachować się w teatrze
- uczestniczyć w konkursach recytatorskich
- współdziałać w grupie
- brać udział w imprezach i spotkaniach o charakterze teatralnym, tanecznym, muzycznym

Uwagi o realizacji programu

Program dostosowany jest do warunków i możliwości szkoły realizowany będzie w trakcie spotkań na zajęciach kółka teatralnego w klasach nauczania zintegrowanego. Jest możliwy do realizacji przez przynajmniej kolejne trzy lata. Zajęcia prowadzić będę społecznie. Odbywać się będą zazwyczaj jedną godzinę w tygodniu. Przewidziana jest ścisła współpraca z rodzicami, którzy pomogą w przygotowaniu strojów na występy oraz zapewnią materiały do dekoracji i nagrody dla zwycięzców w konkursach.

Ewaluacja programu

Ewaluacja programu będzie polegała na przeprowadzeniu ankiet wśród uczestników zajęć pod koniec każdego roku szkolnego. Ankiety stanowić będą materiał do wnioskowania i wprowadzenia ewentualnych korekt. Ponadto wyniki konkursów będą podstawą do oceny stopnia przyswojenia poszczególnych treści przez uczniów. Najistotniejszym elementem ewaluacji będzie jednak obserwacja postępów dzieci na zajęciach oraz podczas przygotowywanych przez nie przedstawień.

Literatura:

  1. Awgulowa J., Świętek W.: Inscenizacje w klasach początkowych. Warszawa 1985.
  2. Dziedzic A., Gudro M.: Drama w szkole podstawowej. Warszawa 1995.
  3. Karczyńska-Ząbek A.: Wykorzystanie dramy, Życie Szkoły nr 3, 1998.
  4. Kotynia K.: Scenariusz wieczornicy, Życie Szkoły nr 4, 1995.
  5. Kubeczek M.: Kółko teatralne w szkole podstawowej i gimnazjum. Warszawa 2003.
  6. Lenartowska K., Świętek W.: Lektura w klasach 1-3. Warszawa 1993.
  7. Olejniczak B.: Doświadczenia poszukujące we wczesnoszkolnej edukacji teatralnej, Życie Szkoły nr 1, 1996.
  8. Praca zbiorowa pod red. Służewska I, Szypułowa I.: Wybór scenariuszy, piosenek, wierszy na okolicznościowe imprezy szkolne dla klas 1-3. Nauczanie Początkowe nr 6, Kielce 1989/90.
  9. Przymus R.: Inscenizacje pełne radości dla klas 1-3. Łódź 1995, Juka.
  10. Więckowski R.: Pedagogika wczesnoszkolna. Wyd. III. Warszawa 1998, WSiP.
  11. Więckowski R.: Program, jego istota, podstawowe problemy, Życie Szkoły nr 9, 1998.
  12. Wroński J.: Teatr szkolny i jego funkcje wychowawcze. Kraków 1976.

               
     
 
Strona główna Opinie W sieci Downloads Publikacje E-learning E-sklep O stronie