Program opracowano w oparciu o:
- Orzeczenie Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej z dnia 24.08.2006r,
- Podstawę Programową Kształcenia Ogólnego dla Uczniów z Upośledzeniem
Umysłowym w Stopniu Umiarkowanym lub Znacznym w Szkołach
Podstawowych i Gimnazjach,
- Profil osiągnięć ucznia-przewodnik dla nauczycieli i terapeutów z placówek specjalnych.
ZAŁOŻENIA PROGRAMU:
Założeniem programu jest stymulowanie wszechstronnego rozwoju ucznia
poprzez wykorzystanie jego aktualnych możliwości, umiejętności.
CELE PROGRAMU:
Głównym celem jest wspomaganie harmonijnego rozwoju chłopca w tym:
- aktywizowanie sfery poznawczej (pobudzanie zmysłów, integracja polisensoryczna),
- rozwijanie sprawności ruchowej,
- usprawnianie komunikacji,
- rozwijanie relacji emocjonalnych i społecznych,
- rozwijanie i doskonalenie umiejętności samoobsługowych.
CHARAKTERYSTYKA UCZNIA
Chłopiec upośledzony w stopniu znacznym. Jest całkowicie uzależniony od pomocy osób trzecich. Jest karmiony rozdrobnionym pokarmem, pije z butelki ze smoczkiem. Nie sygnalizuje potrzeb fizjologicznych, jest opieluchowany. W postawie stojącej chodzi podtrzymywany za rękę, samodzielnie porusza się przesuwając się na pupie.
Jest ubierany i rozbierany przez opiekunów.
Mowa jest głęboko upośledzona, chłopiec nazywa bliskie mu osoby słowem "mam" lub "nana". Potrzeby sygnalizuje głównie płaczem i piskiem. Czasem wskazuje żądaną rzecz.
Rozumie tylko proste polecenia np.: "daj", reaguje na zakaz. Próbuje naśladować głosem modulację usłyszanych wypowiedzi. Reaguje na swoje imię i imiona domowników. Chłopiec chętnie nawiązuje kontakty z innymi osobami.
ZADANIA
(Orzeczenie Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej z dnia 24.08.2006 r.)
- Zaleca się kontynuowanie kształcenia specjalnego dla dzieci upośledzonych w stopniu znacznym na podstawie indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego.
- Szczególny nacisk należy w dalszym ciągu kłaść na:
- rozwijanie umiejętności komunikacyjnych,
- uczenie czynności samoobsługowych oraz kształcenie i wzmacnianie poczucia
sprawności u dziecka.
CZAS I MIEJSCE REALIZACJI TREŚCI PROGRAMOWYCH
Chłopiec będzie nauczany indywidualnie w domu rodzinnym. Zajęcia będą odbywały się trzy razy w tygodniu, łącznie 10 godzin edukacyjnych tygodniowo.
PLAN PRACY
| Cele główne |
Cele szczegółowe |
Sposób realizacji, ćwiczenia |
I. Aktywizowanie sfery poznawczej:
- pobudzanie zmysłów,
- integracja polisensoryczna: łączenie i przetwarzanie przez dziecko informacji pochodzących od wielu zmysłów w system trwałych spostrzeżeń.
|
1. Usprawnianie zmysłu dotyku i kinestezji. |
- dostarczanie bodźców dotykowych i dotykowo-ruchowych do różnych obszarów ciała dziecka: masażyki, zabawy paluszkowe, głaskanie, poklepywanie, delikatne łaskotanie, podszczypywanie,
- dostarczanie doznań czuciowych związanych
z ciepłymi i zimnymi
podmuchami powietrza np.: dmuchanie na dłoń dziecka,podmuchy suszarki do włosów itp.
- dostarczanie doznań czuciowych ciepło-zimno, dotykanie ciepłych i zimnych przedmiotów: kaloryfer, woda ciepła-zimna itp.
- badanie dotykiem, rozpoznawanie i kontrastowanie cech przedmiotów różniących się temperaturą, kształtem, fakturą: twardy-mięki, ciepły-zimny, gładki-szorstki, duży-mały,itd.
- rozwijanie orientacji w schemacie ciała:wszelkie zmiany położenia,
- ćwiczenia rozwijające autoorientację: programy M. i Ch. Knillów i tolerancję dotykową,
- dostarczanie doznań ze strony zmysłu równowagi: kołysanie na dużej piłce, na huśtawce, na równoważni, kręcenie, podnoszenie i opuszczanie dziecka, huśtanie na nodze, na kolanach,
|
| |
2. Pobudzanie zmysłu węchu i smaku. |
- dostarczanie zróżnicowanych bodźców smakowych (słodki, słony, kwaśny, gorzki, ostry, łagodny),
- pobudzanie zmysłu węchu (zapachy produktów spożywczych, kosmetyków, kwiatów),
- próby kojarzenia cech smakowo-zapachowych
z przeznaczeniem przedmiotu: wąchanie jedzenia przed spożyciem, mydła przed myciem itp.
