Materiały dla nauczycieli na podstawie 20 godzinnego szkolenia na temat:
"Jak wychowywać w dobie kryzysu emocjonalnego nowe umiejętności psychologiczne i interpersonalne nauczyciela a profilaktyka ryzykownych zachowań uczniów.
Wzmacnianie profilaktycznych i wychowawczych działań szkoły."
przeprowadzonego w dniu 06 i 07 X 2006r. przez Elżbietę Wasiak-Kowalską.
Motto:
"Bądź nauczycielem: patrz, co się dzieje w duszy człowieka, który źle postępuje. Wysil wszystkie swe umiejętności, aby mu pomóc. Uczyń to tak delikatnie, żeby on nawet nie zauważył... "
/ks. Mieczysław Maliński/
Wszystkie swoje odpowiedzi oceń w skali 1 - 9. Jeśli jej udzielenie przyjdzie Ci z dużą łatwością, oceń swoją odpowiedź na 9 punktów. Natomiast jeśli będzie to wymagało dużego wysiłku z Twojej strony lub w ogóle nie będziesz tego potrafił, przyznaj sobie 1 punkt. Nie zastanawiaj się długo nad każdym poleceniem. Jeśli jego spełnienie wymaga od Ciebie długiego namysłu, oznacza to, że powinieneś nisko ocenić daną odpowiedź. Nie zapisuj swoich odpowiedzi, po prostu zakreśl kółkiem odpowiednią liczbę punktów.
System wizualny
- Kto z Twoich znajomych lub rodziny ma najdłuższe włosy?
- Przypomnij sobie twarz jednego z twoich nauczycieli ze szkoły.
- Wyobraź sobie paski na futrze tygrysa.
- Przypomnij sobie, jaki kolor mają drzwi Twojego domu lub pomieszczenia, w którym pracujesz.
- Wyobraź sobie swojego ulubionego prezentera lub prezenterkę telewizyjną w cylindrze.
- Przypomnij sobie, jak wygląda największa książka, którą masz w domu.
System audytywny
- Jak brzmi Twój ulubiony utwór muzyczny?
- Wyobraź sobie dobiegający z oddali głos bijących dzwonów kościelnych.
- Kto z Twoich przyjaciół ma najcichszy głos?
- Przypomnij sobie, jaki dźwięk wydaje silnik samochodu odpalanego w zimowy poranek.
- Przypomnij sobie głos swojego przyjaciela lub przyjaciółki z dzieciństwa.
- Wyobraź sobie, jak brzmi Twój głos pod wodą.
System kinestetyczny
- Wyobraź sobie, że Twoja lewa ręka jest zanurzona w bardzo zimnej wodzie.
- Wyobraź sobie, że trzymasz w dłoniach szklankę z gorącą herbatą.
- Wyobraź sobie, że głaskasz kota lub psa.
- Wyobraź sobie, że nakładasz na stopy mokre skarpetki.
- Wyobraź sobie zetknięcie z podłożem po skoku z dwumetrowego muru.
- Wyobraź sobie, że toczysz koło samochodowe po szosie.
| System wizualny |
| 1. |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
| 2. |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
| 3. |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
| 4. |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
| 5. |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
| 6. |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
| Średnia uzyskanych punktów ....... |
| System audytywny |
| 1. |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
| 2. |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
| 3. |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
| 4. |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
| 5. |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
| 6. |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
| Średnia uzyskanych punktów ....... |
| System kinestetyczny |
| 1. |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
| 2. |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
| 3. |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
| 4. |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
| 5. |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
| 6. |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
| Średnia uzyskanych punktów ....... |
Podsumuj punkty uzyskane w każdej z trzech części i wynik podziel przez 6 w celu uzyskania średniej. Porównaj punktację w każdej z części - czy w którejś z nich otrzymałeś zdecydowanie więcej lub zdecydowanie mniej punktów?
WZROKOWCY
Wzrokowo-Słuchowy
Uwielbia czytać, opowiadać, opisywać i wskazywać otoczeniu, co zauważy. Usiłuje wszystkich przekonać do wszystkiego. Mówiąc - słyszy siebie, co pomaga mu uporządkować myśli i podejmować decyzje. Ma tendencje do używania przerywników (eee, yyy, noo, wiesz, znaczy, etc.) Lubi rysować, oceniać, porządkować. A także - gry. Doskonale wszystko pamięta. Świetnie się wypowiada i potrafi dostrzec obie strony medalu. Kocha muzykę.
