Program adaptacyjny przedszkola

mgr Lucyna Kaleta


"Witamy w przedszkolu" - to program adaptacyjny Przedszkola Miejskiego Nr 15 w Lubinie skierowany do dzieci i ich rodziców, którego celem jest współpraca przedszkola i domu rodzinnego, ukierunkowana na pomoc w pokonaniu obaw i stresów związanych z przekroczeniem progu przedszkolnego.

1. Wstęp:

Przekroczenie przez dziecko trzyletnie progu przedszkola to przełomowy moment w jego życiu. Niezależnie od poziomu rozwoju dziecka, stanowi to wyzwanie dla niego samego, rodziców i całego przedszkola. Zmiana dotychczasowego trybu życia, a przede wszystkim obecność nowych osób wywołują u dzieci napięcie emocjonalne i są przyczyną różnych form protestu i negatywnych reakcji.

Takie reakcje mają największe nasilenie na początku roku przedszkolnego, kiedy to płaczą dzieci jak i ich rodzice. Dzieci, bo muszą rozstać się z mamą, rodzice - bo muszą zostawić zapłakanego malucha wśród obcych ludzi i w obcym otoczeniu. Lęk i stres przed nieznanym wzbudza również wśród rodziców problem, czy ich dziecko da sobie radę w grupie rówieśniczej i czy jego poziom rozwojowy jest na etapie dziecka, rozpoczynającego uczęszczanie do grupy dzieci 3-letnich? Pracując w grupie najmłodszej oraz pełniąc funkcję dyrektora przedszkola, mam wiele możliwości realizacji działań mających na celu lepszą adaptację dzieci i udzielania pomocy ich rodzicom. Postanowiłam więc opracować i wdrożyć program adaptacyjny, który pozwoliłby zapewnić pokonanie lęku i stresu dzieci 3-letnich oraz wpłynąłby na wyrównanie, w miarę możliwości, poziomu rozwoju dzieci w sferze; motoryki, czynności samoobsługowych, zabawowych, rozwoju mowy, rozwoju umysłowego tj. uczuć i zachowań społecznych. Program też skierowany jest na zadania związane z pomocą rodzicom, zmierzającą ku lepszemu poznaniu działalności i funkcji przedszkola, podnoszeniu wiedzy i kultury pedagogicznej, współdziałaniu razem z dziećmi, w zabawach i życiu przedszkola miedzy innymi poprzez kontakty indywidualne, zebrania i uczestnictwo w uroczystościach i imprezach organizowanych w przedszkolu.

Realizacja programu byłaby niemożliwa bez zaangażowania personelu przedszkola tj. nauczycielek grupy najmłodszej, pomocy nauczyciela i personelu obsługi. Taka współpraca wpływa na lepsze i bezstresowe oswojenie się dzieci z nową dla nich sytuacją i ułatwienie im oraz ich rodzicom adaptację do nowych warunków środowiska przedszkolnego.

Program został opracowany w oparciu o podstawę programową wychowania przedszkolnego.

Realizacja programu rozpocznie się w grupie dzieci 3-letnich i trwać będzie od marca 2006 r., a zakończy się w roku szkolnym 2006/2007, kiedy to dzieci chętnie i bez płaczu będą pozostawać w przedszkolu, nabędą umiejętności dostosowanych do ich możliwości rozwojowych oraz będą podejmować zabawę samodzielnie lub z pomocą innych.

2. Główne cele programu adaptacyjnego:

Ukierunkowane na dzieci

  • Zaspakajanie podstawowej potrzeby psychicznej dzieci - poczucia bezpieczeństwa.
  • Adaptacja nowych dzieci do uczęszczania w mury przedszkola.
  • Pokonanie przez dzieci barier i stresów związanych z koniecznością przebywania w nowym otoczeniu i rozłąki z rodziną.
  • Wspomaganie dzieci w budowaniu pozytywnego obrazu siebie.
  • Nabywanie przez dzieci umiejętności dostosowanych do swoich możliwości rozwojowych.

Ukierunkowane na rodziców

  • Zapoznanie rodziców ze sposobami przygotowania dzieci do pozostawienia ich w przedszkolu.
  • Zapoznanie rodziców z przedszkolem, jego funkcjami i zadaniami oraz umożliwianie uczestnictwa w codziennym życiu przedszkola.

