Działa tylko w IE - sorry!    
     

Wykorzystanie puzzli w terapii pedagogicznej

mgr Katarzyna Boruta


Praca z dziećmi wymaga od nauczyciela ciągłego wzbogacania warsztatu pracy. Dzieci przychodząc na zajęcia, oczekują czegoś nowego, ciekawego i niepowtarzalnego. Pracując w klasie wspomagamy się podręcznikami, kartami pracy, czy innymi pomocami zgromadzonymi w ciągu swojej kariery zawodowej.

Po zajęciach w kształceniu zintegrowanym, dzieci chętnie udają się na zajęcia dodatkowe, pod warunkiem, że są one ciekawe i inne niż pozostałe . Właśnie ta inność jest dla nauczyciela szalonym wyzwaniem. Od kilku lat pracuję jako nauczyciel prowadząc zajęcia wyrównawcze, terapię, rewalidację. Nie mam podręczników ani kart pracy, a budżet praktycznie żaden. Czasami kseruję różne ćwiczenia, ale i to już znudziło się i mnie i moim uczniom. Jest jeszcze jeden problem - późne godziny tych zajęć. Dzieci są już zmęczone, nie wykazują większego zainteresowania zajęciami, nie mają chęci do pracy. Trzeba je rozruszać, pobudzić do działania. Dlatego wolne chwile spędzam na wymyślaniu ciekawych rozwiązań, pomocy, które wzbogacą i uatrakcyjnią lekcje, ale jednocześnie nie zostaną za jakiś czas zapomniane lub zniszczone.

Obserwując dzieci zauważyłam, iż bardzo interesującym zajęciem jest dla nich układanie puzzli. To wspaniała rozrywka umysłowa. Ćwiczy pamięć, koncentrację uwagi, spostrzegawczość oraz refleks i oczywiście sprawność manualną. Pracując z puzzlami dajemy dziecku możliwość pracy we własnym tempie, ale jednocześnie pobudzamy jego ciekawość i pasję poznania, gdyż zawsze z tych małych kawałeczków powstaje kształt wcześniej zupełnie ukryty.

Ogromną ich wartość zauważyli również twórcy programów komputerowych. Można je znaleźć na płytach, ale i na stronach Internetu. Coraz częściej wykorzystuje się je w programach walki z dysleksją. Pomaga to usprawnić dziecku pamięć graficzną, ćwiczy orientację przestrzenną tak niezbędne do nauki czytania i pisania.

Pracując z puzzlami pamiętajmy, by nie były to zbyt trudne zadania lub zbyt długie. Częsta zmiana ćwiczeń pobudza do pracy i myślenia. Dlatego materiałów tych musimy mieć sporo. W sprzedaży można znaleźć już bardzo duży wybór puzzli utrwalających kształty liter wielkich i małych oraz cyfry. W ten właśnie sposób zgromadziłam już całkiem pokaźną ich kolekcję w swojej pracowni. To jednak trochę za mało. Postanowiłam sama wykonać proste puzzle, które wykorzystam do zajęć z języka polskiego i matematyki, ale w taki sposób, by posłużyły mi długo. Propozycje rozwiązań, które wykorzystuję na moich zajęciach zamieszczam poniżej. Wystarczy je wydrukować i okleić przezroczystą okleiną foliową, którą można kupić nawet w dobrze wyposażonym sklepie papierniczym i oczywiście pociąć wzdłuż linii ciągłych. Takie pomoce będą nam służyły wiele lat, a dzieci chętnie będą z nimi pracowały i nie musi się to kończyć na samym ułożeniu. Jedną układankę można wykorzystać w kilku innych ćwiczeniach.

Na przykład przy pracy z "magicznym prostokątem", po ułożeniu odczytujemy wyrazy z "rz" wymiennym na "r". Możemy później zapisywać je na tablicy stosując podział na części mowy, układać w kolejności alfabetycznej, uzupełniać nimi zdania itd. Możliwości jest bardzo wiele, a wszystko zależy od naszych pomysłów i potrzeb. Co więcej znakomicie nadaje się do wykorzystania w klasach starszych. Kolejną jego zaletą jest to, iż można ten prostokąt powiększać i poszerzać o nowe wyrazy jeśli mamy taką potrzebę.

Nie bójmy się wykorzystywać ich na lekcjach z większą liczbą dzieci. Wystarczy wykonać kilka kompletów i podzielić klasę na grupy.

W załączeniu (puzzle.doc - 207KB) materiał źródłowy, zawierający kilka kompletów przykładowych puzzli.