Działa tylko w IE - sorry!    
     

Program własny o charakterze regionalnym

mgr Barbara Janczurewicz


Hasło: Kujawy. To jest ta mała najbliższa ojczyzna

Hasło roku: Kujawska sztuka

Miejsce realizacji: Szkoła Podstawowa nr 11 im. Stefana Batorego w Inowrocławiu

Klasa: V

Autor: mgr Barbara Janczurewicz
 

  1. Opis

    Innowacje pedagogiczne "Kujawy. To jest ta mała najbliższa ojczyzna" są realizowane przez trzy lata. W pierwszym roku uczniowie poszerzali wiadomości o położeniu, historii, ciekawych miejscach Kujaw i Inowrocławia, a przede wszystkim o obrzędach i zwyczajach kujawskich. W klasie V będą poznawać tańce, melodie i pieśni oraz wiersze poetów ludowych. Zetkną się również z wyrazami kujawskimi, czego efektem będzie słowniczek gwary kujawskiej. Jednak opracowane innowacje będą głównie dotyczyły osadniczego zagospodarowania równinnych Kujaw, wystroju wnętrza izby oraz różnych dziedzin działalności twórców ludowych. Stąd hasło roku brzmi: "Kujawska sztuka". W przyszłości program będzie kontynuowany pod hasłem:

    "J. Kasprowicz i S. Przybyszewski - synowie Kujaw".

  2. Formy pracy z uczniami:
     
    a)lekcje
    -czytanie różnych tekstów, np. podań, legend, dotyczących obrzędów i obyczajów; poprawne opowiadanie przebiegu wydarzeń,
    -pisanie notatek, opowiadań, listów, not kronikarskich oraz sprawozdań,
    -układanie opisów, np. zabudowy wsi kujawskiej, elementów plastyki obrzędowej, zabawek ludowych, tańców,
    -próby literackie - samodzielne tworzenie wiersza związanego z określoną tematyką
    -opracowanie projektów i graficznych plakatów, zawierających napisy, krótkie informacje, zdjęcia, widokówki, rysunki,
    -wykonywanie ilustracji (w różnych technikach) jako plastycznej prezentacji treści oraz komiksu jako formy plastycznej i literackiej wypowiedzi,
    b)zbieranie różnych materiałów, wykorzystywanie i porządkowanie samodzielnie zdobytych wiadomości (m.in. o architekturze, meblach, rzeźbach;
        wyrazów z gwary kujawskiej),
    c)przygotowanie konkursów i prezentacji,
    d)udział w lekcjach muzealnych w Muzeum im. Jana Kasprowicza w Inowro-cławiu,
    e)udział w uroczystościach regionalnych ("koza", "przywołówki"),
    f)wycieczki: po Inowrocławiu, do Lednogóry i Torunia.

     
  3. Cele

    Celem wyżej wymienionych działań jest:

    -poznanie historii i postaci historycznych związanych z miastem i regionem,
    -zwrócenie uwagi na zabytki Inowrocławia i najbliższej okolicy,
    -poznanie wybranych legend, podań, baśni, klechd,
    -poznanie tradycji i obrzędów regionalnych,
    -znajomość wyglądu stroju kujawskiego oraz niektórych wyrazów z gwary kujawskiej,
    -opanowanie ważniejszych wiadomości o twórcach ludowych,
    -zdobycie umiejętności twórczego oraz samodzielnego rozwijania własnych uzdolnień i zainteresowań,
    -zachęcenie do udziału w różnych konkursach oraz podejmowania działalności literackiej i kulturalnej w różnych formach szkolnych,
    -kształcenie nawyków aktywnego uczestnictwa w życiu klasy, szkoły, regionu,
    -przygotowanie do pełnienia różnych ról społecznych w zależności od swoich możliwości,
    -kształcenie postaw patriotycznych - budzenie dumy z przynależności do regionu, państwa.

  4. Grupy zainteresowań

    Cała klasa będzie realizować pełen zakres programu. Jednak, aby usprawnić pracę i urozmaicić formy działalności, uczniowie podzielą się na trzy zespoły (po 8 osób), z których każdy będzie odpowiedzialny za zbieranie informacji i materiałów z innego zakresu:

    -grupa I - Kujawy i Inowrocław (położenie, historia, współczesność, tradycje i obrzędy, podania i legendy, gwara),
    -grupa II - zagrody i chaty kujawskie (architektura, meblarstwo, garncarstwo, plecionkarstwo, hafty i koronki),
    -grupa III - działalność twórców ludowych (rzeźba, plastyka, zabawki, taniec, muzyka, pieśni, poezja).

  5. Korelacja międzyprzedmiotowa

    Realizacja tego programu wymaga korelacji między kilkoma przedmiotami:

    a)przyroda
    -położenie regionu,
    -położenie miasta,
    -praca z mapą i planem miasta,
    -tworzenie projektu i graficznego plakatu - zaznaczanie miejscowości na mapce, umieszczanie napisów, informacji, zdjęć,
    b)historia
    -rys historyczny Kujaw,
    -rys historyczny Inowrocławia,
    -zabytki i wydarzenia z nimi związane,
    -umieszczanie wydarzeń w przedziałach czasowych, interpretacja materiału źródłowego,
    -rekonstruowanie przeszłości na podstawie zebranych informacji,
    -posługiwanie się planem miasta,
    c)sztuka
    -posługiwanie się prostymi technikami plastycznymi,
    -wykonywanie ilustracji jako plastycznej prezentacji (np. treści swojego wiersza, tańca kujawskiego, mebli w chacie kujawskiej, elementów
      plastyki obrzędowej),
    -tworzenie komiksu jako formy plastycznej i literackiej wypowiedzi (np. przebieg obrzędu, przebieg Świąt Wielkanocnych),
    -wykonanie albumów, plakatów,
    -zorganizowanie konkursu plastycznego,
    -pisanie tekstu o określonej tematyce do znanej melodii,
    -nauka piosenki,
    -śpiewanie pieśni związanych ze świętami,
    d)technika
    -przygotowanie: ozdób świątecznych, zabawek, elementów plastyki obrzę-dowej,
    -wykonanie szopek z okazji Bożego Narodzenia,
    -sporządzenie różnych elementów kujawskich, m.in. próby rzeźbiarskie, proste hafty, wybrany rodzaj wiatraka.

