Projekt edukacyjny jest to zadanie długoterminowe, polegające na samodzielnym i dogłębnym zbadaniu przez ucznia lub grupę uczniów zjawiska związanego z życiem codziennym lub dowolną gałęzią wiedzy. Zadanie to powinno: - -nawiązywać do realnych sytuacji;
- -zrywać z podziałem na treści przedmiotowe;
- -odwoływać się do zainteresowań ucznia;
- -wykorzystać w nowych sytuacjach wiedzę i umiejętności zdobyte w procesie nauczania;
- -mieć charakter odkrywczy;
- -wymuszać realizację pełnego procesu badawczego, od planowania przebiegu badań przez zdobywanie informacji, stosowanie rozmaitych strategii
rozwiązywania problemu po opracowanie wniosków i stawianie dalszych pytań.
Umiejętności rozwijane przez metodę projektu: - -planowanie pracy długoterminowej, wybór optymalnej metody rozwiązania problemu;
- -podział pracy współpraca w grupie, dyskusja, współodpowiedzialność za efekty pracy;
- -korzystanie z różnych źródeł informacji;
- -przetwarzanie danych;
- -planowanie i przeprowadzanie eksperymentów;
- -wykorzystanie metod matematycznych do celów i zadań praktycznych;
- -stosowanie i testowanie hipotez, poszukiwanie regularności i związków;
- -wyciąganie wniosków z danych obserwacji;
- -stawianie nowych pytań badawczych;
- -prezentacja wyników.
Schemat postępowania w realizacji prac projektowych: Metoda projektu ma przebieg etapowy. Najpierw nauczyciel przygotowując plan realizacji przedmiotu w danym roku musi zastanowić się jakie treści będzie realizował metodą projektu. Następnie: - Przygotowuje uczniów do pracy poprzez dokładne zapoznanie ich z metodą.
- Wprowadza uczniów w tematykę zagadnienia. To ważny moment - wtedy wzbudzamy zainteresowanie uczniów, pokazujemy możliwe problemy i możliwości poszukiwania rozwiązań z wykorzystaniem tej metody. Rozdajemy materiały, podajemy literaturę i wszystkie wiadomości, które poszerzają ich wiedzę dotyczącą tego tematu.
- Kolejny etap to formułowanie i wybór tematów. Mamy tu różne możliwości:
- -z zespołem klasowym formułujemy możliwe tematy projektów, następnie uczniowie dobierają się w zespoły do realizacji tematów,
- -opracowujemy samodzielnie listę tematów projektów, które przedstawiamy klasie, prosząc uczniów aby wybrali temat, nad którym chcieliby pracować.
W ten sposób tworzą się zespoły do realizacji tematów,- -samodzielnie określamy temat projektu i informujemy, że realizują go wszyscy uczniowie (zespoły).
- Przygotowanie do realizacji projektu:
- -opracowanie instrukcji do projektu. Instrukcje można przygotować samodzielnie lub wspólnie z uczniami. Pamiętać trzeba o tym, że zawierać ma ona
cele i standardy, jakie powinien spełniać projekt i informować uczniów co mają do wykonania,- -ustalenie podziału zadań w poszczególnych zespołach. Karty z podziałem zadań mogą być wywieszone w klasie lub złożone u nauczyciela.
- -zawarcie kontraktu z uczniami na wykonanie projektu - kontrakt można przygotować w postaci zobowiązania, w którym uczniowie zobowiązują się
do wykonania projektu zgodnie z instrukcją, a nauczyciel do dokonania oceny zgodnie z kryteriami podanymi w instrukcji,- -ustalenie terminów konsultacji. Terminarz konsultacji należy wywiesić w klasie w widocznym miejscu,
- -opracowanie planu sprawozdania z projektu.
- Realizacja projektu:
- -zbieranie i opracowywanie informacji,
- -realizacja zadań cząstkowych wynikających z opracowanego podziału zadań,
- -opracowanie sprawozdania.
- Prezentacja projektu:
- -uczniowie zgodnie z instrukcją przygotowują prezentację swojej pracy,
- -w prezentacji uczestniczą wszyscy członkowie zespołu,
- -każdy zespół powinien opracować plan prezentacji.
- Ocena projektu.
Nauczyciel dokonuje oceny pracy całego zespołu, poszczególnych członków, poszczególnych faz i całości projektu. Do oceny stosuje kryteria zapisane w instrukcji. Elementem oceny powinna być samoocena uczniów i zespołów. Oceny może dokonać cały zespół klasowy lub wybrane jury. Główne czynniki jakie powinniśmy uwzględnić w ocenie projektu: - -zrozumienie problemu badawczego,
- -korzystanie z wielorakich źródeł informacji,
- -zastosowanie odpowiednich narzędzi matematycznych,
- -stopień rozwinięcia i wyczerpania tematu,
- -sposób i formę prezentacji wyników,
- -organizację pracy w grupie.
Przy ocenie pracy badawczej sprawdzamy czy uczniowie: - -zrozumieli temat, jasno określili cel pracy i postawili właściwe pytania,
- -racjonalnie zaplanowali pracę,
- -stosowali własne strategie postępowania,
- -wykazali własną inicjatywę.
