Sztuka zajmuje istotne miejsce w życiu człowieka. Jest ona jedną z podstawowych dziedzin ludzkiej działalności i potwierdzeniem twórczego człowieczeństwa. Pełni ona również rolę terapeutyczną. Arteterapia to terapia przez sztukę. W realnym znaczeniu obejmuje ona terapię z wykorzystaniem muzyki, plastyki, teatru, tańca, poezji. Natomiast w węższym znaczeniu wykorzystuje techniki plastyczne i ich wytwory w terapii i diagnozowaniu zaburzeń psychicznych i emocjonalnych. Arteterapia jest wydobywaniem z człowieka energii, która pomaga w indywidualnym rozwoju. Jest również bezpiecznym i akceptowanym sposobem wypowiedzi tego co trudne, sposobem rozładowania negatywnych emocji i problemów. Funkcje arteterapii zależą przed wszystkim od celu jej zastosowania. Różnorodne wpływy arteterapii Z. Skorny sprowadza do trzech zasadniczych: - rekreacyjna - pozwala osiągnąć stan wyciszenia, radości, rozluźnienia, wewnętrznego spokoju, a przez to wyzwolenie energii życiowej,
- edukacyjna - polega na dostarczeniu dziecku dodatkowych wiadomości i zwiększeniu jego mądrości życiowej, a także umiejętności radzenia sobie w różnych sytuacjach.
- korekcyjna - przejawia się w różnych formach niesienia pomocy dzieciom mającym problem z niedostosowaniem się do otaczającego świata, przestrzeganiu i akceptacji siebie i innych, wyrównywaniu braków i ograniczeń psychofizycznych.
Biorąc po uwagę wymienione funkcje arteterapia może być skuteczną metodą wspomagającą usprawnienia dziecka nadpobudliwego psychoruchowo, ponieważ posiada ona walory relaksacyjne, odprężające i stymulacyjne. Mianem nadpobudliwości psychoruchowej określa się zespół objawów występujących w jednej, dwóch lub wszystkich sferach funkcjonowania dziecka: - -sfera ruchowa - niemożność zostania w bezruchu nawet przez krótki okres czasu,
- -sfera poznawcza - trudność w skupieniu uwagi, pochopność, pobieżność myślenia, przerzucanie uwagi z obiektu na obiekt, udzielanie nieprzemyślanych
odpowiedzi,- -sfera emocjonalna - silne reakcje emocjonalne, wzmożona ekspresja uczuć, zwiększona wrażliwość emocjonalna na bodźce otoczenia.
Prace z dzieckiem nadpobudliwym należy rozpocząć od akceptacji jego odmienności. Pomaga to dopasować wymagania do realnych możliwości i chroni przed kolejnymi niepowodzeniami. Postępowanie z takim dzieckiem jest wielofunkcyjne, obejmuje poradnictwo rodzinne, trening umiejętności rodzicielskich oraz zmiany modelu pracy szkoły i nauczycieli. Jedną z form pomocy uczniom z nadpobudliwością psychoruchową jest arteterapia.
Rozumie się ją jako terapeutyczne oddziaływanie różnych dziedzin sztuki w procesie czynnej lub biernej aktywności twórczej. Arteterapeuta poprzez świadome działanie artystyczne pozwala na rozwiązanie wielu problemów. Wykorzystuje w tym celu formy plastyczne, muzyczne, literackie i teatralne. Prowadzone zajęcia arteterapii polegają na doborze takich ćwiczeń, aby dziecko miało możliwość: - - wyrażenia swoich potrzeb, emocji i różnych konfliktów,
- - opowiedzenia o tym, co spotkało je w różnych sytuacjach,
- - nawiązania dialogu,
- - współpracy i aktywnego uczestniczenia w zajęciach,
- - odreagowania i relaksu,
- - skupieniu uwagi na danym zadaniu dłuższy czas.
Dziecka nadpobudliwego nie można zmienić, jest ono takie, jakie jest, więc należy mu pomóc dostosować się do ogólnych wymogów szkoły, czy zasad społecznych. Jednym słowem należy znaleźć w nim to, co dobre i poprzez prowadzone zajęcia odpowiednio wzmocnić podnosząc poziom samoakceptacji rozładowując negatywne emocje i napięcia. Bibliografia- Janicki A. Arteterapia [w:] Arteterapia, Akademia Muzyczna we Wrocławiu, 1990.
- Skorny Z. Teorie psychologiczne jako podstawa arteterapii, Zeszyt Naukowy Akademii Muzycznej we Wrocławiu, 1989, nr 52.
- Szulc W. Kulturoterapia - wykorzystanie sztuki i działalności kulturalno - oświatowej w lecznictwie, Poznań 1994.
- Wolańczyk T., Kołakowski A., Skotnicka M. Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci, Lublin, 1999.
|