  6. Realizacja treści dydaktycznych
     
    a)Przewidziane programem treści dydaktyczne z języka polskiego oraz wyżej wymienionych przedmiotów zostaną urozmaicone lekcjami muzealnymi,
        wycieczkami, konkursami oraz prezentacjami. W czasie zajęć będą doskonalone następujące formy wypowiedzi:
    -notatka (także: biograficzna i kronikarska),
    -opowiadanie odtwórcze i twórcze,
    -opis,
    -list,
    -streszczenie,
    -sprawozdanie.
    Utrwalona zostanie także znajomość znaczenia pojęć: podanie, legenda, baśń, sonet, pamiętnik.
    b)Treści nauczania będą również wzbogacane o zagadnienia, które nie są w programie wymienione:
    -położenie, historia regionu i miasta,
    -legendy, podania, baśnie, klechdy,
    -tradycje, obrzędy i przysłowia,
    -poznanie stroju ludowego,
    -tworzenie słowniczka gwary kujawskiej,
    -omówienie różnych dziedzin działalności artystów ludowych,
    -zapoznanie się z twórczością poetów, analiza wybranych wierszy, recytacja utworu o Kujawach,
    -próby literackie - samodzielne napisanie wiersza związanego z określoną tematyką.

     
  7. Dokumentowanie pracy

    Dokumentowanie będzie polegało na pisaniu not kronikarskich, artykułów, sprawozdań oraz wykonywaniu zdjęć. Każdy uczeń będzie miał teczkę, w której zgromadzi własne prace (poprawione i ocenione), a także zebrany samodzielnie lub grupowo materiał (notatki, artykuły prasowe, zdjęcia, widokówki, rysunki itp.).

  8. Organizowanie życia kulturalnego w szkole

    W celu propagowania na terenie szkoły związku z własnym regionem, zainteresowani uczniowie z różnych klas będą zapraszani do udziału w zajęciach otwartych, wyjściach do muzeum oraz wycieczkach po mieście i okolicach. Aby poszerzać wiedzę dzieci o Kujawach, zostaną zorganizowane trzy konkursy (recytatorski, plastyczny, na najciekawszą szopkę) oraz liczne prezentacje.

  9. Osiągnięcia uczniów:
podstawowe ponadpodstawowe
-samodzielnie zbiera materiały,
 
-posługuje się planem miasta, mapą Polski,
 
- zna najważniejsze wydarzenia dotyczące regionu,
 
- czyta teksty ze zrozumieniem, opowiada ich treść,
 
-czyta wiersz ze zrozumieniem,
 
- wygłasza teksty z pamięci,
 
-posługuje się prostymi technikami plastycznymi,
 
-wykonuje utwór muzyczny.
-korzysta z różnych źródeł informacji, selekcjonuje zebrany
  przez siebie materiał,
-samodzielnie zaznacza na mapie i graficznym plakacie
  zabytki i miejsca warte zobaczenia,
-zna historię swojego miasta i regionu, rekonstruuje
  przeszłość na podstawie zebranych informacji,
-czyta podania i teksty dotyczące obrzędów, umie twórczo
  przetwarzać dostępne wiadomości,
-analizuje treść utworu poetyckiego, próbuje stworzyć
  wiersz,
-dba o poprawność artykulacyjną i dykcję,
 
-potrafi dokonywać plastycznej prezentacji treści, wykonać
  album, plakat oraz zorganizować konkurs plastyczny,
-próbuje pisać słowa do znanej melodii.
 

     
  1. Ewaluacja osiągnięć uczniów

    W czasie realizacji tych innowacji pedagogicznych ewaluacja osiągnięć uczniów będzie obejmowała przede wszystkim prace pisemne uczniów, testy oraz prezentacje zgromadzonych materiałów (teczki, albumy).


 

W załączeniu (plan.doc - 72KB) szczegółowy plan pracy.

 

BIBLIOGRAFIA

Cisowski K. "Gniezno, Bydgoszcz oraz Inowrocław i okolice", Inowrocław 2000.
 
Gloger Z. "Rok polski w życiu, tradycji i pieśni", Warszawa 1900.
 
Grabowski J. "Sztuka ludowa", Warszawa 1977.
 
Kolberg O. "Dzieła wszystkie", t. 3 i 4 "Kujawy".
 
Lange R., Krzyżaniak B., Pawlak A. "Folklor Kujaw", Warszawa 1964.
 
Mikołowska H. "Strój kujawski". W: Atlas polskich strojów ludowych. Poznań 1953.
 
Ogrodowska B. "Święta polskie, tradycje i obyczaj", Warszawa 1996.
 
Encyklopedia PWN.
 
"Kujawy. Przewodnik turystyczny", pod red. J. Henneberg. Warszawa 1951.
 
"Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny", t. 1 i 2. Warszawa 1984.
 
"Sztuka ludowa Kujaw. Przeszłość i teraźniejszość", pod red. W. Szkulmowskiej. Bydgoszcz 1997.