Osobliwości przyrodnicze mojego regionu

mgr Iwona Drzewiecka

>>Twoja opinia<<

Scenariusz zajęć do klasy IV na jedną godzinę lekcyjną (45 min.)

Scenariusz ten był testowany przez Iwonę Drzewiecką w Szkole Podstawowej nr 40 w Poznaniu

Temat: Osobliwości przyrodnicze mojego regionu

Autor: mgr Iwona Drzewiecka

O czym jest mowa?

Na poprzednich zajęciach uczniowie poznali wiadomości dotyczące krajobrazu, różnych form ochrony przyrody oraz charakterystycznych cech regionu. Wykonywali prace plastyczne dotyczące rozmieszczenia parków narodowych w Polsce. Lekcja opisana w scenariuszu jest kontynuacją rozpoczętego tematu, jednocześnie realizowana jest "ścieżka regionalna". Uczniowie posiadają już wiadomości, które muszą umiejętnie wykorzystać w rozwiązywaniu zadań.
 

Cele lekcji

Po lekcji uczeń:
• rozpoznaje formy ochrony przyrody (park narodowy, park krajobrazowy, pomnik przyrody, rezerwat przyrody)
• podaje różnice między formami ochrony przyrody
• potrafi określić położenie wybranych parków krajobrazowych za pomocą kierunków głównych i pośrednich
• zna osobliwości własnego regionu
• potrafi korzystać z różnych źródeł wiedzy (mapa, atlas, Wielkopolski Informator Przyrodniczy, broszurki z informacjami o parkach krajobrazowych Wielkopolski)
• potrafi wskazać na mapie kilka ciekawych miejsc przyrodniczych w Wielkopolsce
• potrafi ocenić własną pracę na lekcji

 

Miejsce lekcji w programie

Lekcja ta odnosi się do programu nauczania przyrody w klasie IV wydanego przez Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne Spółka Akcyjna - Warszawa 1999, działu programowego "Miejsce człowieka w środowisku". Ze względu na charakterystyczną tematykę pozwala rozwinąć u ucznia świadomość życia w regionie o nieprzeciętnej wartości krajobrazu, "w naszej małej ojczyźnie". Pozwala dostrzec walory przyrodnicze Wielkopolski i wyrabia umiejętność zaplanowania wypoczynku w pobliżu miejsca zamieszkania.
 

Uwagi organizacyjne

1. Aranżacja klasy
   Ławki w sali lekcyjnej łączymy w ten sposób, aby powstały cztery duże stoły, dookoła każdego stołu ustawiamy krzesła
2. Organizacja uczniów
   Uczniowie pracują w czterech zespołach liczących 5 do 6 osób
3. Lista potrzebnych rzeczy
   • małe karteczki w czterech kolorach (do losowego podziału uczniów na zespoły)
   • cztery Wielkopolskie Informatory Przyrodnicze i broszurki z informacjami o dwunastu parkach krajobrazowych Wielkopolski
   • mapa Wielkopolski
   • cztery koperty zawierające temat lekcji w postaci rozsypanki wyrazowej
   • cztery koperty z zadaniami
   • arkusz szarego papieru przyczepiony magnesikami do przenośnej, stojącej tablicy magnetycznej
   • 12 kartek A-4 z nazwami parków krajobrazowych Wielkopolski
   • karteczki samoprzylepne, magnesiki
   • atlasy geograficzne do szkoły podstawowej, blok przyroda
   • karty ewaluacyjne ucznia
   • zeszyt drugi ucznia programu WSiP
4. Rozkład czasowy
   A.Organizacja zajęć - 3 min.
   B.Odczytanie wiersza "Chroń przyrodę" nieznanego autora
   Ustalenie tematu lekcji - 5 min.
   C.Rozwiązanie trzech zadań zawartych w kopertach - 10 min.
   D.Prezentacja wyników (pracy zespołów) - 12 min.
   E.Tworzenie mapy parków krajobrazowych Wielkopolski - 7 min.
   F.Omówienie zadania domowego - 3 min.
   G.Ewaluacja - ocena wyników własnego uczenia się - 5 min.

Stoły do pracy w grupach należy przygotować przed lekcją.

Przebieg lekcji

1. Nauczyciel w sposób losowy (rozdając karteczki w czterech kolorach) dzieli uczniów na 4 zespoły liczące po 5 ÷ 6 osób. Zespoły zajmują miejsca przy stolikach.
    
2. Nauczyciel odczytuje wiersz pod tytułem "CHROŃ PRZYRODĘ" (autor nieznany) i podaje do rozwiązania zadanie o treści "z rozsypanki wyrazowej ułóż temat lekcji". Po wykonaniu tego zadania przedstawiciel każdej grupy odczytuje ustalony temat lekcji.
    
3. Nauczyciel podchodzi do każdej grupy, której przedstawiciel losuje kopertę z zadaniami. Zaleca dokładne przeczytanie poleceń i treści zadań. Zwraca uwagę na kontrolowanie czasu (uczniowie mają na wykonanie tych zadań 10 minut). Prosi aby jeden uczeń z grupy sprawdzał czas pracy. Nauczyciel obserwuje przebieg pracy w grupach. Sprawdza jakie działania podjęli uczniowie aby sprostać zadaniom.
    
