Pierwszy kontakt z przedszkolem dziecko nawiązuje w wieku 3 lat, jest to dla niego pierwsze zetknięcie się ze środowiskiem pozarodzinnym. Czuje się obco, niepewnie w nowym, otaczającym je świecie, tęskni, obawia się porzucenia. Po okresie adaptacyjnym zaczyna żywo interesować się wszystkim, co je otacza. Często pierwsze próby rysowania, które z powodzeniem mogłyby być podjęte rok wcześniej, są podejmowane dopiero w przedszkolu. Dziecko odkrywa więc nową działalność, która dostarcza mu dużo satysfakcji. Umiejętnie zachęcone, chwalone za podejmowane próby i ich efekty bardzo chętnie uczestniczy w zajęciach. Doskonali sposób trzymania i posługiwania się narzędziem (kredką, pędzlem), odkrywa możliwości zastosowania farb, szarobrunatnej bryły gliny, komponuje z tworzywa przyrodniczego (liście, kasztany). W miarę rozwoju psychofizycznego uczy się posługiwać konkretnymi technikami, które podkreślają walory i komunikatywność jego wypowiedzi (akwarela, tusz czarny, tusze wielobarwne, stemplowanie farbą kryjącą, batik, collage, frottage, papieroplastyka, kompozycje przestrzenne). Dojrzewając, rozwijając się, stale weryfikując swój stan poznania, dziecko wykazuje coraz wyższe zainteresowanie otaczającym światem, czuje potrzebę ekspresyjnego przekazania swoich przeżyć, wypowiada się za pomocą słów, gestu, zabawy, inscenizacji, tańca, śpiewu, działalności plastycznej.
Nauczyciel ma spełniać oczekiwania dzieci, organizując zajęcia, które byłyby okazją do zaspokajania ich potrzeb.
Przeżycia, jakich dziecko doznaje w żywym i bezpośrednim kontakcie z otoczeniem, są nierozdzielnie związane z zabawą i ekspresją plastyczną.
To, co wyraża ono w swych wykonywanych pracach plastycznych jest określone poziomem jego rozwoju intelektualnego, zakresem zainteresowań i doświadczeń. Plastyczna ekspresja dziecka w przedszkolu jest zintegrowana z zabawą, pracą i nauką.
Pobudzanie wrażliwości dziecka na barwę i kształt, rozwijanie umiejętności wyrażania językiem plastycznym spostrzeżeń i przeżyć jest procesem złożonym, trwającym wiele lat.
Dziecko zachęcane systematycznie do nieustannego wyrażania swoich obserwacji i uczuć zobiektywizowanych w formie artystycznej, nie tylko je sobie uświadamia, lecz również uczy się na nie oddziaływać. Jednocześnie zdobywa umiejętność wyrażania ich w sposób sobie tylko właściwy i charakterystyczny.
Rozwijanie ekspresji plastycznej dziecka w przedszkolu polega na:
- Pobudzaniu inicjatywy i inwencji w spontanicznej twórczości plastycznej przez oddziaływanie na wyobraźnię, fantazję, i sferę uczuciowo-intelektualną dziecka oraz przez dostarczanie środków wyrażania.
- Subtelnym, lecz subiektywnym stawianiu dziecku zagadnień plastycznych i zachęcaniu go do całkowicie swobodnego ich rozwiązywania.
Wszelki przymus, narzucanie dziecku gotowych wzorów ze strony nauczyciela nie tylko nie przynosi pozytywnych rezultatów, lecz wprost przeciwnie, zniechęca dziecko. Natomiast zachęcane do samodzielnej wypowiedzi, stwarzanie życzliwej atmosfery i odpowiednich warunków, sprzyja wyrażaniu własnych przeżyć, jest głównym sposobem pobudzania ekspresji plastycznej.
Wspólna rozmowa z dzieckiem, zachęta ze strony nauczyciela do wypowiedzi słownej na temat własnych wytworów, zapoczątkowanie wspólnej oceny i dyskusji o wykonanych pracach przez zespół kolegów aktywizuje dziecko, kształtuje jego myśli i uczucia, rozwija osobowość, inspiruje twórczość. Dla uzyskania jak najlepszych wyników w rozwijaniu ekspresji plastycznej dziecka należy dbać, aby miało ono zawsze możliwość podjęcia i zakończenia swojej twórczej pracy.
