Słuchanie to zdolność do identyfikowania i rozumienia tego, co inni mówią. Wymaga rozumienia akcentu mówiącego, jego wymowy, struktur gramatycznych jakich użył oraz rozumienia ogólnego znaczenia jego wypowiedzi. Słuchacz jest w stanie wykonać wszystkie te czynności równocześnie. Nauczając jakiegokolwiek języka, spośród czterech sprawności (pisanie, czytanie, mówienie, słuchanie) właśnie słuchanie jest tą umiejętnością, która była i chyba nadal jest najbardziej zaniedbywana. W dawnych czasach podręczniki do nauki języków nie zawierały żadnych ćwiczeń pozwalających na rozwinięcie umiejętności słuchania. Nawet w chwili obecnej, mimo że w podręcznikach szkolnych umiejętność słuchania jest traktowane prawie na równi z umiejętnościami czytania, pisania i mówienia, trudniej jest udanie przeprowadzić ćwiczenia lub całe zajęcia, znacznie rozwijając i poprawiając tę umiejętność u uczniów. Wynika to z wielu powodów takich jak: zbyt liczne klasy, hałas, stary lub uszkodzony sprzęt audio lub jego całkowity brak (wielokrotnie uczniowie powtarzają: "Mój nauczyciel wcale nie żywa magnetofonu"). Powoduje to, że uczniowie nadal są pełni obaw przed wykonywaniem ćwiczeń lub testów sprawdzających umiejętność wykonywania ćwiczeń lub testów sprawdzających umiejętność rozumienia tekstu czytanego przez nauczyciela. Wszystko jest w porządku, jeśli tekst jest czytany przez nauczyciela, którego uczeń zna. Jest on bowiem przyzwyczajony do jego głosu. Tak dzieje się podczas początkowej fazy egzaminu dojrzałości - pisemnej części. Jednakże, gdy teks jest czytany przez innego nauczyciela, uczniowie wpadają w panikę. Strach i obawa przed popełnieniem błędu paraliżują ich całkowicie. Podobnie dzieje się z ludźmi, uczniami którzy na normalnych ćwiczeniach językowych potrafią odegrać scenki rozmów telefonicznych, jednak w prawdziwych sytuacjach telefonowania, stres powoduje, że się gubią i nie potrafią właściwie zareagować w sytuacjach z pozory prostych i znanych. Zauważyłem, że uczniowie, którzy opanowali na poziomie zadawalającym umiejętności pisania, mówienia i czytania największe kłopoty mają ze słuchaniem. Istnieje jednak jeden magiczny sposób, aby uczniowie zapomnieli o strach i przystąpili do próby pokonania bariery w słuchaniu. Według mnie - jak i wielu znajomych nauczycieli i uczniów - magicznym kluczem do tego, aby nauka słuchania stała się przyjemnością i przynosiła pożądane rezultaty jest piosenka. Nieprzypadkowo w każdej książce do nauki języka angielskiego niemal w każdej jednostce znajduje się piosenka-hit, która sprawia, że uczniowie bardziej radośnie i z większą motywacją przystępują do ćwiczeń ze słuchania. Uczniowie zawsze są bardzo dumni, jeśli są w stanie przetłumaczyć chodźby część danej piosenki. Większa jest ich radość, gdy piosenka okazuje się ich ulubionym przebojem słuchanym bardzo często. Ich satysfakcja jest niemal taka sama jak zadowolenie z piątki na trudnym teście. W każdej niemal piosence znajduje się struktura gramatyczna, która jest ujęta w sylabusie lub programie nauczania. Oczywiście nie możemy bazować wyłącznie na piosenkach jako sposobie nauki, ale z drugiej strony ilu z nas rozpoczynało swoją przygodę z angielskim lub innym językiem od piosenek. Tylko w piosenkach znajdziemy wiele zwrotów potocznych, slangowych - znacznie ubarwiających język. Bez piosenek nigdy nie natknęlibyśmy się na te zwroty. W mojej opinii piosenki stanowią doskonałe