WSTĘP
Zaburzenia statyki ciała stanowią w ostatnich latach coraz większy problem. Z każdym rokiem rośnie liczba dzieci i młodzieży, u których stwierdza się wady postawy. Choroby przeciążeniowe kręgosłupa dotyczą także dorosłych. Ograniczona aktywność fizyczna to negatywny efekt postępu cywilizacyjnego. Sedenteryjny tryb życia tj. wielogodzinne siedzenie w szkole, później odrabianie lekcji, relaks przed telewizorem lub komputerem to następny poważny czynnik zaburzający postawę ciała dziecka.
Osłabienie i rozciągnięcie niektórych grup mięśni przy jednoczesnym napięciu i skróceniu innych to istota zaburzeń wad postawy. Tak powstałe wady postawy u dzieci mogą prowadzić do zniekształceń w obrębie kręgów kręgosłupa, co w wieku dorosłym może zaowocować bolesnymi ograniczeniami ruchowymi.
Do walki z wadami postawy powinna stanąć oczywiście szkoła, która poniekąd przyczynia się do ich powstania. Uczniowie spędzają w szkolnych ławkach, często nieprzystosowanych indywidualnie do każdego z nich, kilka godzin dziennie. Zdarza się, że nieprawidłowy sposób siedzenia w czasie lekcji nie jest przez nauczyciela korygowany.
Zgarbiona, nienaturalnie poskręcana sylwetka ucznia nie we wszystkich pedagogach włącza alarm. Długotrwała, nieprawidłowa postawa staje się nawykiem dziecka - czyli czymś naturalnym, przyjmowanym odruchowo. Sztuczną, wymagającą zaangażowania i myślenia staje się z kolei postawa skorygowana, prawidłowa.
Dlatego w niwelowaniu wad postawy obok nauczycieli wychowania fizycznego powinni stanąć ci pedagodzy, którym nie jest obojętne zdrowie dzieci i młodzieży. Ważne jest, aby o szkodliwości i nienaturalności wadliwej postawy młodzi słyszeli nie tylko na lekcjach wychowania fizycznego i gimnastyki korekcyjno-kompensacyjnej. Istotne jest, aby wielokrotnie w ciągu dnia korygować ewentualne złe ustawienia kręgosłupa. Mogłyby temu służyć krótkie przerwy w lekcji, które przeznaczylibyśmy na ćwiczenia. Wystarczyłyby zaledwie 2-3 minuty, aby poprawić sprawność układu mięśniowego, układu krążenia i układu oddechowego. Krótka, dobrze zorganizowana gimnastyka przy szkolnej ławce nie tylko zniesie napięcie mięśni karku, pleców i rąk, ale na pewno sprawi, że często znużony kilkugodzinnym siedzeniem w ławce uczeń ciepło pomyśli o swoim nauczycielu, któremu nie jest obojętne jego zdrowie. W tak sympatycznej atmosferze na pewno każdy chętnie będzie chciał uczyć i być uczonym.
Możemy być pewni, że ten odruch prawidłowej postawy zaszczepimy naszej młodzieży także na czas odrabiania lekcji w domu.
Oto przykładowe ćwiczenia śródlekcyjne, które mogą przydać się także znużonym długotrwałym "ślęczeniem" nad klasówkami nauczycielom.
Wyjaśnienie skrótów: PW - pozycja wyjściowa, RR - ręce, RP - prawa ręka, RL - lewa ręka, NN - nogi, NP - prawa noga, NL - lewa noga
ĆWICZENIA NA KRZEŚLE
- PW: siad na krześle z nogami w rozkroku na szerokość bioder, ręce w bok
RUCH: przenoś RR z boku na bok.
- PW: j. w.
RUCH: pochyl się w przód, wyciągnij RP w kierunku stopy NL, wytrzymaj licząc do trzech. Powróć powoli do PW wykonaj ruch w odwrotną stronę.
- PW: j. w. RR chwyć z tyłu oparcie krzesła ściągając łopatki i prostując plecy.
