Działa tylko w IE - sorry!    
     

Aktywne metody nauczania

mgr Jolanta Trzuskowska


Przed współczesną szkołą polską stoją obecnie nowe zadania. Jednym z nich jest zmiana roli nauczyciela i ucznia oraz upowszechnienie i wykorzystanie metod nauczania kształtujących praktyczne umiejętności, służących twórczemu rozwojowi ucznia. Współcześnie podkreśla się, iż zadaniem procesu uczenia się i nauczania jest rozwijanie u ucznia następujących kompetencji: planowania, organizowania, oceniania własnego uczenia się, skutecznego komunikowania się w różnych sytuacjach, efektywnego współdziałania w zespole, rozwiązywania problemów w sposób twórczy, sprawnego posługiwania się komputerem i techniką informacyjną (Program Edukacyjny Kreator. 1998). Zdania te można realizować stosując np. metody aktywizujące tj. gry dydaktyczne, metoda przypadku, gry symulacyjne, np. "techniką drzewka decyzyjnego", "za i przeciw", dyskusja dydaktyczna prowadzona techniką "okrągłego stołu", "śnieżnej kuli', "debaty", "metaplanu", "burzy mózgów" itd., metody aktywnego opisu.

Praca z wykorzystaniem aktywnych metod i technik aktywizuje uczniów i przynosi im wiele korzyści np.:

  • wiarę we własne możliwości
  • wzajemne uczenie się
  • możliwość dzielenia się pomysłami i doświadczeniami
  • umiejętność współpracy i współdziałania w grupie
  • poczucie odpowiedzialności
  • konieczność przestrzegania przyjętych zasad
  • samokrytyczne ocenianie dotyczące udziału i rezultatów pracy

Korzyści płynące dla nauczyciela ze stosowania omawianych metod:

  • zwiększają skuteczność nauczania
  • inspiracją do innowacji i eksperymentu
  • podnoszą atrakcyjności zajęć
  • wzbudzają zaufanie uczniów do nauczyciela
  • dają możliwość pogłębiania wiedzy merytorycznej i metodycznej
  • motywują do doskonalenia

Poniżej przedstawiono konspekt lekcji, na której wykorzystano aktywne metody nauczania.
 

Scenariusz lekcji do tematu: Działalność wiatru i morza

Cele lekcji:

  • uczeń rozumie na czym polega działalność wiatru (akumulacja, deflacja, korazja)
  • uczeń potrafi podać formy powstające w wyniku działalności wiatru oraz przykłady ich występowania
  • uczeń rozumie na czym polega działalność morza (akumulacja, abrazja)
  • uczeń potrafi wymienić elementy wybrzeża
  • uczeń umie wyjaśnić powstawanie wybranych typów wybrzeży
  • uczeń potrafi podać przykłady występowania wskazanych wybrzeży

Metoda pracy:

    operatywna - praca z mapą, podręcznikiem

Forma pracy:

    praca w grupach techniką "puzzle",
    mapa mentalna

Środki dydaktyczne:

    podręcznik - "Geografia, część 1" dla szkół ponadgimnazjalnych zakres podstawowy J. Kop, M. Kucharka, E. Szkurłat PWN;
    atlas geograficzny;
    kartki ksero przedstawiające formy działalności wiatru i morza

Przebieg lekcji:

  1. Omówienie organizacji pracy na lekcji - nauczyciel wyjaśnia zasady pracy techniką "puzzli" oraz tworzenia mapy mentalnej
     
  2. Nauczyciel dzieli klasę na 5-osobowe zespoły i rozdaje zadania do wykonania, wyznacza czas realizacji pracy w grupach

     
     Grupa I   Działalność akumulacyjna wiatru

    Na podstawie treści, fotografii, rysunków z podręcznika str.62-63 wykonaj polecenia:

    1. Wyjaśnij, jak odbywa się ruch wydmy
    2. Przedstaw różnice między barchanem, a wydmą paraboliczną
    3. Znajdź na mapie w atlasie przykłady ergów

    Grupa II   Korazja i deflacja

    Na podstawie treści, fotografii, rysunków z podręcznika str. 63-65 oraz dołączonego ksero przedstawiającego formy działalności wiatru wykonaj polecenia:

    1. Przedstaw formy rzeźby eolicznej powstałe w wyniku korazji i deflacji
    2. Pokaż na mapie w atlasie serriry i hamady

    Grupa III   Abrazyjna działalność morza

    Na podstawie treści, fotografii, rysunków z podręcznika str. 66 wykonaj polecenia:

    1. Opisz, jak przebiega proces niszczenia klifu
    2. Opisz elementy wybrzeża wysokiego (rys. 58) str. 66

    Grupa IV   Wybrzeża wysokie

    Na podstawie treści, fotografii, rysunków z podręcznika str. 67-68 wykonaj polecenia:

    1. Wymień typy wybrzeża wysokiego
    2. Opisz powstanie wybrzeża riasowego, dalmatyńskiego i fiordowego
    3. Opisz wygląd wybrzeży na podstawie mapek str. 67

    Grupa V   Wybrzeża niskie

    Na podstawie treści, fotografii, rysunków z podręcznika str. 68 wykonaj polecenia:

      Opisz powstawanie wybrzeży niskich:
    1. Mierzejowo-zalewowego (jako konsekwencję akumulacyjnej działalności prądów przybrzeżnych) - używając zwrotów: kos, mierzeja, zatoka, zalew, jezioro przybrzeżne
    2. Lagunowego (jako skutek akumulacyjnej działalności fal morskich) - przy pomocy terminów: lido, laguna
    3. Koralowego (jako wynik akumulacyjnej działalności koralowców) - zwróć uwagę na powstanie atolu


     
  3. Po upływie 15 minut uczniowie zmieniają grupy tak, aby w każdej nowo utworzonej zalazł się przedstawiciel z poprzednich zespołów, omawiają zagadnienia które przygotowywali - "uczą" swoich kolegów
     
  4. Po upływie 10 minut chętni lub wyznaczeni uczniowie referują zagadnienia wg wzoru pytań i jednocześnie tworzą mapę mentalną:
Mapa mentalna