Korygowanie wypowiedzi plastycznych dziecka w trakcie jego pracy, udzielanie rad i zaleceń w celu uzyskania wytworu plastycznego wiernie oddającego rzeczywistość jest szkodliwe, zaciemnia wizje własną dziecka, mąci jego radość, jaką czerpie z twórczego działania. Podstawowym warunkiem w rozwoju ekspresji plastycznej jest dostarczanie dziecku odpowiednich narzędzi, tworzyw i materiałów do rysowania, malowania, lepienie, konstruowania oraz przygotowanie i staranne przemyślenia jego działalności plastycznej.
Ważną rolę spełnia też dom rodzinny dziecka. Nie wszyscy rodzice spędzają z dzieckiem wystarczającą ilość czasu, by zaspokoić jego potrzeby, nie zachęcają dzieci do malowania bądź rysowania w domu, stąd bierność niektórych dzieci w podejmowaniu twórczości plastycznej na zajęciach w przedszkolu. Warto na początku roku wystosować do nich ankietę.
Można więc spróbować sformułować następujące wnioski:
- Dzieci uczęszczające do przedszkola drugi lub trzeci rok wykazują wyższy poziom w zakresie w zakresie sprawności manualnej i orientacji przestrzennej.
- Jeżeli nauczyciel kierujący procesem przygotowania 6-latka do pisania troszczyć się będzie o poszerzanie swego repertuaru o różnorodne i ciekawe techniki plastyczne, a także o ćwiczenia koordynujące sprawność wzrokowo-ruchową niezbędną w procesie przygotowania dziecka 6-letniego do pisania, to z pewnością zachęci dzieci do aktywnego udziału w zajęciach.
- Działalność plastyczno-konstrukcyjną stosowaną w pracy z dzieckiem 6-letnim dostosowujemy do możliwości rozwojowych dzieci oraz do zakresu posiadanej przez nie wiedzy.
- Intensyfikacja działalności plastyczno-konstrukcyjnej w procesie przygotowania dzieci 6-letnich do pisania wpływa na szybkość i efektywność opanowania tej umiejętności.
- Stosowanie różnorodnych technik plastycznych wpływa dodatnio na rozwój manualny dzieci sześcioletnich.
Bibliografia:
- Waszkiewicz E.: Pracuję z sześciolatkiem. Poradnik dla nauczycieli i rodziców. Warszawa 996
- Zborowski J.: Rozwijanie aktywności twórczej dzieci. Warszawa 1986, WSiP
Ankieta skierowana do rodziców dzieci sześcioletnich
Celem ankiety jest poznanie opinii rodziców na temat przygotowania dziecka 6-letniego do podjęcia nauki pisania w szkole, jego zainteresowań.
Ankieta ma charakter anonimowy. Proszę o dokładne zapoznanie się z pytaniami i wybranie odpowiedzi, która jest najbardziej zgodna z Pani(a) opinią.
Serdecznie dziękuję.
- Czy dziecko posiada warunki i materiały do podejmowania działalności plastycznej w domu?
- a)tak
- b)nie
- Czy zachęca Pan(i) dziecko do rysowania bądź malowania w domu?
- a)tak
- b)nie
- Czy poświęca Pan(i) dziecku swój wolny czas pomagając mu w pracach plastycznych lub zabawach konstrukcyjnych?
- a)tak
- b)nie
- Czy zdaniem Pana(i) działalność plastyczni - konstrukcyjna pomaga dziecku w rozwijaniu sprawności manualnych?
- a)tak
- b)nie
- Czy dziecko chętnie podejmuje działalność plastyczno-konstrukcyjną w domu?
- a)tak
- b)nie
- Czy dziecko korzysta z różnorodnych kolorowanek, ćwiczeń grafomotorycznych, łamigłówek?
- a)tak
- b)nie
- Czy wykorzystuje pomysły własne?
- a)tak
- b)nie
- Czy lubi bawić się klockami, układankami wymagającymi skupienia i cierpliwości?
- a)tak
- b)nie
- Czy dziecko lubi wycinać, majsterkować?
- a)tak
- b)nie
- Czy zdaniem Pana(i) poprzez zajęcia plastyczno-konstrukcyjne prowadzone w przedszkolu dzieci sześcioletnie łatwiej przyswajają naukę pisania?
- a)tak
- b)nie
Inne uwagi nie dotyczące tematyki zawartej w ankiecie:
................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................
|
|