Przy ocenie realizacji projektu sprawdzamy czy uczniowie: - -zdobyli potrzebne informacje,
- -przetworzyli je i nadali czytelną formę,
- -użyli właściwej wiedzy matematycznej i otrzymali poprawne wyniki.
Przy ocenie prezentacji wyników uwzględniamy: - -wybór właściwej metody prezentacji,
- -jasne przekazanie wyników pracy,
- -poprawność i precyzję języka,
- -przejrzystość i estetykę pracy,
- -dbałość o zainteresowanie innych uczniów.
Przy ocenie organizacji pracy w grupie uwzględniamy: - -zaangażowanie wszystkich członków grupy,
- -racjonalny podział pracy,
- -sposób podejmowania decyzji, i rozwiązywania konfliktów,
- -spójność pracy.
Oto propozycja karty oceny projektu z matematyki.
GRUPA | ILOŚĆ ZEBRANYCH INFORMACJI
MAX. 20 PKT. | POPRAWNOŚĆ I TERMINOWOŚĆ OBLICZEŃ
MAX. 20 PKT. |
PREZENTACJA
MAX. 40 PKT. |
SPRAWOZDANIE
MAX. 2O. PKT. |
RAZEM
MAX. 100 PKT. | | I | | | | | | | II | | | | | | | III | | | | | | | IV | | | | | | | V | | | | | | | VI | | | | | |
0 - 40 pkt.
41 - 55 pkt.
56 - 70 pkt.
71 - 85 pkt.
86 - 96 pkt.
97 - 100 pkt. |
- niedostateczny
- dopuszczający
- dostateczny
- dobry
- bardzo dobry
- celujący |
- Mocne i słabe strony projektu
Mocne strony: - -integruje uczniów i uczy ich współpracy, rozwiązywania konfliktów oraz poszukiwania kompromisu,
- -słabi uczniowie uczą się od zdolniejszych,
- -wszyscy są odpowiedzialni za siebie i innych,
- -uczniowie mają możliwości wykorzystania wiedzy i umiejętności pozaprzedmiotowych, a także wiedzy z innych przedmiotów,
- -uczniowie mają możliwość dzielenia się własnymi pomysłami dotyczącymi realizacji projektu,
- -przygotowując projekt uczniowie szybciej i skuteczniej zapamiętują wiadomości,
- -realizacja zadania w grupach sprzyja powstawaniu korzystnej atmosfery, spontanicznym rozmowom oraz wymianie doświadczeń i informacji,
- -nauczyciel ma okazję lepszego poznania uczniów, ich predyspozycji, zamiłowań oraz zdolności.
Słabe strony: - -brak zaangażowania uczniów niechętnych nauce (wykorzystywanie kolegów),
- -tendencja lepszych uczniów do dominacji i niedopuszczanie do głosu słabszych,
- -trudności w licznych klasach z dyscypliną i monitorowaniem pracy uczniów,
- -projekty wymagają czasu i są pracochłonne, zmusza to więc uczniów do spotykania się poza szkołą, co sprawia, że nauczyciel nie może
nadzorować ich pracy,- -problemy z oceną prac projektowych - nie jest jasne czy wszyscy uczniowie wnieśli ten sam wkład pracy w wykonanie projektu.
- Realizacja projektu
Projekt powinien być wykonywany samodzielnie, nie powinna być hamowana inwencja i inicjatywa uczniów. Powinniśmy stworzyć takie warunki, aby częściowo uczniowie wykonywali go w ramach godzin lekcyjnych (zainicjowanie projektu, wybór tematu, konsultacje), a w znacznym stopniu poza lekcjami w ramach pracy domowej. Rola nauczyciela sprowadza się do wspierania uczniów i konsultacji. W kolejnych fazach projektu udział nauczyciela przedstawia poniższa tabela:
| Wybór tematu projektu | Na ogół ogranicza się do wskazania uczniom zakresu zagadnień, spośród których uczniowie wybierają szczegółowy temat precyzując go w miarę dokładnie | | Przygotowanie projektu | Jest to zadanie realizowane zwykle wyłącznie przez nauczyciela | | Zbieranie i opracowanie materiału, wykonywania projektu | Na tym etapie nauczyciel może służyć uczniom jako konsultant, częściej odpowiadając na ewentualne pytania i prośby, niż z własnej inicjatywy ingerując w ich prace; konsultacje mogą odbywać się regularnie, a ich czas i miejsce powinny być określone w kontrakcie | | Prezentacja | Rola nauczyciela powinna ograniczyć się do podania czasu i ewentualnie formy prezentacji oraz szczegółów związanych z możliwym przearanżowaniem klasy na ten czas, dostępnością środków audiowizualnych itp.; jeśli okaże się to konieczne, nauczyciel powinien także wpływać na atmosferę prezentacji i zachęcać uczniów do wzajemnego słuchania się | | Ocena | Od decyzji nauczyciela zależy czy zarezerwuje on ocenę do własnych kompetencji (opierając się na kryteriach zawartych w kontrakcie), czy też włączy do tej czynności uczniów (np. powołanie kilkuosobowego jury spośród nich itp.) |
|
