Od kilku lat prowadzę zajęcia koła teatralnego z uczniami klas I,II i III. Celem zajęć jest łączenie treści poznawczych, wychowawczych i dydaktycznych. Będąc nauczycielem nauczania zintegrowanego, logopedą oraz terapeutą pedagogicznym, zachęcam do uczestniczenia w zajęciach nie tylko dzieci uzdolnione artystycznie, ale także nieśmiałe z wadami wymowy i nadpobudliwe. Cele i zadaniaZabawa w teatr służąca wielostronnej aktywności dziecka ma wiele walorów psychologicznych i pedagogicznych: - rozbudza wyobraźnię i wrażliwość uczniów,
- rozwija zdolność precyzyjnego przedstawienia myśli, nazywania uczuć,
- pomaga rozładować napięcie psychiczne wprowadza w różny świat różnych ról i nastrojów,
- kształtuje i wzbogaca osobowość dziecka,
- pozwala poznać uczniom różnego rodzaju wartościowe utwory literackie,
- koryguje mikrodefekty w postaci wad wymowy, złej dykcji, ociężałości ruchowej, nadmiernej lub częściowo skumulowanej energii,
- wzbogaca słownictwo bierne i czynne,
- doskonali pamięć świeżą i odroczoną,
- integruje zespół i zacieśnia więzi między dziećmi,
- kształtuje umiejętność samokontroli zachowania,
- wzmacnia poczucie własnej wartości,
- wyzwala ekspresję plastyczną przy tworzeniu dekoracji i strojów,
- przygotowuje zarówno aktorów, jak i widzów do odbioru sztuki teatralnej.
Cele i zadania, których osiągnięcie i zrealizowanie umożliwia koło teatralne są niezwykle ważne dla rozwoju młodego człowieka. Stymulują wszechstronny rozwój i wzbogacają osobowość dziecka. Rozwijają się jego uzdolnienia, zainteresowania, zaspakajane są różne potrzeby, kształtują postawy w stosunku do innych ludzi, do pracy, do samego siebie. Dzieci uczą się wytrwałości, która przecież jest tak istotna w czasie nauki. Plan pracy kołaPoczątkowo uczniowie poznają pojęcia związane z teatrem, takie jak scena, widownia, aktor, scenarzysta, sufler, charakteryzator, organizator widowni, autor wypowiedzi scenicznej itp. Następnie bawią się poprzez różne techniki inscenizacji, do których należą chińskie cienie, lalki - kukiełkowe, lalki - płaskie na patyczkach tzw. lizaki, lalki - palcówki, pacynki, pantomima i żywy plan. W trakcie tych zabaw od samego początku przeprowadzane są ćwiczenia artykulacyjne doskonalące sprawność narządów mowy i utrwalające prawidłową wymowę głosek oraz ćwiczenia oddechowe łączone z ruchami rąk, nóg i tułowia, z mówieniem i śpiewaniem. Zabawy i ćwiczenia fonetyczne pozwalają doskonalić rozwój analizatora słuchowego, z kolei relaksacyjne wpływają poprzez odprężenie mięśni ciała na stan psychiczny organizmu. W zabawach ze słowami usprawniamy analizę i syntezę słuchową, ćwiczymy rytm. W ćwiczeniach orientacji przestrzennej doskonalimy percepcję wzrokową, która ma duże znaczenie w procesie czytania i pisania, nazywaną kierunkowością. Zabawy ze śpiewem typu "Nie chcę cię", "Nitka" czy "Dorotka" cieszą się popularnością wśród dzieci i utrwalają jednocześnie orientację w schemacie własnego ciała. W trakcie zabaw pantomimicznych usprawniamy całe ciało i orientację przestrzenną. Ilustrujemy gestem i mimiką twarzy sytuacje, osoby lub przedmioty. Całą postacią wyrażamy uczucia radości, smutku, zdziwienia, lęku, dumy itp. Czynnikiem stymulującym działanie i przeżywanie jest drama. Są to ćwiczenia zespołowe rozwijające zmysł dotyku, węchu, smaku, koncentrację, pamięć wzrokową i słuchową, uwagę, umiejętność obserwacji ludzi i środowiska. Podczas działań dramy właściwej pobudzane są emocje, intelekt, doskonalona intuicja. Dostrzega się negatywy podejmowanych decyzji. Sprawdza skutki swoich postanowień i działań. Opowiadanie jest podstawowym elementem dramy, które na zajęciach szkolnych odgrywa duże znaczenie. Dzieci bardzo chętnie biorą udział w tego rodzaju grach, gdyż mogą być twórcami sztuki od początku do końca. Teatr jest już strukturą zamkniętą - w przeciwieństwie do dramy. Występują tu takie środki wyrazu jak ruch, gest, rytm, mimika, pauza, obraz, stopklatka, konwersacja, tempo. Mimo wielu spotkań przygotowujących przedstawienie teatralne różniące się od dramy, mali aktorzy chętnie wcielają