3. Cele operacyjne programu adaptacyjnego:

Dziecko:

  • zmniejszyło napięcie i niepokój związany z pozostaniem w nowym środowisku, jakim jest przedszkole,
  • bez problemów rozstaje się z rodzicami, podczas przyprowadzania do przedszkola,
  • przyzwyczaiło się do przebywania z nowymi paniami w grupie, zna ich imiona,
  • czuje się bezpieczne w swojej sali, zna jej wyposażenie, korzysta z kącików zabaw,
  • zna swój znaczek indywidualny i podejmuje próby globalnego rozpoznawania swojego imienia,
  • zna główne pomieszczenia przedszkola, sprawnie je odnajduje i korzysta z nich,
  • coraz sprawniej wykonuje czynności samoobsługowe,
  • chętniej stosuje zwroty grzecznościowe,
  • pokonało lęk przed leżakowaniem, jedzeniem i wykonywaniem innych czynności z rozkładu dnia w przedszkolu,
  • chętniej uczestniczy w zabawach z całą grupą i nauczycielem oraz z rodzicem,
  • coraz sprawniej posługuje się przyborami, korzysta z zabawek i innych pomocy zgromadzonych w kącikach zainteresowań,
  • podejmuje próby wypowiadania się na określony temat,
  • rozwija pozytywną samoocenę i poczucie własnej wartości,
  • uczestniczy w uroczystościach i imprezach przedszkolnych.

Rodzic:

  • zna zasady funkcjonowania przedszkola,
  • współpracuje z przedszkolem,
  • zna podłoże problemów adaptacyjnych dziecka i potrafi współdziałać w celu ich pokonania.

4. Metody:

opis, metoda impresyjna, metoda ćwiczebna, klasyczna metoda problemowa, pokaz, metody realizacji zadań wytwórczych - klasyczny tok pracy. metoda ekspresyjna - drama, pokaz, burza mózgów, opowiadanie

5. Procedury osiągania celów:

Prowadzenie zabaw z dziećmi, przy współudziale rodziców, wpływające na poznanie nowego otoczenia, działanie w nim, wyrażanie swoich emocji i uczuć oraz radzenia sobie z nimi. Zabawy te ułatwią integrację grupy, akceptację i rozumienie siebie i innych.

Propozycja zabaw:

  • zabawy umożliwiające poznawanie i korzystanie z sali zabaw, łazienki, szatni, holu oraz ich wyposażenia,
  • zabawy pozwalające poznać swoje emocje, drama,
  • zabawy integracyjne,
  • zabawy pozwalające poznać swoje ciało i innych,
  • zabawy muzyczno-ruchowe i opowieści ruchowe,
  • zabawy słowne, opowiadania, bajki, teatrzyki, historyjki obrazkowe,
  • uroczystości przedszkolne,
  • zajęcia z rodzicami.

Formy kontaktów z rodzicami:

  • rozmowy indywidualne,
  • zajęcia otwarte,
  • zebrania informacyjne,
  • gazetki i tablice edukacyjne,
  • uroczystości przedszkolne i festyn rodzinny.

6. Ewaluacja programu

Ankieta dla rodziców, która pozwoli na uzyskanie opinii o wszystkich poczynionych oddziaływaniach adaptacyjnych przedszkola - jak one wpłynęły na dziecko i jakie są oczekiwania i propozycje rodziców, co do innych rozwiązań i działań sprzyjających lepszej adaptacji dzieci w przedszkolu? Analiza realizacji programu wskaże dalsze kierunki pracy.