Chce być słyszany, widziany i podziwiany. Aby zrobić dobre wrażenie, popisuje się. Musi ładnie wyglądać.
Uczucia i pragnienia są sprawą intymną, nie na pokaz. Niemal każde objęcie czy pogłaskanie wprawia to dziecko w zakłopotanie.
Mimo że miewa kłopoty z wyczuciem czasu, chętnie planuje sobie pracę, np. robi listy spraw do załatwienia. Lubi mieć dookoła siebie ład i porządek.
Wcześnie zaczyna czytać i uwielbia książki. Uczy się głównie przez lektury, rozmowy na określone tematy lub uczenie innych. Pisze dobrze, bez błędów. Jego pismo wygląda schludnie, jest czytelne. Materiał na prymusa.
To dziecko potrafi przez dłuższy czas siedzieć cicho. Bywa niezdarne, aktywność fizyczna wytrąca je z równowagi, aczkolwiek sport indywidualny, pozbawiony klimatu rywalizacji, znajdzie jego uznanie.
To może być np. przyszły aktor, artysta, nauczyciel, dziennikarz.
Wzrokowo-Kinestetyczny
Szybko się uczy, obserwując innych, a potem naśladując ich. Ma świetną koncentrację wzrokowo-ruchową. Jest doskonałym wspólnikiem, współpracownikiem, partnerem, chętnie pracuje w zespole. Musi wiedzieć, jak co działa. Umie tworzyć właściwe powiązania, sprawną sieć kontaktów miedzy ludźmi. Organizuje sobie pracę sporządzając listy, notatki.
Aby myśleć jasno, potrzebuje zewnętrznego ładu. To wizualny pedant; ubranie, otoczenie muszą być nieskazitelne.
Szybko uczy się płynnie czytać, ale -wzrokiem, patrząc na litery, "składając" je. Zdobywa różne umiejętności - patrząc i naśladując, bez notatek. Pisze dobrze, schludnie, czytelnie, bez błędów.
Wypowiada się w "okrężny" sposób, odwołując do własnych doświadczeń; musi wtedy gestykulować albo chodzić po pokoju. Nie od razu znajduje właściwe słowa. Mówiąc, często robi przerwy. Kłopot sprawia mu czytanie na głos, opowiadanie, skupienie podczas wykładów i dyskusji. Nie rejestruje długich ustnych objaśnień. To dziecko może odnosić niewielkie korzyści z lekcji, o ile nauczyciel poprzestaje na słownym zreferowaniu tematu.
Ma mnóstwo witalnej energii, lubi sport i rywalizację. Umie rozpoznawać uczucia własne i cudze. Jeżeli nie potrafi wyrazić i odreagować uczuć negatywnych, może okazać je wrogimi spojrzeniami, gestami, napisami.
Często niezadowolony, łatwo się obraża. Bywa jednak zbyt uległy wobec większości.
Materiał np. na dyrektora dużego zakładu, lekarza, handlowca, aktora, przedsiębiorcę, kelnera, ogrodnika, architekta zieleni.
KINESTETYCY
Kinestetyczno-Wzrokowy
Zamknięty w sobie, spokojny miłośnik natury o łagodnym głosie. Kocha muzykę. Rozgniewany, wycofuje się i w milczeniu trawi urazę.
Woli pracować sam. Jest doskonale zorganizowany.
W grupie czuje się dobrze jedynie podczas wspólnych gier, zabaw czy zajęć praktycznych. Lubi rywalizację. Rozsadza go energia; lubi ruch i dużo "robić", łatwo opanowuje czynności manualne. Najchętniej pracuje rękoma, często precyzyjnie i oryginalnie. Widzi sprawy z szerszej i nie tylko jednej perspektywy; tak analiza jak synteza przychodzą mu z łatwością. Analizuje obrazy w myślach, "przygląda im się ze wszystkich stron".
Mówi spokojnie, łagodnie, zwięźle, ale potrzebuje czasu i ciszy do namysłu, by dobrze wyrazić to, co czuje lub myśli. Nie znosi "gadać o byle czym". Z trudem dobiera słowa; robi przerwy. Nie zapamiętuje nazwisk i sensu przydługich wypowiedzi. Miewa pismo trudne do odczytania.
