Telewizja, komputer - wróg czy przyjaciel dziecka?

mgr Zenobia Szwed

>>Twoja opinia<<

Nie ma chyba w Polsce rodziny, która by nie posiadała telewizora. Wiele rodzin posiada video i komputer. Wokół tych sprzętów koncentruje się życie rodzinne. Przeciętnie Polak spędza przed telewizorem lub komputerem w dzień powszedni około 4 godz.17 min., a w dni świąteczne 5 godz. 34 min (średnio 12 lat). Dzieci spędzają przed ekranem około 2,5 godz. wg S. Papież "Środki masowego przekazu w wychowaniu, Lublin 1998", ale oglądalność wzrasta około 1 godz. w dni wolne od zajęć szkolnych. Chcąc sprawdzić jak wygląda ten problem w mojej klasie (23 uczniów) przeprowadziłam anonimową ankietę wśród rodziców moich uczniów.

Wyniki:

Pyt. 1

Telewizor posiada 100%

magnetowid - 60%

komputer - 65%

Pyt. 2.

Telewizor ogląda średnio 2 godz.

Bajki - śr. 0,5 godz.

Komputer - śr. 1godz.

Pyt. 3.

Najczęściej bajki - 95%,

filmy przyrodnicze i dla dzieci - 35%,

programy rozrywkowe - 20%,

programy edukacyjne - 15%

Najczęściej ogląda bajki

Pyt. 4.

Wszystko ogląda 70%

Pyt. 5.

Wspólnie ogląda 60%,

czasami - 30%,

nie - 10%

Wspólnie ogląda filmy przyrodnicze - 50%,

filmy - 40%,

inne programy - 10%

Rozmawia o programie - 80%,

nie -20%

Pyt. 6.

Wychodzi 50%,

średnio raz na 2 miesiące.

Do telewizji mają dostęp wszystkie dzieci i średnio spędzają przed ekranem telewizora i komputera około 3,5 godz. dziennie czyli większość wolnego czasu. Najczęściej oglądają bajki - 95%, filmy dla dzieci i przyrodnicze - 35%, programy rozrywkowe - 20%, programy edukacyjne - 15%. Programy te ogląda wspólnie z dzieckiem około 60%, a rozmawia na temat programu - 80%. Cały czas włączony jest telewizor u 70% ankietowanych. Wniosek, że zapracowani rodzice chętnie oddają dziecko w ręce "medialnych wychowawców".

Nadmierne oglądanie prowadzi do małej aktywności fizycznej, społecznej i intelektualnej. Telewizja, gry komputerowe przyciągają widownię wątkami sensacyjnymi, kłótniami, przemocą: kopnięcia, uderzenia. Słowa takie jak: "wynocha", "zamknij się kretynie", "wykończ go" to podstawa bajki czy gry. Uczą dzieci wyrażania gniewu, podejrzliwości i reagowania złością na nawet najdrobniejsze przejawy sprzeciwu. Wiele bajek czy gier jest jakby instrukcją złego zachowania. W wielu z nich nie padają słowa i zwroty grzecznościowe. Prośby mają najczęściej postać rozkazów: zrób, daj, zabierz, odejdź! Trudno jest wytłumaczyć dziecku, że słowa te są niegrzeczne czy obraźliwe skoro używają ich bajkowi ulubieńcy. Długie, ciągłe przesiadywanie przed ekranem powoduje różne problemy:

-dzieci przestają myśleć, tylko bezmyślnie patrzą w ekran,

-brak ruch, zła pozycja siedzenia powoduje wady postawy,

-powoduje problemy ze wzrokiem,

-tracą tzw. żywą wyobraźnię, fantazję, oryginalność czy inicjatywę,

-wzrasta otyłość dzieci, ponieważ reklamy zachęcają do podjadania różnych łakoci,

-oglądanie scen przemocy wzbudza w dzieciach agresywne zachowania,

-wywołuje strach, gniew, złość,

-mają problemy z czytaniem, nie potrafią się skoncentrować, bawić z rówieśnikami,

-mają kłopoty z wysławianiem się, bo mało rozmawiają z rodzicami czy rówieśnikami.

Aby tego uniknąć warto wiedzieć, że dziecko w wieku 5-9 lat może oglądać telewizję około 45 min. dziennie, a 9-14-latki około 1godz., po tym czasie dzieci są zmęczone i otumanione.

Telewizja czy gry komputerowe mają również pozytywne działanie.

-dają dostęp do krainy obrazów ze świata przyrody, dźwięków,

-dostarczają wiedzy, potrafią bawić i wychowywać,

-mogą stać się narzędziem nauczania języków obcych,

-wiele filmów sprawia, że lepiej rozumiemy ludzi niepełnosprawnych, chorych, rozwija się w nas tolerancja, delikatność, uczciwość,

-możemy się przenieść w świat odległych zakątków, nauki, sztuki, techniki,

-rozwijać zainteresowania np. sportowe, przyrodnicze.

Znając negatywne i pozytywne działanie mediów trzeba postawić pytanie: korzystać z nich czy nie? Odpowiedź jest jednoznaczna: tak.

Jak zatem zorganizować dostęp do telewizji, komputera, aby było to z korzyścią dla dziecka?

1. Przede wszystkim ograniczać czas, jaki dziecko spędza przed telewizorem.
2. Wspólnie z dzieckiem oglądać programy dla niego przeznaczone, komentując i tłumacząc niezrozumiałe sceny, pomagając zrozumieć i ocenić oglądane treści, oddzielić fikcję od realnego życia, wzbudzić w nich refleksyjność i krytycyzm.
3. Organizować dziecku inne atrakcyjne formy wypoczynku i zabawy, umożliwiające zaspokojenie jego potrzeb poprzez zabawy na świeżym powietrzu z rówieśnikami, czytanie książek, gry planszowe.
4. Rodzice decydują, czy dziecko będzie odbierało treści wartościowe, czy ograniczy się do filmów o banalnej fabule i krwawej akcji, wypaczającej jego osobowość.
5. Powinni również pamiętać o tym jak ważne są dla dziecka: wspólny spacer, rozmowa, zabawa, przytulenie, całus, bajka przeczytana na dobranoc.

Literatura:

1. Jolanta Karbowniczek: "Wpływ mass mediów na agresywne zachowania dzieci".
2. "Życie Szkoły" nr 7/2003
3. Jadwiga Izdebska: "Rodzina, dziecko, telewizja" Białystok 1998.

>>Twoja opinia<<

Strona główna Opinie W sieciDownloads Publikacje E-learning E-sklep O stronie