Integracja - łac.integracjo - wytwarzanie całości z drobnych części, łączenie w całość. Integracja czyli organizowanie środowiska sprzyjającego uczeniu się i budowaniu wspólnoty uczestników procesu edukacyjnego. Zintegrowanie klasy jest bardzo ważnym zadaniem dla nauczyciela, który ma pierwszy kontakt we wrześniu z nową grupą, gdzie tylko niektórzy uczniowie znają się z przedszkola bądź podwórka, jako sąsiedzi. Integracja stawia przed każdym nauczycielem konieczność kształtowania prawidłowych relacji między dziećmi, ułatwia wzajemne poznanie się, zrozumienie indywidualnych różnic. Aby proces integracji powiódł się należy organizować różnego rodzaju sytuacje, które będą jemu sprzyjały, najlepszym rozwiązaniem są zabawy. Oto kilka przykładów zabaw, które mają na celu zintegrowanie klasy: Zabawa "Przedstaw się" Wszystkie dzieci siedzą w dużym kole, następnie pojedynczo wychodzą na środek, chwilę odczekują, prezentują swój wygląd robiąc obrót, mówią swoje imię i określają co lubią najbardziej robić, czym się interesują, czego się boją.
Na środku powinno dziecko odczekać 2-3 minuty, aby każdy mógł się jemu dokładnie przyjrzeć i zapamiętać jego imię. Zabawa "Imiona" Dzieci siedzą w dużym kole, zgodnie ze wskazówkami zegara po kolei przedstawiają się, następnie w drugiej kolejce jeszcze raz wypowiadają swoje imię z tym, że muszą powiedzieć imiona osób, które przedstawiły się wcześniej. Wygląda to następująco:
-Ela,
-Ela, Jola,
-Ela, Jola, Radek,
-Ela, Jola, Radek, Michał
W ten sposób dzieci łatwiej mogą zapamiętać imiona swoich koleżanek i kolegów. Zabawa "Znam imiona kolegów" Dzieci maszerują po wyznaczonym przez nauczyciela terenie. Na znak prowadzącego, np. klaśnięcie, maszerujący stają parami naprzeciw siebie, wymawiają swoje imię, po czym stają dwójkami w dowolnych układach (jeden za drugim, obok siebie, przed sobą, jeden stoi, drugi kuca itp.)
Rozmowa na temat ustawienia dzieci względem siebie.
-Gdzie ty stoisz, Marcin? (obok Łukasza)
-Gdzie stoi Kasia? (przed Anią)
-A, ty Aniu, gdzie stoisz? (za Kasią) itp. Zabawa "Wspólny puls" Zabawa polega na uderzeniach dłońmi w uda, klaskanie, dotykami w parach - dotąd aż grupa osiągnie wspólny puls, następnie zmienia się na inną czynność znowu do osiągnięcia jedności. W ten sposób łatwo jest nawiązać kontakt z całą grupą, dopracować się wspólnych odruchów, reakcji. Zabawa "Lustro" Szukamy zielonookich, czy wszyscy mamy takie same dłonie. Dzieci stojąc w parach naprzeciwko siebie, naśladują swoje ruchy w wolnym tempie. Zabawy "z przestrzenią": w zmniejszającej się przestrzeni powinno znaleźć się miejsce dla każdego dziecka. Problem do omówienia: co zrobić, gdy niechcący popchnę koleżankę lub kolegę. Zabawa "Powiedz coś miłego" Dzieci siedzą w kole i po kolei mają wybranej przez siebie osobie powiedzieć coś miłego, np.
Elu bardzo lubię z Tobą siedzieć w jednej ławce.
Wojtek lubię się z Tobą bawić na przerwach.
Kasiu podobają mi się Twoje włosy, zawsze masz ładne spinki.
Zabawa uczy wzajemnej życzliwości oraz wyrażania opinii o tym co mi w danej osobie podoba się. Zabawa "Krzesełko" Cel - poznanie się bliżej.
Wszyscy siedzą w kręgu na krzesełkach. Jedna osoba jest bez krzesełka, musi zrobić sobie miejsce. Daje polecenie, wstaną wszyscy ci:
-którzy mają rodzeństwo,
-którzy mają zwierzątko w domu,
-którzy lubią oglądać telewizję,
-którzy ostatnio przeczytali książkę,
-którzy nie mieli dzisiaj drugiego śniadania,
Po powstaniu ww. osób, znowu szybko zajmują wolne miejsca i kolejna osoba, która nie zdążyła usiąść musi określić warunki wstania kolejnych dzieci. Zabawa "Pajęczynka" Dzieci siedzą w kole, nauczyciel daje kłębek włóczki i prosi, aby kolejno przerzucały kłębek do tych osób, które najbardziej lubią (przerzucając włóczkę do siebie dzieci rozwijają kłębek).Dziecko rzucając włóczkę mówi: rzucam kłębek do Iwony. Gdy włóczka kończy się można zaobserwować więź łączącą poszczególne osoby w formie splecionej pajęczynki. Zabawa "Gdybym był..." Dzieci siadają w kręgu i każde z nich kończy zdania: gdybym był owocem, to byłbym .........., bo ..........; gdybym był zwierzęciem, to byłbym .........., bo .......... (ważne jest to, żeby dzieci uzasadniały swój wybór). Zabawa "Ja w oczach koleżanek i kolegów" Jedna z osób z klasy staje plecami do pozostałych dzieci. Wybrana osoba z grupy opisuje jedno z dzieci. (Opis powinien dotyczyć pozytywnych cech) W ciągu określonego czasu osoba stojąca tyłem musi zgadnąć, o kogo chodzi, może też zadawać pytania. Kiedy zgadnie, pytamy "bohatera" zagadki, czy dowiedział się czegoś nowego, interesującego, miłego z przedstawionego opisu. Zabawa w rzeźby Na środek sali wychodzi kilkoro dzieci, które wykonują rzeźby na następujące hasła: lalka, król, baletnica, uczeń, nauczyciel, sportowiec, żołnierz, stary niedźwiedź, i inne. Dzieci, które oglądają realizację haseł, powinny zauważyć, że jedno hasło ilustrują różne rzeźby. Wszystkie dzieci powinny mieć szanse "zagrania" i oglądania swoich pomysłów.