7. Opis programu "Witamy w przedszkolu"

Lp. Termin Opis działań
1. MARZEC - KWIECIEŃ Pierwszy kontakt małych dzieci i ich rodziców z przedszkolem - okres zapisu:
- zwiedzanie przedszkola,
- rozmowy, udzielanie rodzicom odpowiedzi na pytania,
- zabawy dowolne dziecka w grupie, pod opieką nauczycielki,
- udostępnienie karty oraz biuletynu informacyjnego o przedszkolu,
Zawarte są w nim informacje odnośnie terminu zwrotu kart, komisji kwalifikacyjnej, wywieszenia list przyjęcia dzieci do przedszkola, głównych zadań naszego przedszkola, oferty edukacyjnej, rady związane z adaptacją dziecka i jego przygotowaniem do przedszkola oraz obrazek do kolorowania dla dziecka.
2. KWIECIEŃ Kolejne spotkanie związane z kwalifikacją dzieci do przedszkola:
- przygotowanie tablicy informacyjnej dla rodziców, uwzględniającej terminy spotkań, artykuły związane z pedagogizacją rodziców i działań związanych z programem adaptacyjnym,
- udostępnienie ankiety na temat ogólnych informacji o dziecku, jego rozwoju i umiejętnościach, którą rodzice mogą przynieść wypełnioną na spotkanie informacyjne w maju. Będzie ona cennym źródłem informacji dla nauczycielki prowadzącej nową grupę.
3. MAJ Spotkanie informacyjne dla rodziców.
- Rodzice poznają zasady funkcjonowania przedszkola, rozkład dnia, normy obowiązujące w grupie.
- Nauczycielka przedstawia program pracy wychowawczo- dydaktycznej, który będzie chciała zrealizować w grupie I oraz udziela odpowiedzi na nurtujące rodziców pytania. Takie bliższe poznanie wychowawcy grupy pozwoli rodzicom rozwiać wątpliwości, co do pozostawienia dziecka w przedszkolu pod fachową opieką osoby dorosłej.
- Ukierunkowanie rodziców na pracę z dzieckiem, aby jak najlepiej przygotować go do przebywania w nowym środowisku. Jest to praca zwrócona zarówno na samoobsługę dziecka (samodzielność w jedzeniu, myciu rąk, korzystaniu z toalety), jak i na jego sferę emocjonalną poprzez stopniowe pozostawianie dziecka z osobami mniej znaczącymi dla niego. Widzą już, jakie zmiany czekają dziecko w jego rytmie dnia i jakie są oczekiwania przedszkola wobec nich. Rodzice są świadomi, że ta praca z dzieckiem przez wakacje, ułatwi pracę przedszkola w opiece trzech pań nad 25 osobową grupą.
- Udostępnienie książeczki dla dziecka pod tytułem "Jestem przedszkolakiem", którą rodzic będzie czytał dziecku wielokrotnie w celu emocjonalnego przygotowania go do przebywania w przedszkolu, które już zna z opowiadania i ilustracji.
4. CZERWIEC "Tydzień otwartych drzwi"
Prowadzenie cyklu zajęć edukacyjnych z dziećmi w których uczestniczą rodzice.
  1. Temat: "Drzewo imion, drzewo rąk"
    - Zabawa z piłką w kole "Moje imię",
    - Zabawa integracyjna ze śpiewem "Deszcz i tęcza",
    - Odbijanie dłoni dziecka na drzewie narysowanym na dużym arkuszu szarego papieru "Tu jestem",
    - Zabawa w kole "Balonik",
    - Wizytówki z imionami dzieci i rodziców naklejane na drzewo imion. Umieszczenie prac na głównej ścianie w sali.
  2. Temat: "Mój znaczek"
    - Zabawa integracyjna w kręgu "Iskierka przyjaźni",
    - Odszukiwanie swojego znaczka w szatni, łazience, sali,
    - Zabawa ruchowa w odbijanie balonika z rodzicem,
    - Zabawa dramowa w kole "Zatroszcz się o pisklątko",
    - Wykonanie znaczka wspólnie z rodzicem wybraną techniką plastyczną - galeria prac.
  3. Temat: "W przedszkolu"
    - Suchanie opowiadania ilustrowanego obrazkami pt.: "Jak Jacuś przestał bać się przedszkola",
    - Zabawa z płachtą integracyjną: "Morze", "Piłka w otworze", "Kolor stop", "Przejdź pod płachtą",
    - malowanie paluszkami "Co czuję"
    - Improwizacja ruchowa do nastrojowej muzyki "moja droga do przedszkola".
  4. Temat: "Ćwiczymy razem"
    - Ćwiczenia w parach: "Mosty", "Koniki", "Lustro", "Masaż plecków", "Zwijanie dywanu", "Huśtawka"
    - Taniec integracyjny "Czarowanie",
    - Liczenie paluszków "Moja rodzinka cala".
  5. Temat: "Bawimy się razem"
