Działa tylko w IE - sorry!    
     

Wywiadówka inaczej

mgr Justyna Pilarska


O tym jakie znaczenie ma współpraca z rodzicami nie trzeba nikogo przekonywać, ani rodziców ani, nauczycieli. Dom jest obok szkoły naturalnym środowiskiem rozwojowym dziecka. Tu kształtuje się jego osobowość, sposoby zachowania i właściwe kontakty międzyludzkie. Rodzina jest pomostem między jednostką ,a społeczeństwem, dlatego tak ważna jest właściwa współpraca między nauczycielami, a rodzicami. Jedną z najbardziej potrzebnych form współpracy z rodzicami są zebrania.

Należałoby się zastanowić - jak to się dzieje, że w klasie pierwszej na zebraniach mamy prawie 100% obecności rodziców, a im wyższa klasa tym frekwencja jest niższa. Problemów z dziećmi przecież przybywa w miarę ich dorastania. Rodzic przeważnie jako pierwszy dostrzega trudności i problemy dziecka. Nauczyciel też jest ciągłym obserwatorem ucznia, niepokoją go niepowodzenia i potyczki dziecka. Logiczne było by więc gdyby rodzice i nauczyciele spotykali się w miarę możliwości często.

Co jest powodem tego, że:

  • Rodziców na wywiadówkach jest coraz mniej...?
  • Przychodzą ci, którzy tak naprawdę nie mają większych problemów ze swoimi dziećmi...?
  • Rodziców trzeba wzywać pisemnym zawiadomieniem, gdy naprawdę coś złego się dzieje...?

Oczywiście bywa tak, że przyczyny tego problemu leżą po stronie rodziców, którzy nie radzą sobie z wypełnianiem funkcji rodzicielskich i realizowaniem zadań zawodowych. W takich przypadkach najczęściej tracą dzieci, którym rodzice poświęcają minimalną ilość czasu a często pozostawiają dziecko samo z jego problemami i kłopotami. Oczekują za to, że to szkoła przejmie w całości obowiązki wychowawcze i opiekuńcze nad ich dziećmi.

Należałoby się zastanowić co my nauczyciele możemy w takiej sytuacji zmienić i jak pomóc naszym wychowankom i ich rodzicom.

Z doświadczeń wiadomo, że najszybciej uczymy się przez działanie. W związku z tym warto podjąć próbę zorganizowania w sposób atrakcyjny i aktywny spotkań z rodzicami. Zagadnienia omawiane podczas spotkań powinny być tak dobrane, aby zainteresowały rodziców i wzbogacały ich wiedzę o wychowaniu dziecka. Uwrażliwiały rodziców na właściwe relacje z dziećmi oraz podkreślały możliwości stosowania kompromisów w komunikacji międzyludzkiej. Przygotowanie i przeprowadzenie zebrania grupowego nie jest rzeczą łatwą. Zależy od środowiska, z którego pochodzą uczniowie danej szkoły. Od ich osobowości i osobowości nauczyciela. Pomocne i ułatwiające pracę nauczyciela jest opracowanie planu współpracy z rodzicami.

WSPÓŁPRACA WYCHOWAWCY Z RODZICAMI

Do realizowanie postulatu współpracy szkoła i dom w zakresie wychowania dziecka musi dojść do spełnienia podstawowego warunku: w obu tych instytucjach musi zaistnieć wychowanie. Efekty wychowawcze można jednak osiągnąć tylko wtedy, gdy zrealizowany będzie wspólny program wychowania, spójny treściowo i oparty na tym samym systemie wartości. Przy współpracy domu i szkoły, rola rodziców jest zawsze pierwszorzędna, jest wiodąca w procesie wychowanie dziecka. W domu kształtuje się bowiem charakter dziecka, dziedziczone doświadczenia, przekazywane systemy wartości. Podjęcie przez szkołę działań wychowawczych musi wynikać choćby z faktu, iż to właśnie w niej dziecko przebywa ogromną ilość czasu.

PODSTAWOWE ZAŁOŻENIA WSPÓŁPRACY WYCHOWAWCY Z RODZICAMI

Podstawowym celem współpracy z rodzicami jest usprawnienie pracy dydaktyczno-wychowawczej przez wychowawcę klasy poprzez:

  • wzajemne poznanie i zrozumienie się wychowawcy klasy i rodziców
  • coraz głębsze poznawanie uczniów
  • uświadomienie rodzicom, że wielostronny rozwój dziecka zależy od wspólnej realizacji przez szkołę i dom
  • wspieranie rodziców w wychowaniu dziecka:
    • pokazywanie mocnych stron dziecka
    • pokazywanie alternatywnych sposobów postępowania, motywowanie do poszukiwania rozwiązań
    • pomaganie w utrzymywaniu dobrych relacji dziecko-rodzic
  • wymiana opinii i spostrzeżeń w sprawie rozwoju fizycznego, psychicznego, społecznego uczniów lub odczuwanych przez nich potrzeb psychospołecznych
  • przedstawianie rodzicom różnorodnych form oddziaływań wychowawczych, za pomocą których mogliby pomóc swoim dzieciom w nauce, czy właściwym zachowaniu
  • poznanie warunków domowych ucznia, stosunku ucznia do swej rodziny oraz jej oczekiwań wobec niego
  • zjednanie rodziców na rzecz usprawnienia i urozmaicania życia klasy