W kolejnym etapie podajemy hasła do wyboru dzieciom stojącym już na środku sali: smutek lub radość, dobro lub zło, przyjaciel lub wróg, słodkie lub kwaśne, słońce lub księżyc, i inne. Wszystkie "rzeźby", ilustrujące daną parę haseł, powinny być omówione, ponieważ to stanowi największą wartość tego ćwiczenia; dzieci mogą uzasadnić swoją interpretację: dlaczego u jednego "aktora" widzą smutek, a u drugiego radość (pomimo braku słów). Zabawa "Słoneczko" Dajemy każdemu dziecku 4 karteczki i prosimy, aby napisało na nich cechę dobrego kolegi. Następnie prosimy, aby dzieci usiadły w dużym kole i układamy karteczki w słoneczko: Teraz można sformułować odpowiedź na pytanie: Jaki jest dobry kolega?
Dobry kolega jest - wymieniamy cechy, które zrobiły najdłuższe promyki.Zabawa "Moje odczucia" Dzieci siedzą w kręgu i wypowiadają się na temat przyczyn dobrego i złego samopoczucia. Rzucamy do siebie piłeczką. Ten, kto ją złapie zabiera głos w dyskusji i mówi, np.:
Mam dobre samopoczucie, gdy bawię się z kolegą, gdy otrzymam prezent, gdy mnie ktoś pochwali itd.
Mam złe samopoczucie, gdy ktoś mnie bije, gdy krzyczy na mnie, gdy pada deszcz itd. Zabawa "Grupowy wywiad" Cel: poznanie się bliżej.
Wszyscy siedzą w kręgu. Prowadzący zadaje pytanie, na które wszystkie dzieci kolejno odpowiadają (np. kto u was w domu pierwszy rano wstaje? Jaki owoc lubisz najbardziej?). Jeśli dzieci się ośmielą, to można je także poprosić o wymyślanie pytań. Zabawa "ha! ha! ha!" Dzieci siedzą w kręgu, tak aby opierały się głową na brzuchu poprzedniego dziecka. Pierwsze dziecko rozpoczyna, imitując śmiech "ha! ha! ha!". Następne dziecko, które trzymało głowę na brzuchu poprzedniego, kontynuuje.
W ten sposób śmiech zaczyna "krążyć" po podłodze. Zabawa "W domu kipi mleko" Dzieci siedzą w kręgu. Jedno z nich wstaje i na środku wskazując na wybraną osobę przez siebie, szybko mówi "W domu kipi mleko". Zanim skończy, wskazana przez nie osoba musi powiedzieć imię dziecka siedzącego po prawej ręce. Jeśli się pomyli lub nie odpowie szybko, idzie do środka. W trakcie zabawy prowadzący może dawać kilkakrotnie sygnał do zmiany miejsc. Zabawa "Poznaj nas"
(w sytuacji gdy w klasie pojawi się nowy kolega) Pytanie do dzieci: jaką zaproponujemy zabawę, aby nowy kolega zapamiętał nasze imiona? (np. dziecko wymawia swoje imię i wykonuje "rzeźbę", pokazującą pierwszą literę swojego imienia; mówi swoje imię, podskakując tyle razy, z ilu sylab składa się jego imię).
W kręgu: Każde dziecko przedstawia się i kończy zdanie:
Dzieci w klasie wiedzą, że można na mnie liczyć, ponieważ.......... . (chętnie pożyczam kredki, można do mnie zatelefonować i zapytać o lekcje, inne).
Nauczyciel może pomóc dzieciom w ich wypowiedziach, mówiąc:
Ja wiem, że na Kubusia można zawsze liczyć, ponieważ.......... .
Nowe osoby w klasie kończą zdanie:
Dzieci w klasie, do której chodziłem, wiedziały, że można na mnie liczyć, ponieważ........... . Każde dziecko jest inne i ma prawo być takim jakie jest, a rolą nauczyciela jest dobieranie takich metod i form pracy, aby było zaakceptowane przez grupę rówieśniczą. |
