ZWYCZAJE BOŻONARODZENIOWE W POLSCE

 I WYBRANYCH KRAJACH EUROPEJSKICH

            Drzewko bożonarodzeniowe pojawiło się dopiero w XVI wieku. Tradycja choinek narodziła się w Alzacji, gdzie wstawiano drzewka do domu i ubierano je ozdobami z papieru i jabłkami. W XIX wieku drzewko zawitało do Anglii i Francji, potem do krajów Europy południowej. Do Polski dotarła choinka przez zabór pruski na przełomie XVIII i XIX wieku i nie od razu została życzliwie przyjęta.

            Dzielenie się opłatkiem to zwyczaj staropolski. W tej uroczystej chwili wybaczano sobie urazy, pieczętując zgodę pocałunkiem. Pamiętano również o zmarłych. Dla nich stawiano na stole oddzielne nakrycie, na którym umieszczano odrobinę każdej potrawy i cząstkę opłatka.

            Panny i kawalerowie często wróżyli z siana, które kładziono na stół wigilijny pod obrus. Wyciągnięcie spod obrusa zielonego źdźbła oznaczało powodzenie w miłości, sczerniałego zaś niepowodzenie, nawet staropanieństwo.

            Mówiąc o polskich tradycjach nie wolno zapomnieć o szopce. Tradycja stawiania szopki jest stara i wywodzi się z Niemiec. Tu pojawiła się po raz pierwszy na przełomie XIX i XX wieku.

            Zwyczaj kolędowania znany był już w XVII wieku. Wówczas sławą najlepszych kolędników cieszyli się krakowscy żacy. Najstarsza polska kolęda powstała ok. 1453 roku i nosi tytuł „Zdrow bądź, Królu anjelski”.

            Święty Mikołaj to patron panien na wydaniu, żeglarzy, parafialnych kancelistów, piekarzy, podróżników, a nawet drobnych złodziejaszków. Kościół katolicki poddał w wątpliwość autentyczność postaci św. Mikołaja i w 1969 roku usunął go ze spisu świętych.

            WeWłoszech nie ma tradycji stawiania choinki, dzielenia się opłatkiem ani wigilijnej wieczerzy w naszym rozumieniu. Zamiast choinki Włosi ustawiają w domach szopki, często olbrzymich rozmiarów. Zamiast ubierać choinkę dekorują mieszkania gałązkami jemioły. Na wigilijną kolację chodzą do restauracji. Ważnym daniem jest indyk.

            WBelgii pierwszy dzień Świąt Bożego Narodzenia oraz rozpoczyna się toastem przed jedzeniem. Następnie podaje się przystawki: owoce morza i pieczonego indyka. Jest też specjalne ciasto z kremem. Śniadanie świąteczne składa się ze słodkiego chleba, który przypomina kształtem małe Dzieciątko Jezus.

            Finlandia.W Wigilię rano Finowie jedzą owsiankę ryżową i piją sok śliwkowy. Potem dekorują w domu choinkę. Po południu słuchają obwieszczenia burmistrza miasta Turku, dawnej stolicy kraju. Wieczorem jedzą tradycyjny obiad świąteczny: zapiekankę, składającą się z brukwi, makaronu, marchwi, pomidorów ugotowanych z kurą lub indykiem. Tego dnia wiele rodzin odwiedza cmentarze, by zapalić świeczkę na nagrobku.

            Niemcyuwielbiają dekorować swoje domy na święta. W oknach pojawiają się witraże i lampki. Niemcy robią lub kupują wieńce z czterema świeczkami. W wielu domach robi się szopki. Na wigilię jedzą karpia, gęś lub indyka.

            Pieczony indyk jest ozdobą większości brytyjskich stołów. W XIX wieku pojawił się w jadłospisie królowej Wiktorii, zamiast pieczonego łabędzia. Większość poddanych musiała zadowolić się pieczoną gęsią. Jednym ze zwyczajów bożonarodzeniowych jest przyrządzanie puddingu. Kucharz ukrywał w nim srebrne drobiazgi lub monety. Kto znalazł ją na talerzu, temu nadchodzący rok przynosił szczęście, bogactwo i powodzenie.