W ramach edukacji ekologicznej coraz częściej tworzone są ścieżki dydaktyczne, wykorzystuje się naturalne warunki w celu przekazania uczniom niezbędnej wiedzy. Poniższa publikacja prezentuje ścieżkę ekologiczną utworzoną na terenie Nadleśnictwa w Brynku. Mam nadzieję, że zachęcę nauczycieli okolic Tarnowskich Gór, Bytomia, Gliwic, Zabrza i okolicznych rejonów do skorzystania z tej formy zajęć. Na północ od Bytomia, Gliwic i Zabrza rozciągają się piękne lasy nadleśnictwa Brynek. Szkodliwe emisje przemysłowe pochodzące z Górnego Śląska, intensywne pozyskiwanie drewna związane z działalnością hut cynku i ołowiu w pobliskim Miasteczku Śląskim oraz z eksploatacją węgla kamiennego miały i mają niekorzystny wpływ na drzewostan. Pomimo tych trudności prace leśników sprawiają, iż drzewostan polepsza się z roku na rok. Zmienia się także skład gatunkowy drzewostanu. Dominuje sosna, ale równocześnie wzrasta udział gatunków liściastych: dębu i buku. Na terenie nadleśnictwa Brynek występuje wiele gatunków roślin i zwierząt chronionych. Ze zwierząt chronionych spotykamy bobra europejskiego, bociana czarnego, żurawia i orła bielika, z roślin: rosiczkę okrągłolistną, widłaka goździstego, bagno zwyczajne, dziewięćsił bezłodygowy, lilię złotogłów, liczne gatunki porostów i storczyków. Spośród zwierzyny łownej można spotkać: jelenie, sarny, dziki i daniele. Wśród wielu funkcji jakie pełni las wzrasta rola edukacyjna. Uczniowie, szczególnie z dużych przemysłowych miast, bardzo chętnie uczą się przyrody w naturalnym otoczeniu. Taką możliwość stwarza nadleśnictwo w Brynku organizując zajęcia edukacyjne, konkursy przyrodniczo-leśne, stałe i tymczasowe wystawy. Dzięki takim formom edukacyjnym uczniowie mają możliwość obserwowania środowiska, analizowania i wyciągania wniosków. Poznają prawa i współzależności rządzące przyrodą oraz kształtują w sobie wrażliwość na piękno przyrody. Lasy w nadleśnictwie Brynek dają nauczycielom możliwość realizacji ścieżki ekologicznej w czasie zajęć terenowych z przyrody, a uczniom poznanie i zrozumienie podstaw ekologii a równocześnie pozwalają spędzić miło dzień, z dala od szkolnych ławek. Leśna ścieżka poznawcza przy Nadleśnictwie Brynek działa od 2001 roku. Przebiega przez tereny cenne przyrodniczo i prezentuje elementy typowe dla ekosystemów leśnych tego nadleśnictwa. Ukazuje równocześnie celowość i trud pracy leśników. Ścieżka składa się z trzech części o łącznej długości 2400 metrów. Pierwsza część długości 700 m pozwala w sposób ogólny zapoznać się z najliczniejszymi zbiorowiskami leśnymi - borami oraz zbiorowiskiem łąkowym. Druga część o długości 900 metrów wyposażona jest w specjalną platformę widokową. Dodatkowym jej atutem jest wspaniały widok na pradolinę rzeki Stoły. Zbaczając z drogi można dojść do parku i ogrodu botanicznego Technikum Leśnego. Trzecia część ma długość 800 metrów. Znajdują się tutaj drzewa pomnikowe - dęby szypułkowe i modrzewie. Ścieżkę można realizować indywidualnie, każdy nauczyciel według własnego scenariusza. Licznie ustawione tablice dydaktyczne pozwolą na indywidualne zajęcia. Można także skorzystać z pomocy leśników, którzy w sposób profesjonalny i interesujący zorganizują zajęcia w lesie. Do lasu możemy wybrać się z przedszkolakami, uczniami szkół podstawowych i gimnazjalnych. Niezależnie od wieku każdy znajdzie tu coś szczególnie interesującego. Niewątpliwym walorem ścieżki jest możliwość jej realizacji niezależnie od pory roku. Zajęcia rozpoczynają się na terenie leśniczówki, można skorzystać z świetlicy lub "starej stodoły" zaadaptowanej i wyremontowanej na potrzeby zajęć edukacyjnych. Po krótkim wprowadzeniu i przypomnieniu uczniom zasad zachowania się w lesie można wyruszyć "na trasę". I tutaj możliwości są olbrzymie. Dla przedszkolaków przygotowano tematy: Leśne przedszkole, Barwy i głosy lasu, Mieszkańcy lasu. Cele ścieżki dla przedszkolaków realizowane są poprzez opowiadania, gry i zabawy, doświadczenia za pomocą zmysłów. Dla uczniów szkół podstawowych leśnicy przygotowali następujące tematy: Jak trafić do domu? - głównym celem tych zajęć jest zapoznanie z mapami oraz prostymi przyrządami i metodami określania kierunków świata i położenia. Leśny savoir-vivre - cel - zapoznanie z podstawowymi zasadami zachowania się w lesie. Tereny i obiekty chronione w nadleśnictwie - zapoznanie z formami ochrony przyrody. Budowa lasu - utrwalenie budowy warstwowej lasu oraz poznanie gatunków tworzących poszczególne jej warstwy. Leśne niemowlęctwo - utrwalenie wiadomości o budowie nasion i owoców. Na grzyby - przypomnienie budowy i roli grzybów w środowisku leśnym. Drzewa i krzewy iglaste - poznanie cech pozwalających rozróżnić podstawowe gatunki drzew iglastych, nauka korzystania z prostego klucza do oznaczania roślin. Tropiciele - nauka rozpoznawania tropów i śladów pospolitych zwierząt. Kwiaty i owoce - praktyczne zapoznanie z budową kwiatów i owoców. Na łąkach i torfowiskach - zapoznanie z zbiorowiskami łąkowymi i ich znaczeniem w środowisku. Leśni soliści - poznanie biologii wybranych gatunków ptaków leśnych. Uczniowie gimnazjów mogą skorzystać z następujących zajęć: Owoce i nasiona - przypomnienie budowy kwiatów i owoców. Leśna apteka - poznanie pospolitych roślin leczniczych znajdujących się na ścieżce. Drzewa i krzewy liściaste - zapoznanie z cechami różnicującymi drzewa liściaste od iglastych, poznanie podstawowych gatunków drzew i krzewów liściastych, korzystanie z prostych kluczy. Wśród mchów i paproci - utrwalenie wiadomości na temat budowy i rozmnażania paproci i mchów. Życie leśnych stawów - zapoznanie z roślinnością i zwierzętami środowisk wodnych. Leśny zegar czasu - poznanie podstawowych elementów budowy drzewa, poznanie sposobów określania wieku drzew i niektórych zwierząt. Ja i moi uczniowie korzystamy ze ścieżki już trzeci rok szkolny. Wracamy tam zimą (wówczas, przy sprzyjającej pogodzie, zajęcia połączone są z kuligiem - co stanowi dodatkową atrakcję) i późną wiosną. Każdorazowo ta nietypowa, kilkugodzinna wycieczka dostarcza nam wielu przeżyć i nowych wiadomości. Jeden zielony dzień powoduje, że uczniowie coraz lepiej rozumieją delikatny świat przyrody leśnej. Przy pisaniu artykułu wykorzystałam materiały wydane w postaci broszur reklamowych przez Nadleśnictwo w Brynku. | 