się w określone role z konkretnym tekstem. Są to dzieci młodsze, czasami zapominają swych kwestii i dlatego mogą, gdy zajdzie potrzeba, tworzyć nowe teksty, lecz w tej samej konwencji. W ten sposób uczą się improwizować i wychodzić obronną ręką z opresji. W ramach zajęć teatralnych dzieci samodzielnie przygotowują do spektaklu oprawę plastyczną. Projektują i wykonują scenografię, kostiumy, są twórcami układów choreograficznych. Zaangażowanie dzieci jest bardzo duże, często udziela się również rodzicom, którzy chętnie pomagają w przygotowaniach do przedstawienia. Nie śpieszymy się z występami, poprzedzają je żmudne próby, na których każdy jest i czuje się ważny. W trakcie spotkań dzieci już są na tyle zdyscyplinowane i obowiązkowe, że nie opuszczają bez powodu żadnych zajęć. Zdają sobie sprawę z tego, że są potrzebne zespołowi i bez nich próba nie byłaby udana. Czy tylko teatr?Już kilka lat temu, kończąc z uczniami próby do przedstawienia, postanowiłam podnieść rangę spektaklu dołączając jeszcze jeden istotny cel wychowawczy - uwrażliwienie na los innych - uboższych, pozbawionych domu, osamotnionych. Młodzi ludzie, wzrastając w poczuciu, że żyją wśród innych ludzi, którym można pomóc, stają się bardziej wrażliwi na los drugiego człowieka. Powtarzane dwukrotnie nasze przedstawienie odbywało się przed świętami Bożego Narodzenia i "biletem wstępu" dla kolegów i koleżanek była maskotka przeznaczona dla dzieci z domu dziecka. Oczywiście przyniesienie jej nie było obowiązkowe. Po przedstawieniach byliśmy szczęśliwi, że olbrzymi kosz zapełniony po brzegi zabawkami może wywołać uśmiech na twarzach wielu pokrzywdzonych przez los dzieci. Była to pierwsza akcja charytatywna, którą połączyłam z prowadzeniem koła teatralnego. Kilka lat później, kiedy rozpoczęłam pracę w innej szkole, również utworzyłam zespół teatralny. Tym razem dobrowolnym "biletem" na przedstawienie były książki, przybory szkolne, toaletowe, zabawki, odzież dla Domu Dziecka w Kobylnicy koła Poznania. Zebraliśmy bardzo dużo rzeczy, które zostały docelowo zawiezione przez rodziców uczniów z naszej szkoły. Od początku istnienia koła teatralnego w naszej szkole, tradycją stały się również występy dla przedszkolaków. Tego rodzaju spotkania są wielkim wydarzeniem dla jednych i drugich dzieci. Pierwszy raz gości zaprosiliśmy do szkoły, gdyż scenografia była dosyć rozbudowana i trudno było ją przenieść. Maluchy, a szczególnie sześciolatki, miały dzięki temu również okazję poznać miejsce, do którego będą w przyszłości uczęszczać. Ostatnio z kolei nasza grupa teatralna występowała w dwóch zaprzyjaźnionych przedszkolach, gdzie przyjęto nas bardzo serdecznie. W szkole chętnie bierzemy udział w różnych uroczystościach organizowanych dla uczniów i rodziców, dzięki czemu najmłodsze dzieci z koła teatralnego aktywnie uczestniczą w życiu szkolnej społeczności. Z okazji XXX- lecia szkoły wystąpiły w przedstawieniu kukiełkowym. Pieczołowicie wykonały ładne sylwety lalek na patykach. W Dniu Profilaktyki pod hasłem "Nie - przemocy" przedstawiły scenki o dobroci. Tematykę przedstawień, jaką dobieramy, staramy się dostosować przede wszystkim do odbiorcy. Każde z przedstawień niesie jakieś przesłanie. W tym roku postanowiliśmy zwrócić uwagę na edukację zdrowotną. Podkreślamy w swych trzech humorystycznych scenkach znaczenie higieny osobistej, higieny spożywania posiłków i prawidłowego żywienia. Formy, metody pracy jakie stosuję, cele i zadania, które chcę osiągnąć na zajęciach koła teatralnego wspomagają założenia i treści programowe nauczania zintegrowanego. Dzieci z grupy teatralnej nie wykazują na zajęciach obecnie i w późniejszych latach zahamowań, lęku, czy braku odwagi przed zespołem klasowym. Wykazują się inicjatywą, chęcią przyjścia z pomocą innym, lepiej przystosowują się do środowiska. Są bardziej obowiązkowe, pracowite, pomysłowe i odważne. Zabawa w teatr jest okazją do osiągnięcia osobistego sukcesu przez każdego ucznia, co stymuluje go do nowych wyzwań. Wzmacnia się poczucie własnej wartości i godności młodego człowieka. |