Większe grono go onieśmiela i dlatego może słabo wypadać "przy tablicy". Jeśli dać mu się zastanowić - udziela odpowiedzi krótkich, rzeczowych, celnych i wnikliwych.
Takie dziecko może zostać np. artystą plastykiem, naukowcem, policjantem, grawerem, sportowcem, piekarzem, zegarmistrzem.
Kinestetyczno-Słuchowy
Stale się rusza, nawet siedząc. Chce wszystkiego doświadczyć - przez dotyk, smak, zapach, pracę czy zabawę. Jest dobry w sporcie, lubi rywalizację. Zasoby jego energii są niewyczerpane.
To dziecko ceni wyrażanie uczuć przez przytulanie. Chętnie też opowiada o własnych przeżyciach; gestykuluje próbując dobrać właściwe słowa. Złość wyraża awanturując się - ciska przedmiotami, może nawet posunąć się do rękoczynów.
Ma talent manualny: ochoczo "dłubie", konstruuje, buduje, naprawia. Jest sprawnym, logicznym wykonawcą, odpornym fizycznie.
Nauka w szkole przychodzi mu bez problemów, o ile uczy się przez ćwiczenia manualne lub eksperyment. Miewa kłopoty z czytaniem, pisaniem, ortografią, a więc te czynności odkłada "na potem". Ma niewyrobione pismo.
Rośnie człowiek znakomity w działaniu, aktywny, taki, który doprowadza sprawy do końca. Stara się też być przydatny innym.
Może zostać np. znakomitym rzemieślnikiem, mechanikiem, podróżnikiem, inżynierem, sportowcem.
SŁUCHOWCY
Słuchowo-Kinestetyczny
Uwielbia przewodzić, opiekować się, wydawać polecenia Umiejętnie tłumaczy, co i jak należy zrobić. Skutecznie uczy. Pragnie, by go słuchać i doceniać. Lubi zbierać, kolekcjonować, ma oryginalne pomysły. Kocha dyskusje, spory, polemiki; błyskotliwie formułuje odpowiedzi i replikuje. Melodyjny glos i bogate słownictwo zjednują mu sympatię.
Miewa talent aktorski i parodystyczny. Potrafi powtórzyć słowo w słowo, co kto powiedział i jakim tonem. Jego poczucie humoru czasem bywa jednak dla otoczenia nieprzyjemne; aby dowcipkować, przerywa rozmowę, prawi złośliwości, wygłupia się, może ranić słowami.
Jest urodzonym przywódcą. A przy tym to człowiek niezależny, który samodzielnie rozwiązuje problemy.
Lubi sport i może być zarówno dobrym zawodnikiem, jak trenerem. Energia w nim aż wre. Bywa przesadnie śmiały, aż do brawury. Ma wiele niekonwencjonalnych, wspaniałych pomysłów, potrafi nimi zainspirować otoczenie.
Wiedzę przyswaja szybko z dyskusji i wykładów, a także z pomocą ćwiczeń manualnych i eksperymentalnych. Potrafi nauczyć się języka ze słuchu. Może mieć problemy z czytaniem, pisaniem i ortografią.
Jego żywiołem mogą być np.: nauki społeczne, prawo, pedagogika, handel, aktorstwo, animacja kultury.
Słuchowo-Wzrokowy
Przegada każdego, bo łatwo się wypowiada, a myśli logicznie. Uwielbia wymieniać myśli. Ma bogate-słownictwo, wypowiada się o faktach, ideach, koncepcjach. Często pasjonuje się historią.
Lubi rozmawiać ze starszymi. Przerywa, monopolizuje rozmowę, stale pyta: "dlaczego"? Lubi objaśniać, dyskutować, naradzać się, chce wszystko zrozumieć i pomóc innym. Ma lekkość pióra, świetnie i z humorem pisze. Błyskawicznie uczy się języków. Planowanie, powtarzanie czynności, szczególnie długoterminowe - nudzi go.
To dziecko nie przepada za lekcjami wychowania fizycznego. Aktywność fizyczna wytrąca je z równowagi. Trudności sprawiają mu prace ręczne. Jeśli w ogóle uprawia sport, wybiera dyscypliny nie wymagające rywalizacji.