ZASADY WZAJEMNEJ WSPÓŁPRACY Z RODZICAMI

Organizując współpracę z rodzicami kierowałam się powszechnie przyjętymi zasadami współdziałania nauczycieli i rodziców. Są one następujące:

  1. ZASADA POZYTYWNEJ MOTYWACJI - która głosi, że nieodzownym warunkiem skutecznego współdziałania nauczycieli i rodziców jest całkowicie dobrowolny i chętny w nim udział
     
  2. ZASADA PARTNERSTWA - podkreśla równorzędne prawa i obowiązki nauczycieli i rodziców, przy czym żadna ze stron nie może czuć się mniej wartościowa od drugiej. Wyklucza to możliwości wzajemnego pouczania się stawiania sobie kategorycznych żądań, a podejmowane decyzje mają charakter wspólnie wynegocjowanego kompromisu.
     
  3. ZASADA WIELOSTRONNEGO PRZEPŁYWU INFORMACJI - która zakłada potrzebę wykorzystania zarówno intelektualnych, jak i zbiorowych sposobów wzajemnego porozumiewania się (wymiany opinii czy ocen).
     
  4. ZASADA JEDNOŚCI ODDZIAŁYWAŃ - której realizacja musi odbywać się przy bezwzględnym poszanowaniu indywidualności i godności każdego z uczestników wzajemnej współpracy. Przestrzeganie tej zasady należy niekiedy do najtrudniejszych zadań, jakie spoczywają na szkole i rodzinie. Jej realizacja musi odbywać się przy bezwzględnym poszanowaniu indywidualności i godności każdego z uczestników wzajemnej współpracy dlatego wymaga elastycznego i twórczego zastosowania w codziennej pracy pedagogicznej.
     
  5. ZASADA AKTYWNEJ I SYSTEMATYCZNEJ WSPÓŁPRACY - wskazuje na potrzebę czynnego i stałego (a nie tylko powodu niezwykłych okoliczności lub warunków życiowych ucznia), angażowania się w wykonywanie wspólnie ustalonych zadań w ramach wzajemnego współdziałania.

REALIZACJA FORM WSPÓŁPRACY Z RODZICAMI

  1. Organizowanie spotkań mających na celu:
    • Integrację rodziców z wychowawcą - wzajemne poznawanie się, nawiązywanie kontaktu, wspólnego dialogu i porozumiewania się
    • Udzielanie szczegółowych informacji i wyczerpujących informacji na temat postępów i osiągnięć uczniów, prezentowanie ich prac i innych wytworów
    • Organizowanie szkoleń w ramach pedagogizacji rodziców, wykorzystując do tego przede wszystkim metody aktywne
    • Przygotowywanie i wygłaszanie referatów na tematy związane z wychowaniem dzieci.
    • Zapraszanie rodziców na zajęcia otwarte oraz imprezy okolicznościowe np. Dzień Matki, Dzień Dziecka.

     
  2. Prowadzenie indywidualnych rozmów z rodzicami, których celem będzie wspólna analiza zachowania i postępów w nauce dziecka, a także ewentualnego szukania sposobów rozwiązywania problemów, jeśli się one pojawiają.
     
  3. Włączanie rodziców do pomocy w:
    • Organizowaniu imprez klasowych i szkolnych, wycieczek, wyjść do teatru, kina
    • Urządzaniu klasopracowni, wykonywaniu pomocy dydaktycznych
    • Realizacji innowacyjnego programu wychowawczego

     
  4. Przeprowadzanie ewaluacji spotkań oraz możliwości wyrażania opinii o mojej pracy jako nauczyciela-wychowawcy klasy.
     
  5. Gromadzenie i przedstawianie literatury psychologiczno-pedagogicznej poruszającej problemy wychowania dzieci.

LITERATURA

  1. Dzierzgowska I., Rodzice w szkole, Warszawa 1999
  2. Maksymowska E., Werwicka M., Wspieranie rodziców w wychowaniu, Poradnik wychowawczy, Warszawa 2000
  3. Wychowanie - potrzeba dziecka - zadanie domu i szkoły, red. E. Ozimek, Poznań 1999
  4. Gordon T., Wychowanie bez porażek w rodzinie, Warszawa 2000
  5. Gordon T., Wychowanie bez porażek w szkole, Warszawa 2000
  6. Łabocki T., Poradnik wychowawcy klasy, Warszawa 1985
  7. Nowak A., Spotkania z rodzicami, Poznań 2000