Używanie kalkulatorów szkole podstawowej budzi wiele kontrowersji. Jednak nie wyobrażam sobie, aby uczeń kończący szkołę podstawową nie umiał posługiwać się kalkulatorem. Rodzą się, zatem pytania, w której klasie można zacząć korzystać z kalkulatora? Jak, nauczyć jego obsługi? Do czego go używać? Wydawać by się mogło, że kalkulatory i komputery zrewolucjonizują nauczanie matematyki. Pomaga słabszym uczniom opanować nowe tematy mimo braku umiejętności rachunkowych, a zdolniejszym poszerzyć dotychczasowe wiadomości i umiejętności. Wówczas należałoby wprowadzać kalkulatory do nauczania jak najwcześniej i używać jak najwcześniej. Zwolennicy tradycyjnego nauczania twierdzą zaś, że nie pomogą żadne innowacje, jeżeli uczeń nie będzie solidnie i systematycznie pracował. Powstaje, więc pytanie jak zachować zdrowy rozsądek we wprowadzaniu i stosowaniu nowinek technicznych, by przyniosło to korzyści uczniowi? Aby nie doprowadzić do stanu, w którym uczeń nie wykona prostego działania matematycznego bez użycia kalkulatora, powinniśmy wprowadzić go wtedy, gdy większość dzieci w klasie sprawnie liczy w pamięci i gdy opanowała działania pisemne. Dlatego wydaje mi się, że właściwym momentem jest koniec klasy piątej lub początek szóstej. Na początek możemy poświęcić jedną lekcję na sprawdzenie jak uczniowie radzą sobie z prostymi działaniami na dodawanie, odejmowanie, mnożenie, czy dzielenie. Następnie powinniśmy powiedzieć, co to jest pamięć kalkulatora i do czego służy. Jest to przydatne do praktycznych obliczeń, a przy tym stanowi pewien wstęp do informatyki. Powinniśmy wytłumaczyć uczniom, do czego służą klawisze z napisami: - M+ - dodaj do pamięci (Mamory +)
- M- - odejmij od pamięci (Memory -)
- MR - wyświetl zawartość pamięci (Memory Recall)
- MC - wykasuj zawartość pamięci (Memory Clear)
- C - wykasuj liczbę w okienku kalkulatora (Clear)
- AC - wykasuj wszystko - okienko i pamięć (All Clear)
- CE - kasuj ostatnie polecenie (Clear End)
Po zapoznaniu uczniów z funkcjami kalkulatora możemy zacząć wykonywać obliczenia z zachowaniem właściwej kolejności działań, bowiem nie wszystkie kalkulatory, którymi uczniowie dysponują znają kolejność działań. Przykład: Oblicz wartość wyrażenia (524 + 215) (946 - 378) Kolejne czynności:- Wykasować pamięć,
- Obliczamy sumę 524 + 215,
- Wpisać wynik do pamięci,
- Wykasować liczbę pozostawiając pamięć,
- Obliczyć różnicę 946 - 378,
- Wynik z różnicy pomnożyć przez pamięć.
"Mądrzejsze" kalkulatory znają kolejność działań, mają specjalny klawisz do obliczania odwrotności, a nawet nawiasy. Jednak dzięki klawiszowi pamięci możemy poradzić sobie również wtedy, gdy mamy do dyspozycji najprostszy, tani kalkulator. Kalkulatora w szkole podstawowej powinniśmy używać głównie wtedy, gdy na lekcjach matematyki trzeba rozwiązać zadanie z dziedziny statystyki. Liczby pojawiające się w rachunku mogą być bardzo niewygodne, a kalkulator może nam w tej niewygodzie pomóc. Aby jednak z sensem posługiwać się w obliczeniach wielkościami rzeczywistymi powinniśmy wcześniej poćwiczyć zaokrąglanie liczb. Jeżeli dziecko będzie wiedziało, z jaką dokładnością liczyć np. 2/3 odległości między Szczecinem, a Warszawą na pewno nie poda nam liczby, która pojawi się w okienku kalkulatora, lecz odległość przybliżoną, np. do części setnych. Warto się zastanowić nad pytaniem, które zadają miłośnicy nowych technologii. Kiedy zaprzestaniemy nauki działań pisemnych? Twierdzą, że nie jest to umiejętność niezbędna w życiu, ani nawet w dalszych etapach kształcenia. Na razie jednak, działania pisemne to hasło zapisane w podstawach programowych, więc wszystkie podręczniki je uwzględniają. Jako nauczycielka matematyki stawiam sobie pytanie czy naprawdę niczego nie uczą, czy nie są środkiem do uzyskania pewnych efektów, z którymi dziecku będzie łatwiej na wyższym poziomie nauczania?
Przy pisaniu referatu korzystałam z czasopisma "Matematyka w Szkole" nr 10/2001 |