źródło do wzbogacania słownictwa i nadal musimy z tego źródła czerpać. Piosenka, a w szczególności piosenka z przesłaniem, może być wielkim bodźcem do nauki wszystkich umiejętności: czytania, pisania, mówienia i przede wszystkim słuchania. Niekoniecznie musimy tłumaczyć piosenkę w jedną stronę (z angielskiego na polski), możemy zrobić to na odwrót. Wielokrotnie tak robiłem i prawie zawsze z ogromnym sukcesem. Uczniowie przeżywają ogromną satysfakcję i radość, gdy są w stanie przetłumaczyć prawie w całości i bardzo wiernie piosenkę z polskiego na angielski. W wielu przypadkach mają bardzo dużo zabawy, gdy dosłowne polskie tłumaczenie okazuje się bardzo dziwne, śmieszne i sami stwierdzają, że tak tego po angielsku nie można powiedzieć. Uświadamia im to różnice i podobieństwa między językami. Wielokrotnie zachęca do samodzielnego tłumaczenia. Piosenką, która dla mnie jest doskonałym przykładem "piosenki z przesłaniem" jest "Logical song" grupy Supertramp. Jest to piosenka inteligentna, dzieło sztuki na temat dojrzewania młodego człowieka. W tekście tej piosenki znajduje się 26 przymiotników jak i wiele przysłówków. Piosenka ta nie ma na celu uczyć nowych słówek ale aby zmusić uczniów do myślenia i dyskusji. Uczniowie, patrząc na słowa piosenki próbują odgadnąć w co nasze społeczeństwo się zmienia. Mogą również dyskutować o roli edukacji w kształceniu młodego umysłu. Są w stanie porównać opis świata widzianego oczami młodego człowieka i osoby dorosłej. Jeżeli chodzi o słownictwo użyte w piosence, to uczniowie mogą dostrzec wyraźny kontrast między szczęściem dziecka a cynizmem dorosłego. Po przesłuchaniu całej piosenki uczniowie analizują znaczenie słów, a nauczyciel wskazuje różnice między słowami, które są często błędnie używane przez uczniów: "sensible" a "sensitive", "depandable" a "dependent". Po dogłębnej analizie całego tekstu uczniowie zawsze są zadowoleni, łatwiej dostrzegają przesłanie tej piosenki. Ich motywacja do nauki, chęć dzielenia się wiedzą muzyczną jak i językową wzrasta niebagatelnie. Jeszcze nigdy w swojej karierze zawodowej nie doznałem rozczarowania, używając piosenek na swoich lekcjach. Poniżej zamieszczam tekst piosenki, która jest do tej pory przebojem w nauczaniu języka angielskiego. Moim zdaniem nauka angielskiego za pomocą piosenki jest przyjemnością zarówno dla ucznia jak i nauczyciela. | The Logical Song, by Supertramp | When I was (young), it seemed that life was so (wonderful),
a miracle, oh it was (beautiful, magical)
And (all) the birds in the trees, well, they'd singing so
(happily, joyfully, playfully) watching me.
But then they sent me away to teach me how to be (sensible,
logical, responsible, practical)
And they showed me a world where I could be so (dependable,
clinical, intellectual, cynical).
There are times when (all) the world's (asleep), the
questions run too (deep)for (such) a (simple) man.
Won't you please, tell me what we've learned.
I know it sounds (absurd), but please tell me who I am.
I said, watch what you say or they'll call you
a (radical, liberal, fanatical, criminal).
Won't you sing up (your) name, we'd like to fell you're
(acceptable, respectable, presentable), a vegetable!
There are nights when (all) the world's (asleep), the
questions run so (deep) for (such) a (simple) man.
Won't you please, please tell me what we've learned.
I know it sounds (absurd), but please tell me who I am. |
|