Może się sprawdzić np. jako tłumacz, adwokat, dziennikarz, przewodnik, nauczyciel, socjolog.
Test pozwalający ustalić dominująca półkulę mózgową
- Zamknij oczy. Zobacz czerwony. Co widzisz?
- a) litery c-z-e-rwony lub nic, ponieważ nie potrafisz tego zwizualizować,
- b) kolor czerwony lub jakiś czerwony przedmiot.
- Zamknij oczy. Zobacz trzy. Co widzisz?
- a) litery t-r-z-y, cyfrę 3 albo nic, ponieważ nie potrafisz tego zwizualizować,
- b) trzy zwierzęta, troje ludzi lub trzy przedmioty.
- Gdy grasz na jakimś instrumencie lub śpiewasz:
- a) nie potrafisz grać ze słuchu i musisz czytać nuty,
- b) potrafisz grać ze słuchu, jeśli jest taka potrzeba.
- Gdy składasz coś lub montujesz:
- a) wolisz czytać pisemne instrukcje, a następnie postępować zgodnie z ich wskazaniami,
- b) wolisz korzystać z ilustracji i diagramów lub po prostu samemu się wszystkim zająć bez jakichkolwiek wskazówek.
- Gdy ktoś do ciebie mówi:
- a) zwracasz więcej uwagi na słowa, nie przywiązując znaczenia do komunikacji pozawerbalnej,
- b) zwracasz więcej uwagi na komunikację pozawerbalną, na przykład na wyraz twarzy danej osoby, ruchy jej ciała, tembr głosu.
- Lepiej radzisz sobie, mając do czynienia z:
- a) literami, cyframi i słowami,
- b) kolorami, kształtami, obrazami i przedmiotami.
- Gdy czytasz książkę:
- a) słyszysz w głowie czytane przez siebie słowa.
- b) widzisz w głowie akcję książki niczym film.
- Którą ręką piszesz?
- a) prawą,
- b) lewa.
- Gdy rozwiązujesz jakieś zadanie matematyczne, który ze sposobów jest dla ciebie najłatwiejszy?
- a) rozwiązujesz go w formie cyfr i słów,
- b) rozrysowujesz go, rozwiązujesz, używając materiałów, które można dotknąć, lub używasz palców.
- Wolisz:
- a) mówić o swoich ideach?
- b) robić coś z realnymi przedmiotami?
- Czy w twoim pokoju lub na twoim biurku panuje:
- a) ład i porządek?
- b) bałagan i nieporządek z punktu widzenia innych, ty jednak doskonale wiesz, gdzie co jest.
- Jeśli nikt nie mówi ci. co masz robić, jak najprawdopodobniej postąpisz?
- a) wykonasz wszystko zgodnie z planem, którego się trzymasz,
- b) wykonasz wszystko w ostatniej chwili lub według swojego własnego tempa, i/lub będziesz chciał nadal pracować, nawet gdy czas się już
skończył.
- Jeśli nikt nie powiedziałby ci, co masz robić:
- a) zazwyczaj byłbyś punktualny,
- b) często byś się spóźniał.
- Zwykle czytasz książkę lub czasopismo:
- a) od początku do końca,
- b) od końca do początku lub skacząc to tu, to tam.
- Które z poniższych stwierdzeń najlepiej do ciebie pasuje?
- a) zwykle opowiadasz i lubisz słuchać o zdarzeniach ze wszystkimi szczegółami podanymi we właściwej kolejności,
- b) zwykle opowiadasz o głównym szczególe jakiegoś zdarzenia, a kiedy inni opowiadają ci o jakimś zdarzeniu, niecierpliwisz się, jeśli szybko nie
przechodzą do sedna sprawy.
- Gdy rozwiązujesz łamigłówkę lub pracujesz nad jakimś projektem, czy:
- a) praca przebiega gładko, mimo że nie widziałeś wcześniej efektu końcowego?
- b) musisz zobaczyć efekt końcowy, zanim zabierzesz się do pracy?
- Którą z metod organizowania notatek wolisz:
- a) wypisywanie w punktach lub sporządzanie listy spraw,
- b) wykonywanie rodzaju mapy umysłowej (zob. s. 233) lub sieci z wzajemnie połączonymi okręgami.