|
| |
3. Pobudzanie zmysłu wzroku.
- nabywanie świadomości światła,
- postrzegania jaskrawych przedmiotów, cieni osób,
|
- kierowanie uwagi dziecka na silne bodźce wzrokowe: zapalanie i gaszenie lampy, światełek, latarki,
- zapalanie i gaszenie światła w pomieszczeniu,
- umieszczanie przedmiotów na kontrastowym tle,
- podawanie przedmiotu o wyrazistym kolorze.
|
| |
4. Pobudzanie zmysłu słuchu, rozwijanie percepcji słuchowej. |
- dostarczanie różnorodnych pod względem jakości i siły bodźców słuchowych przy pomocy zabawek dźwiękowych, różnych przedmiotów, instrumentów, nagrań muzycznych, śpiewania dziecku, mówienia do niego,
- kojarzenie wrażeń słuchowych z wibracjami oraz z wykonywaniem pwenego ruchu: udezrenie w bębenek, w balon, w piłkę,uderzanie pałeczką w cymbałki, stukanie pzrzedmiotem o przedmiot, potrząsanie grzechotką, pukanie, ściskanie piszczącej zabawki, klaskanie w dłonie i wiele innych podczas codziennych czynności i zabaw
- kontrastowanie bodźców dźwiękowych: głośny-cichy,
szybki-wolny,
- prowokowanie do szukania niewidocznego źródła dźwięku
- zabawy ruchowe ze śpiewem lub przy muzyce typu "Kółko graniaste", "Stary niedźwiedź",
|
| II. Rozwijanie sprawności ruchowej. |
1. Rozwijanie sprawności w zakresie motoryki dużej i małej:
- rozwijanie ogólnej sprawności ruchowej
- rozwijanie umiejętności chwytu i manipulacji.
|
- ćwiczenia i zabawy ruchowe służące rozładowaniu napięcia emocjonalnego powiązanie z muzyką i rytmiką,
- zabawy ze śpiewem np. "kółko graniaste", "Stary niedźwiedź", "Mijanka", "Gwiazdeczka" itp.
- pobudzenie do samodzielnego wykonania ruchów: prowokowanie atrakcyjnymi bodźcami np.: śpiew, muzyka,
- ćwiczenia w pozycji leżącej: chwytanie przedmiotów, wstawanie, przekręcenie się itp.
- próby pionizacji: stania, chodzenia, stanie przy pomocy drugiej osoby, oprowadzanie dziecka.
- łączenie uwrażliwiania dotykowego dłoni z treningiem chwytania,
- ćwiczenia umiejętności chwytu poprzez podawanie dziecku różnorodnych przedmiotów, zabawek, pożywienia,
- rozwijanie kolejnych etapów manipulacji poprzez operowanie przedmiotami: sięganie po przedmiot, potrząsanie nim, uderzanie jeden o drugi,rzucanie, wkładanie i wyjmowanie np. z pudełka,
- doskonalenie precyzji i koordynacji ruchów rąk z użyciem przedmiotów, dużych i małych - np. materiały sypkie np. kasza, ryż, groch itp.
- uczenie prostych zachowań ruchowych np. cześć, pa pa, daj - masz, - także podczas zabawy np. kosi, kosi, sroczka, puk, puk, bach, bach - uderzenie całą dłonią,
|
| III. Usprawnianie komunikacji. |
1. Rozwijanie i doskonalenie wszelkich form zachowań ułatwiających kontakt dziecka z otoczeniem.
Sygnalizowanie i odbiór stanów uczuciowych, potrzeb.
|
- łagodne przemawianie do dziecka podczas zabawy,
- nawiązywanie bliskiego kontaktu poprzez dialog emocjonalny,
- łączenie komunikatów słownych z gestami np. am - otwieranie buzi podczas jedzenia, inne o których jest mowa wyżej (uczenie prostych zachowań ruchowych),
- kierowanie do dziecka krótkich, prostych poleceń np. daj, zrób, puk,puk weź,
- podtrzymywanie aktywności głosowej dziecka poprzez naśladowanie wydawanych przez nie dźwięków,
- zachęcanie do naśladowania dźwięków wydawanych przez n-la,
- stałe używanie podczas zajęć imienia dziecka,
- nazywanie osób, czynności, części ciała, przedmiotów znajdujących się w otoczeniu dziecka,
- modulowanie barwy głosu w kontaktach z dzieckiem (czule, pieszczotliwie, wesoło, smutnie, ale także groźnie),
- zabawy dźwiękonaśladowcze np. przy użyciu instrumentów muzycznych,
- pozytywne wzmacnianie wszelkich form komunikowania się dziecka z otoczeniem
- wnikliwa obserwacja dziecka i jego zachowania, próby odczytywania i zrozumienia komunikatów wydawanych przez nie (barwa głosu w różnych sytuacjach, mimika, mowa ciała)
- usprawnianie narządów mowy poprzez masowanie języka, warg, policzków, podniebienia,
|
| IV. Rozwijanie relacji emocjonalnch i społecznych. |
1. Wywoływanie pozytywnej reakcji dziecka w relacjach z osobami znaczącymi. |
- eliminowanie bodźca drażniącego, wywołującego negatywne przeżycia emocjonalne poprzez dostarczenie bodźców przyjemnych np. przytulanie, czuły dotyk, |
| |
2. Eliminowanie zachowań niepożądanych:
stereotypie, autoagresja poprzez zastępowanie ich innymi formami aktywności.
