W ostatnich latach obserwuje się znaczny wzrost częstości występowania wad postawy u młodzieży. Sprzyja temu ograniczenie aktywności ruchowej, dominacja siedzącego trybyu zycia przed komputerem, często w nieprawidłowej pozycji. Do tego dołacza się nie najwyższa świadomość prozdrowotna i znajomość zasad profilaktyki u rodziców. Dlatego w likwidacji wad postawy największy udział przypada nauczycielom wychowania fizycznego. On to rezlizując program nauczania, wsród wymaganych kompetencji powinien posiadać umiejętność diagnozowania i koorygowania wad postawy u dzieci. U wielu nauczycieli zasób wiedzy i umiejetności jest znikomy, a ćwiczenia korekcyjne rzadko są stosowane na ich lekcjach. Aby przeciwdziałać tym niekorzystnym tendencjom proponuję własną metodę koorygowania wad postawy, opartą na właściwym ułożeniu miednicy. Prowadząc diagnozę dzieci na zajęciach z wychowania fizycznego i gimnastyki korekcyjnej stwierdziłem, iż większość dzieci ma nieprawidłowo ułożoną miednicę. Oznacza to najczęściej, że jeden talerz miednicy jest ustawiony wyżej od drugiego. Osadzony na niej kręgosłup jest połączony silnymi wiązadłami i układem mięśni. Elementy te z wzajemnością na siebie oddziaływują. Usunięcie deformacji miednicy powoduje zmniejszenie i zatrzymanie skoliozy. Właściwe postępowanie usprawniające w korekcji wad postawy powinno opierać się na dobrej diagnostyce ustawienia miednicy w płaszczyźnie strzałkowej i czołowej. Zaburzenia funkcji miednicy w plaszczyżnie strzałkowej prowadzić będzie do wad postawy takich jak: plecy wklęsłe, plecy okrągłe, plaskie. Prawidłowe ustawienie miednicy w płaszczyżnie strzałkowej określane jest kątem, który powinien wynosić 65-70 stopni. Jeżeli miednica znajduje się w nadmiernym przodopochyleniu, to kąt wzrasta powyżej 80 stopni i pogłębia się lordoza w odcinku lędżwiowym kregosłupa. Odwrotna sytuacja ma miejsce gdy kąt pochylenia miednicy maleje, a odcinek lędżwiowy prostuje się prowadząc do zmniejszenia lordozy lędźwiowej. Można zadać sobie pytanie jak temu przeciwdziałać? Otóż zmniejszamy przodopochylenie poprzez rozciągnięcie mięśnia biodrowo-lędżwiowego. | Wykonanie: | | Ćwiczący kładzie się na zewnętrznej części skrzyni Jedną nogę ugina maksymalnie w biodrze i w kolanie, które maksymalnie przyciąga do piersi. W ten sposób stabilizuje kończynę ugiętą, druga noga zwisa swobodnie w dół. Pod wpływem ciężaru udo opada nieco w dół, zyskując na zakresie.Następnie dołanczamy relaksację poizometryczną tego mięśnia. | Kolejnym ćwiczeniem będzie wzmacnianie mięśni pośladkowych. | Wykonanie: | | Uczeń leży na brzuchu na trzech trzęściach skrzyni, biodra na krawędzi, ręce wyciągnięte w przód chwytają za krawędzie. Nogi w dół - wydech i w górę - wdech. Powtarzać do zmęczenia. To samo wykonać ruchem nożycowym nóg. | Mięśnie te należy wzmacniać, ale w pozycjach wyizolowanych tak aby jednocześnie nie przykurczały się mięśnie pierwszego układu. Zaburzenia funkcji miednicy w płaszczyżnie czołowej powoduje boczne skrzywienia kręgosłupa o charakterze skolioz funkcjonalnych. Obserwujemy najczęściej skośne ustawienie miednicy. Gdzie kolce jednej strony ustawione są wyżej niż po drugiej stronie. Przyczyną stałej różnicy może być skrócenie mięśnia czworobocznego lędżwiowego po stronie pozornie dłuższej kończyny dolnej, z równoczesną skoliozą funkcjonalną w odcinku lędźwiowym kręgosłupa. | Zadaniem nauczyciela wychowania fizycznego jest zastosowanie ćwiczeń, które rozciągną mięśnie po stronie przykurczonej, a następnie wzmocnią siłę mięśni po stronie przeciwnej. | Proponuję wykonanie tu ćwiczenia w "ukłonie japońskim". Pozycja wyjściowa - "ukłon japoński" ramiona w przód, nie odrywając rąk od podłoża przysiadamy mocno na nodze prawej prawym pośladkiem. Natomiast lewą nogę staramy się jak najdalej cofnąć do tyłu { dla skoliozy prawostronnej}, dla skoliozy lewostronnej przysiadamy mocno na lewej nodze. Aby wzmocnić mięsnie grzbietu odcinka lędżwiowego kregoslupa ćwiczący leży na skrzyni z nogami ustabilizowanymi za drabinkami. Biodra na krawędzi, tułów zwieszony, ręce na plecach. Uczeń stara się podnieść tułów w górę i dążyć do wyprostowania go - wdech, powrót do pozycji wyjściowej - wydech. W usprawnianiu dzieci zasadniczą rolę odgrywają ćwiczenia usuwające przykurcze mięśniowe, oraz ćwiczenia wzmacniające mięśnie tworzące mocny gorset. Przedstawione po wyżej ćwiczenia powinny ułatwić nauczycielom lepszą ocenę przyczyn zaburzeń w postawie ciała oraz wyznaczyć kierunek właściwego postępowania korekcyjnego. Właściwe postępowanie i odpowiednie ćwiczenia w znacznym stopniu przywrócą pierwotny, własciwy kształt kregosłupa. Rola nauczyciela wychowania fizycznego w likwidacji wad postawy jest ogromna, jednak aby mogła przynosić odpowiednie rezultaty musi być poparta odpowiednią wiedzą.
Bibliografia: - J. Kucha: Rehabilitacja. Warszawa 1989 r.
- T. Kasperczyk: Wady postawy ciała, diagnostyka i leczenie. Warszawa 1985 r.
- T. Karski: Skoliozy idiopatyczne. Lublin 2000 r.
| 