- Gdy ktoś instruuje cię, Jak coś zrobić, gdybyś miał wolny wybór, wolałbyś:
- a) stosować się do instrukcji?
- b) wymyślić nowy sposób zrobienia tego czegoś lub spróbować zrobić to po swojemu?
- Pracując przy biurku:
- a) siedzisz prosto?
- b) garbisz się lub pochylasz nad biurkiem, odchylasz się w fotelu, by poczuć się wygodnie, lub wstajesz od czasu do czasu.
- Które z poniższych stwierdzeń najlepiej do ciebie pasuje?
- a) zazwyczaj prawidłowo zapisujesz słowa i liczby,
- b) czasami mylisz litery i cyfry lub zapisujesz niektóre słowa, litery i cyfry w odwrotnej kolejności lub od tyłu.
- Co bardziej do ciebie pasuje?
- a) wymawiasz słowa poprawnie i we właściwym porządku.
- b) czasami mieszasz słowa w zdaniu lub wypowiadasz inne słowo, niż zamierzałeś; wiesz jednak, co chcesz powiedzieć.
- Zwykle:
- a) rozmawiając z kimś, trzymasz się tematu,
- b) zmieniasz temat i zaczynasz mówić o czymś innym, co wydaje ci się z nim związane.
- Zazwyczaj:
- a) robisz plany i trzymasz się ich,
- b) decydujesz o wszystkim w ostatniej chwili, płyniesz z prądem lub robisz w danym momencie to, na co masz ochotę.
- Zazwyczaj interesują cię:
- a) projekty artystyczne, w których masz stosować się do ściśle określonych sposobów postępowania lub szczegółowych instrukcji,
- b) projekty artystyczne, które dają ci wolność tworzenia tego, czego chcesz.
- Zwykle:
- a) grasz na instrumencie lub śpiewasz, odczytując zapis muzyczny lub korzystając z tego, czego nauczyłeś się od innych,
- b) tworzysz swoją własną muzykę, melodie i piosenki.
- Lubisz:
- a) sporty, które mają ściśle określone przepisy i reguły,
- b) sporty, które umożliwiają ci swobodne zachowanie bez przestrzegania sztywnych reguł.
- Zwykle:
- a) pracujesz systematycznie, krok po kroku, aż osiągniesz zamierzony cel,
- b) najpierw widzisz cały obraz lub efekt końcowy, a następnie cofasz się i przepracowujesz kolejne etapy prowadzące do jego osiągnięcia.
- Które z poniższych stwierdzeń najlepiej do ciebie pasuje?
- a) myślisz o faktach i wydarzeniach, które rzeczywiście miały miejsce,
- c) myślisz w sposób imaginatywny i kreatywny o tym. co mogłoby się zdarzyć lub powstać w przyszłości.
- Poznajesz rzeczy:
- a) ucząc się od świata, innych ludzi lub czytając,
- b) intuicyjnie i nie potrafisz wyjaśnić, w jaki sposób się czegoś dowiedziałeś lub dlaczego coś wiesz.
- Zwykle:
- a) trzymasz się faktów,
- b) wyobrażasz sobie to, co mogłoby się zdarzyć.
- Zazwyczaj:
- a) masz poczucie czasu,
- b) tracisz poczucie czasu.
- Radzisz sobie:
- a) słabo z odczytywaniem pozawerbalnych komunikatów,
- b) dobrze z odczytywaniem pozawerbalnych komunikatów.
PLACÓWKI DZIAŁAJĄCE NA RZECZ DZIECI I MŁODZIEŻY ZDOLNEJ
Poradnie psychologiczno-pedagogiczne w całym kraju (adresy poradni można uzyskać w szkole oraz w Kuratorium Oświaty).