|
- stwarzanie atmosfery bezpieczeństwa i akceptacji,
- wzmacnianie wszelkich przejawów zachowań prospołecznych dziecka poprzez dostarcznie przyjemnych bodźców,
|
| V. Rozwijanie i doskonalenie umiejętności samoobsługowych. |
1. Rozwijanie umiejętności związanych z przyjmowaniem pokarmów. |
- uchwycenie sposobu sygnalizowania przez dziecko odczucia głodu, pragnienia,
- ćwiczenia umiejętności związanych z samodzielnym jedzeniem: trzymanie pokarmu, odgryzanie kęsków,
- kojarzenie czynności związanych ze spożyciem pokarmów z określeniami słowami np.: mniam, mniam, am, piciu, piciu itp.
|
PROCEDURY OSIĄGANIA CELÓW
- Metody pracy:
- Metoda konkretnych bodźców bezpośrednich,
- Metoda ćwiczeń.
- Elementy logopedii.
- Metoda Dobrego Startu M. Bogdanowicz.
- Muzykoterapia.
- Formy pracy:
praca indywidualna dostosowana do możliwości ucznia.
- Zasady pracy:
(wg Z. Sękowskiej)
- Zasada jedności nauczania z wychowaniem.
- Zasada maksymalnego zaspokojenia potrzeb fizycznych i psychicznych wychowanka
oraz aktywizowania go.
- Zasada indywidualizacji oraz szacunku do wychowanka i jego trudu.
- Zasada przystosowania wymagań do możliwości dziecka.
- Zasada zaangażowanej emocjonalnej współpracy z dzieckiem.
- Zasada realnego optymizmu i wytrwałości.
- Kompensacji.
- Integracji ze społeczeństwem.
- Rodzaje pomocy i wsparcie:
rodzina chłopca, psycholog i pedagog z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej, psycholog i pedagog pracujący
z chłopcem w Stowarzyszeniu na Rzecz Osób z Niesprawnością Intelektualną.
PRZEWIDYWANE OSIĄGNIĘCIA UCZNIA
W wyniku realizacji programu chłopiec:
- - potrafi chodzić trzymany za jedną rękę,
- - potrafi samodzielnie przejść kilka kroków,
- - chodząc omija przeszkody,
- - kucnąć a potem wstać,
- - manewrować przedmiotami bez pomocy drugiej ręki,
- - potrafi wkładać różne palce do otworów,
- - potrafi zbudować wieżę z klocków,
- - potrafi bazgrać ołówkiem,
- - wokalizuje niektóre głoski,
- - nawiązuje kontakty z rówieśnikami lub dorosłymi,
- - rozumie słowa: mama, pani, pan, siostra, brat,
- - rozumie i reaguje na słowa: kosi-kosi, pa, pa,
- - potrafi pokazać palcem w swoim otoczeniu przedmioty wskazywane przez dorosłego,
- - odpowiada głużeniem na głos,
- - głuży często i spontanicznie,
- - patrząc na dorosłego, potrafi położyć sobie palec na buzi,
- - patrząc na dorosłego,potrafi nieudolnie naśladować jedzenie łyżką,
- - używać przedmiotów zgodnie z przeznaczeniem (np.: łyżka, grzechotka itp.)
- - potrafi zdjąć sobie czapkę z głowy,
- - potrafi zdjąć sobie skarpetki,
- - pomaga podczas ubierania, np.: wkładając ręce w rękawy,
- - potrafi zdjąć rozwiązane luźne buty.
OCENA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA
- Przez ocenę opisową rozumie się ustne lub pisemne opisanie postępów ucznia w zakresie umiejętności i wiadomości wspierających go w rozwoju.
- Na ocenę opisową składają się informacje o:
- osiągnięciach ucznia,
- doświadczanych przez niego trudnościach (z uwzględnieniem możliwości chłopca),
- cechach osobowości ucznia, jego mocnych i słabych stronach,
- propozycjach działań, które należałoby podjąć aby uczeń mógł pokonywać swoje
trudności.
- Formy oceny opisowej:
- ustna - bieżąca informacja skierowana do ucznia lub opiekuna, na temat jego aktualnych
wiadomości, umiejętności i wkładu pracy,
- pisemna:
- ocena śródroczna - jest opisem dotychczasowych osiągnięć ucznia i zaleceń do dalszej
pracy,
- ocena roczna - jest opisem osiągnięć ucznia.
- Podstawą do dokonania oceny będą informacje zgromadzone w "Profilu osiągnięć ucznia"
EWALUACJA PROGRAMU
Przez ewaluację rozumie się:
- Zbieranie,analizę i interpretację danych.
- Ocenę wartości podjętych działań.
Ewaluacja będzie dokonywana po semestrze i po roku szkolnym.
W jej wyniku możliwe jest nanoszenie poprawek, uzupełnień i modyfikacji.
|