    - Zabawy w kole "Murzynek", "Różyczka", "Chusteczka", "Kółko graniaste",
    - Teatrzyk kukiełkowy "Calineczka",
    - Lepienie z plasteliny,
    - Wspólne zabawy w ogrodzie przedszkolnym.
5. CZERWIEC Rodzinny festyn wiosenny dla całego przedszkola.
- oglądanie części artystycznej w wykonaniu dzieci z poszczególnych grup,
- udział w konkursach dla dzieci i rodziców,
- pieczenie kiełbasek, malowanie twarzy, gry i zabawy sportowe.
6. LIPIEC Wspólne zabawy w ogrodzie przedszkolnym.
- zabawy w piaskownicy,
- korzystanie ze sprzętu ogrodowego,
- poznanie zasad bezpiecznej i zgodnej zabawy w ogrodzie,
- gry i zabawy sportowo-ruchowe: "Toczenie obręczy", "Gra w piłkę nożną", "Rzut woreczkiem do celu".
7. WRZESIEŃ "Witamy w przedszkolu - w pierwszym dniu nowego roku przedszkolnego".
Przywitanie nowych dzieci przez dyrektora i delegację straszaków. Każde z dzieci otrzymuje od kolegów coś słodkiego, ten gest może wpłynąć na lepsze samopoczucie malucha przy rozstaniu z rodzicem.
Inne działania nauczycieli i personelu obsługi, sprzyjające lepszej adaptacji w grupie to:
  1. Zmiany organizacyjne w przedszkolu wpływające na lepszą opiekę nad maluchami; to zaangażowanie całego personelu obsługi podczas ubierania, karmienia i innych zajęć opiekuńczych w grupie dzieci najmłodszych.
  2. Wspólne przebywanie dziecka z rodzicem w grupie i stopniowe skracanie czasu rozstań.
  3. Cykl zabaw pod hasłem "Mój przyjaciel z domu - moja ulubiona zabawka" Dzieci przynoszą swoje zabawki, "przytulani", z którymi czują się bezpiecznie, jest to jak gdyby więź łącząca ich z domem. Ze swoją zabawką, dzieci mogą też leżakować. Mogą też przynosić swoje małe poduszeczki.
  4. Przystosowanie otoczenia. W sali utworzone są wygrodzone kąciki sprzyjające bezpiecznym i wyciszonym zabawom. Sala udekorowana jest kolorowymi sylwetami postaci bajkowych, co wpływa na radosny klimat w grupie.
  5. Leżakowanie dla chętnych dzieci, które nie muszą przebierać się w piżamki, mogą też leżeć w swoich ubrankach i mieć przytulankę. Słuchają muzyki relaksacyjnej, czytanych lub z płyty bajek, co skraca i umila im czas odpoczynku.
8. PAŹDZIERNIK "Pasowanie na przedszkolaka" uroczystość z udziałem rodziców, podczas której dzieci oglądają część artystyczną przygotowaną przez straszaków i otrzymują od nich "ordery przedszkolaka", a następnie sami śpiewają piosenki; pt. "Jestem sobie przedszkolaczek", "My jesteśmy krasnoludki", "Idzie Jaś", recytują wspólnie wiersze i bawią się w zabawy taneczne "Kasztanki", "Poszło dziewczę po ziele". Uwieńczeniem występu jest ślubowanie i pasowanie przez dyrektora, wielkim ołówkiem, na przedszkolaka. Każde dziecko otrzymuje dyplom i bajkę. Następnie jest wspólny poczęstunek z rodzicami.
9. LISTOPAD Zajęcie otwarte z rodzicami "Wspólnie się bawimy"
- zabawa słowna na przywitanie "Witaj Olu, bądź wśród nas" - wymienianie imion wszystkich uczestników zabawy,
- taniec integracyjny do rytmicznej muzyki,
- zabawa z gazetami: dmuchanie, gniecenie, rzuty papierowymi kulami, robienie czapki przez rodzica,
- ruchy naprzemienne do muzyki,
- malowanie obrysu leżącej postaci na szarym papierze, dorysowanie i naklejanie innych elementów.
10. LISTOPAD Ankieta dla rodziców "Adaptacja dziecka w przedszkolu", wręczona po zajęciu pokazowym.
Pytania otwarte:
  1. Czy dziecko chętnie chodzi do przedszkola?
  2. Czy dziecko ma problemy z rozstaniem z rodzicem?
  3. Czy dziecko czuje się bezpiecznie w swojej sali?
  4. Czy dziecko zna i akceptuje swoje panie?
  5. Wykonuje czynności samoobsługowe:
    - samodzielnie spożywa posiłki,
    - ubiera się,
    - korzysta z toalety.
  6. Czy dziecko wypowiada się na tematy omawiane w przedszkolu?
  7. Czy dziecko rysuje kredkami?
  8. Potrafi zaśpiewać piosenkę, zarecytować wiersz?
               
     
 
Strona główna Opinie W sieci Downloads Publikacje E-learning E-sklep O stronie