Krajowy Fundusz na Rzecz Dzieci,
00-791 Warszawa, ul. Chocimska 14. tel. 848-24-68: 848-23-98
Centrum Informacyjno-Konsultacyjne ds. Dzieci Zdolnych,
02-026 Warszawa, Raszyńska 8/10. tel. 822-71-68
Stowarzyszenie Szkół Twórczych 01-922 Warszawa, ul. Conrada 21/78 tel.663-64-65, 34-58-54
Stowarzyszenie Szkół Aktywnych,
03-948 Warszawa, ul. Saska 59, tel. 617-85-83, 663-64-65, 621-30-31
Ośrodek Promocji Talentów,
01-737 Warszawa, ul. Elbląska 51, tel. 633-24-04
Fundusz Pomocy Młodym Talentom Jolanty i Aleksandra Kwaśniewskich,
Kancelaria Prezydenta RP, 00-902 Warszawa, ul. Wiejska 10. tel. 695-13-50
Fundacja Ewy Czeszejko-Sochackiej. Promocja Talentu, 01-803 Warszawa, ul. Cegłowska 28 tel.834-14-18
"Primus inter Pares" Fundacja na rzecz młodzieży wybitnie zdolnej i jej nauczycieli,
00-950 Warszawa, ul. Tamka 45/9 tel. 827-93-40
Fundacja im. Stefana Batorego,
00-586 Warszawa, ul. Flory 9, tel. 848-80-55: 622-01-96
Centrum Edukacji Artystycznej,
00-071 Warszawa, ul. Krakowskie Przedmieście 21/23. tel. 826-03-57, 827-72-06.
POLECANA LITERATURA
de Bono E. (1994). Naucz swoje dziecko myśleć. Warszawa. Wydawnictwo "Prima".
de Bono E. (1995). Naucz się kreatywnego myślenia. Warszawa. Wydawnictwo "Prima".
Gozdek-Michaelis K. (1995). Supermożliwości twojego umysłu. Warszawa. Agencja Wydawnicza "Comes".
Kielar-Turska M. (1994). Jak pomagać dziecku w poznawaniu świata? Warszawa. WSiP.
Levis D. (1988). Jak wychować dziecko zdolne? Warszawa. PZWL.
Painter L. J. (1993). Kim są wybitni? Warszawa. WSiP.
Partyka M. (1999). Zdolni, utalentowani, twórczy. Warszawa, CMPP-P MEN.
Rimm Sylvia B. (1994), Bariery szkolnej kariery. Dlaczego dzieci zdolne mają słabe stopnie? Warszawa. WSiP.
JEŻELI ZDOŁASZ...
Jeżeli zdołasz zachować spokój,
chociażby wszyscy już go stracili, Ciebie oskarżając;
Jeżeli nadal masz nadzieję, chociażby wszyscy o tobie zwątpili,
licząc się jednak z ich zastrzeżeniem;
Jeżeli umiesz czekać bez zmęczenia;
Jeżeli na obelgi nie reagujesz obelgami;
Jeżeli nie odpłacasz za nienawiść nienawiścią, nie udając jednakże mędrca i świętego;
Jeżeli marząc - nie ulegasz marzeniom;
Jeżeli rozumując - rozumowania nie czynisz celem;
Jeżeli umiesz przyjąć sukces i porażkę; traktując jednakowo oba te złudzenia;
Jeżeli ścierpisz wypaczenie prawdy przez Ciebie głoszonej,
kiedy krętacze czynią z niej zasadzkę,
by wydrwić naiwnych, albo zaakceptujesz ruinę tego,
co było treścią twego życia,
kiedy pokornie zaczniesz odbudowę zużytymi już narzędziami;
Jeśli potrafisz na jednej szali położyć wszystkie Twe sukcesy
i potrafisz zaryzykować, stawiając wszystko na jedną kartę,
jeśli potrafisz przegrać i zacząć wszystko od początku,
bez słowa, nie żaląc się, że przegrałeś;
Jeżeli umiesz zmusić serce, nerwy, siły, by nie zawiodły,
choćbyś od dawna czuł ich wyczerpanie, byleby wytrwać,
gdy poza wolą nic już nie mówi o wytrwaniu;
Jeżeli umiesz rozmawiać z nieuczciwymi, nie tracąc uczciwości
lub spacerować z królem w sposób naturalny;
Jeżeli nie mogą Cię zranić nieprzyjaciele ani serdeczni przyjaciele;
Jeżeli cenisz wszystkich ludzi, nikogo nie przeceniając;
Jeśli potrafisz spożytkować każdą minutę,
nadając wartość każdej przemijającej chwili;
Twoja jest ziemia i wszystko, co na niej
i - co najważniejsze - synu mój -
będziesz CZŁOWIEKIEM!