4. Prezentacja wyników pracy
   Przedstawiciele zespołów omawiają wyniki swoich zadań
    
5. Nauczyciel na każdym stole umieszcza po 3 nazwy parków krajobrazowych Wielkopolski z poleceniem "sprawdź położenie tych parków na mapce Wielkopolski zamieszczonej na okładce Wielkopolskiego Informatora Przyrodniczego, a następnie przy pomocy magnesów przyczep je do tablicy wokół zaznaczonego Poznania".
    
6. Omówienie zadania domowego
   Na podstawie zdobytych dzisiaj wiadomości wykonaj w zeszycie ćwiczeń zadanie 2c i 3b strona 28. Dodatkowe zadanie dla chętnych "ustal trasę wycieczki krajobrazowej aby zaprezentować walory przyrodnicze Wielkopolski". Doklej to zadanie do strony 27 w zeszycie ćwiczeń.
    
7. Ewaluacja
   • ocena wyników własnego uczenia się
   • komunikowanie się "uczeń - uczeń"
   • rozmowa o tym jak pracowały grupy
   Uczniowie podpisują i uzupełniają otrzymane karty ewaluacji i wkładają do kopert otrzymanych z zadaniami do wykonania.
   Nauczyciel informuje o ocenach, które otrzymają za pracę indywidualną i całej grupy na kolejnej lekcji.

Uwagi po realizacji lekcji

Lekcja ta została przeprowadzona w Szkole Podstawowej nr 40 w Poznaniu w klasie czwartej liczącej 22 uczniów. Była to lekcja koleżeńska. Uczestniczyły w niej zaproszone panie: Dyrektor Szkoły i Wizytatorka Kuratorium Oświaty i Wychowania w Poznaniu oraz nauczycielki przyrody, geografii i biologii tej szkoły. Na lekcji udało się zrealizować wszystkie założone cele. Rozkład czasowy był odpowiedni, dostosowany do tempa pracy dzieci w tej klasie. Uczniowie pracowali z dużym zaangażowaniem i wykonali postawione zadania. Dwie grupy wymagały niewielkiej pomocy nauczyciela.
Rola nauczyciela sprowadzała się do wyjaśnienia instrukcji, obserwacji pracy uczniów w grupach i sprawdzenia jakie podjęli działania, aby sprostać zadaniom.
Praca uczniów na lekcji, ich aktywność w rozwiązywaniu zadań zostały wysoko ocenione przez osoby obserwujące lekcję. W pracy grup nie można było rozróżnić uczniów bardzo dobrych i słabych.

Podstawowe informacje dla nauczyciela

Zalecane jest korzystanie z zeszytów ćwiczeń do szkoły podstawowej "Wielkopolska moja mała ojczyzna" oraz z Wielkopolskiego Informatora Przyrodniczego (można go uzyskać w Urzędzie Wojewódzkim w Poznaniu).
Wielkopolska to kraina o nieprzeciętnej wartości przyrodniczej i pięknym krajobrazie. Mamy tu dwa parki narodowe: Wielkopolski PN, Drawieński PN leżący na granicy naszego województwa. Do 1998 roku powołano 12 parków krajobrazowych. Na ich terenie są liczne rezerwaty przyrody czyli obszary zachowane w stanie naturalnym lub mało zmienionym. W rezerwatach ochronie podlega całość przyrody lub poszczególne składniki np. rośliny i zwierzęta.
Park narodowy obejmuje obszar chroniony wyróżniający się szczególnymi walorami przyrodniczymi o powierzchni nie mniejszej niż 1000 hektarów. Ochronie podlega całość przyrody. Na terenie parku wszelkie działania są podporządkowane ochronie przyrody i mają pierwszeństwo przed wszelkimi innymi działaniami.
Park krajobrazowy to obszar chroniony ze względu na wartości przyrodnicze, historyczne danego regionu. Formy gospodarowania na terenie parku poddawane są ograniczeniom dla zapewnienia zachowania wartości przyrodniczych i krajobrazowych.
Pomniki przyrody to chronione pojedyncze okazałe drzewa, głazy, jaskinie albo skupiska tych obiektów, np. aleje starych drzew. Oznakowuje się je specjalną tabliczką "POMNIK PRZYRODY" i dla ochrony wykonuje się ogrodzenie obiektu. Do bardziej znanych pomników przyrody w Wielkopolsce należą: dęby rogalińskie - "Lech", "Czech", "Rus" (powyżej 930 cm obwodu) i "Dąb Edwarda". Platan w Dobrzycy niedaleko Pleszewa (w 1989 roku miał obwód 960 cm), największy głaz narzutowy w Wielkopolsce koło Gołuchowa - kamień Św. Jadwigi zwany kamieniem Św. Kingi (ma obwód 22m).

Zestaw pomocy dla nauczyciela

• wzór kart pracy czterech zespołów (zestaw zadań dla uczniów)
• wzór rozsypanki wyrazowej
• karta ewaluacji
• Wielkopolski Informator Przyrodniczy
• Wiersz "Chroń przyrodę" (autor nieznany)

Uwaga!

Klasa wielokrotnie pracowała systemem grupowym, dlatego lekcja przebiega szybko i sprawnie.

Zestaw załączników do lekcji (zal.doc - 79KB)

>>Twoja opinia<<

Strona główna Opinie W sieciDownloads Publikacje E-learning O stronie