RUCH: utrzymując barki i głowę wyprostowane wykonaj obrót głowy w jedną, a następnie w drugą stronę.
- PW: j. w.
RUCH: nie poruszając barkami przybliż lewe ucho do lewego barku, policz do trzech i wyprostuj głowę. To samo zrób w drugą stronę.
- PW: j. w.
RUCH: powoli zatocz głową obroty najpierw w lewo, w dół, następnie w prawo, do tyłu i z powrotem do PW.
- PW: usiądź prosto na krześle i oprzyj stopy na podłodze. Dolny odcinek pleców i kość ogonową oprzyj o oparcie krzesła.
RUCH: wyprostuj się i wyciągnij w górę wypychając miednicę do przodu.
- PW: Usiądź na krześle i oprzyj dłonie obu RR na brzegu krzesła pod udami, zaokrąglij dolny odcinek kręgosłupa.
RUCH: zaokrąglij barki i przysuń brodę do klatki piersiowej. Oderwij stopy od podłogi, unieś zgięte nogi w górę i pochyl czoło do kolan.
- PW: usiądź na krześle z dolną częścią pleców ułożoną w pozycji naturalnej.
RUCH: zataczaj kręgi barkami do tyłu i do przodu.
- PW: j. w.
RUCH: zataczaj kręgi łokciami do tyłu i do przodu.
- PW: j. w.
RUCH: unieś przed siebie proste RR na wysokość barków.
- PW: j. w.
RUCH: unieś do góry przedramiona, aby tworzyły kąt prosty z ramionami. RR powinny stykać się ze sobą mocno dłońmi i przedramionami.
- PW: usiądź prosto na krześle, załóż nogę na nogę i skrzyżuj przed sobą RR na wysokości barków.
RUCH: odwróć tułów i głowę w jedną stronę, a następnie w drugą patrząc za siebie. Zmień NN.
- PW: usiądź prosto na krześle, unieś przed sobą RR zgięte w łokciach, połóż jeden łokieć w zgięciu drugiego i spleć przedramiona splatając ze sobą palce RR.
RUCH: wypchnij RR do góry tak wysoko jak dasz radę.
- PW: j. w.
RUCH: spleć palce dłoni i wypchaj je przed siebie jak najdalej.
- PW: usiądź prosto na krześle.
RUCH: powoli pochylaj się do przodu, aby chwycić się za kostki NN.
- PW: j. w.
RUCH:j. w. aby chwycić najpierw przednie, a później tylne nogi krzesła.
ĆWICZENIA W POZYCJI STOJĄCEJ
- PW: stań prosto i napnij mięśnie.
RUCH: idź w miejscu i naprzemiennie poruszaj rękami, jak podczas marszu.
- PW: stań prosto z NN lekko ugiętymi w kolanach i stopami w rozkroku, RR wyprostowane w bok na wysokość barków.
RUCH: przenoś RR poziomo z boku na bok.
- PW: j.w.
RUCH: powoli pochylaj się w przód aż przybliżysz dłonie do podłogi.
- PW: j.w.
RUCH: powoli zataczaj biodrami kręgi nie poruszając przy tym górną częścią tułowia.
- PW: stań prosto i ściągnij barki do tyłu.
RUCH: utrzymując barki i głowę wyprostowane wykonaj obrót najpierw w jedną stronę, a następnie w drugą.
- PW: j.w.
RUCH: nie poruszając barkami przybliż lewe ucho do lewego barku, a następnie prawe do prawego barku.
- PW: j.w.
RUCH: powoli zatocz głową 3 obroty w lewo potem w prawo.
- PW: stań w rozkroku na szerokość barków z N lekko ugiętymi w kolanach podeprzyj się pod boki.
RUCH: podnieś PR do góry łukiem nad głowę, jednocześnie lekko przechylając się w bok.
- PW: stań w rozkroku na szerokość bioder i spleć dłonie za sobą, zwracając je wnętrzem do góry.
RUCH: powoli prostuj RR, odwracając łokcie w stronę kręgosłupa.
|