(Kipling)
WOBEC DZIECKA NADPOBUDLIWEGO:
- Otworzyć oczy i serce na jego mocne strony, świadomie z miłością je wzmacniać
- Pokazywać dziecku nadpobudliwemu, że w kontaktach z innymi może doświadczać także przyjemnych przeżyć
- Być konsekwentnym w przestrzeganiu reguł, ale bezwzględnie wiedzieć, które reguły są ponad możliwości dziecka
- Być opanowanym i taktownym!!! Mieć świadomość, że kłopoty z dzieckiem nadpobudliwym nie są wynikiem braku umiejętności pedagogicznych! DZIECI NADPOBUDLIWE SĄ TRUDNE I DOPROWADZAJĄ DOROSŁYCH DO GRANIC WYTRZYMAŁOŚCI!!!!!
- Pokazywać dziecku nadpobudliwemu zachowania właściwe, a pozostałe dzieci nauczyć, jak nie robić dramatu z każdego zajścia
- Umiejętnie rozmawiać z rodzicami - to od nich często dzieci dowiadują się, że było gorzej... niż było
BLOKADY AKTYWNOŚCI
Edukacja ma służyć uczniom, toteż powinna opierać się na aktywności tychże. Znana jest popularna definicja szkoły, jako miejsca, gdzie miliony dzieci przychodzą popatrzeć, jak ciężko pracują dorośli. Tymczasem - rzecz jasna, powinno być dokładnie odwrotnie, z wyjątkiem, że może nie tyle ciężko, co bardzo aktywnie.
Niektóre czynniki wpływające na aktywność uczniów:
- znajomość celu i sensu pracy (rozumienie po co wykonuję daną czynność, czemu ona służy w praktyce, jakie to ma znaczenie dla mojego życia?);
- polisensoryczność działania, czyli dostosowanie metod i technik pracy do stylu percepcji, uczenia się i preferowanych kanałów sensorycznych uczniów (ludzie mają różne style uczenia i preferowane kanały percepcyjne). Dominacja określonych metod i form pracy, np. wykłady i zadania wykonywane "na czas", stawiają w uprzywilejowanej sytuacji tzw. "słuchowców"/reaktywnych. Osoby o innych stylach uczenia się (np. refleksyjni/"wzrokowcy" lub "czuciowcy") od razu stoją na pozycjach ich dyskryminujących. W praktyce wymóg ten oznacza organizowanie sytuacji edukacyjnych wykorzystujących komunikację w zakresie różnych kanałów percepcyjnych i warunków pracy;
- praca w grupach. Praca w mniejszych grupach sprzyja wzajemnej komunikacji i aktywności, zwłaszcza uczniów charakteryzujących się większą introwertywnością lub brakiem treningu społecznego (m.in. o niższym poziomie asertywności);
- efektywne rozgrzewki i/lub skuteczne reagowanie na przebieg procesu uczenia się w konkretnych sytuacjach;
- traktowanie błędów jako informacje zwrotne;
- dobry kontakt pomiędzy nauczycielem a uczniami, wyrażający się w atmosferze zachęty do pracy, wspierania wysiłku i motywowania do dalszych działań.
Czynniki blokujące aktywność uczniów. Podstawowe błędy nauczyciela:
- promowanie przekonania, że nauka jest czymś trudnym. Wykorzystywanie strategii przyłapywania na błędach, nie-wiedzy (tzw. strategia inkwizytora), gdzie błąd ucznia traktowany jest jako powód do surowej, negatywnej oceny...
- ... i obniżania jego poczucia wartości poprzez zgeneralizowane oceny;
- przyjęcie założenia, że uczniowie muszą się uczyć niejako z definicji, brak troski o stworzenie kreatywnej sytuacji edukacyjnej i przypisania także i sobie odpowiedzialności za
- nie wykorzystanie osobistych doświadczeń uczniów (traktowanie wiedzy szkolnej i wiedzy życiowej ucznia jako odrębne, niezależne katalogi informacji);
- "bierny start" i pasywne prowadzenie lekcji. Nie odwoływanie się do wyobraźni uczniów, ich wartości i emocji;
- krytykowanie skojarzeń uczniów, pytań, brak zachowań ośmielających do wypowiadania się.
|