We współczesnym świecie zdecydowanie zmieniła się rola nauczyciela-bibliotekarza, co ściśle związane jest ze zmianą dotychczasowych zadań bibliotek, w tym również biblioteki szkolnej i pedagogicznej. Do historii już przeszły trzy podstawowe funkcje, jakie spełniały biblioteki: gromadzenie, opracowanie i udostępnianie zbiorów. Obecnie podkreśla się kulturotwórczą rolę bibliotek. Stąd też nauczyciel-bibliotekarz to osoba posiadająca wyższe wykształcenie (bibliotekoznawstwo i informacja naukowa), uzupełnione kwalifikacjami pedagogicznymi, dodatkowymi specjalnościami, kursami, szkoleniami itp. Bibliotekarz to osoba permanentnie doskonaląca się, posiadająca ogólną wiedzę z pedagogiki, psychologii, socjologii oraz wiedzę przedmiotową. Na nim to, bowiem spoczywa rola światłego, życzliwego, cierpliwego konsultanta i doradcy w sprawach czytelnictwa, przewodnika po zbiorach biblioteki, to on w oparciu o dobrą znajomość rynku wydawniczego, potrzeb nauczycieli i uczniów, przygotowuje odpowiednio dobrany warsztat samokształceniowy. To wszystko wynika z faktu, iż nauczyciel-bibliotekarz ma za zadanie wspierać proces realizacji szkolnych programów nauczania i wychowania, wspierać doskonalenie zawodowe nauczycieli, uczestniczyć w przygotowaniu uczniów do samokształcenia i korzystania z innych bibliotek. Włącza się w realizację ścieżki czytelniczej i medialnej, udziela instruktażu, organizuje konkursy, wystawy, spotkania metodyków, nauczycieli oraz wszelkie inne formy zajęć. Jak widać w dzisiejszych czasach biblioteka przestała być li-tylko wypożyczalnią książek. W związku z powyższym każda kolejna forma doskonalenia, w której uczestniczy nauczyciel-bibliotekarz, wnosi w jego życie i życie biblioteki nową porcję wiedzy, którą wykorzystuje w swej dalszej pracy, dzieli się nią z nauczycielami, studentami i innymi czytelnikami. W tym miejscu pragnę nawiązać do szkolenia, w którym uczestniczyłam i przybliżyć nauczycielom, serię popularno-naukową "Nauczyciele - Nauczycielom". Szkolenie dotyczyło "Roli bibliotek pedagogicznych i szkolnych w upowszechnianiu innowacji edukacyjnych" w oparciu o wspomnianą wyżej serię wydawniczą. Kurs odbył się w dniach 5-6 grudnia 2002 roku i zorganizowany został przez Regionalny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli WOM w Częstochowie. Miejscem spotkania był Ośrodek Szkoleniowy RODN "WOM" w Złotym Potoku. Tematem 12-to godzinnego szkolenia było: - rola bibliotek pedagogicznych i szkolnych w innowacyjnym spojrzeniu na ucznia oraz na cele, metody i formy pracy nauczyciela,
- inspirująca rola nauczyciela-bibliotekarza w upowszechnianiu wiedzy pedagogicznej na podstawie serii wydawniczej "Nauczyciele - Nauczycielom".
Materiał szkoleniowy podzielony został na następujące bloki tematyczne: - Seria Nauczyciele-Nauczycielom i pedagogika twórczego współbycia;
- Dziecko w świecie tradycji - główne treści, idee, przesłania;
- Muzyka, sztuka i wychowanie plastyczne w serii N-N i życiu dziecka;
- Problemy dialogu i współdziałania;
- Dziecko w świecie rodziny i szkoły;
- Niekonwencjonalny podręcznik do wychowania proekologicznego - dziecko w świecie przyrody.
Zajęcia prowadzili twórcy serii, pracownicy naukowo-dydaktyczni Uniwersytetu Śląskiego Filii w Cieszynie: dr Bronisława Dymara - redaktor naukowy, prof. dr hab. Wiesława Korzeniowska, dr hab. Jadwiga Uchyła-Zroski, dr Lidia Wollmann - Mazurkiewicz, dr Stanisław Michałowski, dr Urszula Szuścik. Seria Nauczyciele-Nauczycielom powstała w 1993 roku z inicjatywy dr Bronisławy Dymary - kierownika Zakładu Teorii i Wychowania Uniwersytetu Śląskiego Filii w Cieszynie. Do roku 1987 nauczycielka języka polskiego w szkołach średnich i podstawowych w Lublinie i Pszczynie, wprowadzająca niekonwencjonalne koncepcje działań dydaktyczno-wychowawczych. Działalność wydawniczą rozpoczęła w wieku 60 lat. Główne zainteresowania i kierunki badań to: innowacje edukacyjne, problemy wychowania przez sztukę, wychowanie proekologiczne, prawda, dobro i piękno jako wartości w życiu dziecka, szczęście i marzenie w opinii dzieci i dorosłych, czas i przestrzeń jako ważne kategorie edukacyjne, ocena i samoocena różnych rodzajów wiedzy. Do najważniejszych osiągnięć dr B. Dymary zaliczyć należy: - opracowanie podstaw koncepcji uczenia się - nauczania kompleksowego,
- opracowanie i redakcja naukowa serii wydawniczej "Nauczyciele - Nauczycielom".
Seria wydawana jest przez Oficynę Wydawniczą Impuls w Krakowie. Założeniem redaktora naukowego serii dr B. Dymary było wydanie 20 tomów. Książki z serii "Nauczyciele-Nauczycielom" to pozycje dla nauczycieli szkół podstawowych, średnich, akademickich, studentów, pedagogów i rodziców. Celem poszczególnych tomów jest nie tylko upowszechnianie wiedzy niezbędnej dla nauczycieli pracujących w różnych szkołach i placówkach oświatowych, lecz także jej ukonkretnienie. W serii wykorzystano problematykę nurtującą twórców systemu edukacji jak również inspiracje ośrodków oświatowych, szkół twórczych - alternatywnych, państwowych i publicznych. Do chwili obecnej ukazało się 13 pozycji. Kolejność ukazywania się tomów nie jest adekwatna do numeracji poszczególnych części, co widać będzie w zamieszczonym poniżej wykazie. Obecnie brakujące 2 tomy serii znajdują się w przygotowaniu. | 1.Dziecko w świecie sztuki: praca zbiorowa.- 1996 | |
 | Książka ta otwiera pierwszą w Polsce serię wydawnictw pedagogicznych pod znamiennym tytułem: NAUCZYCIELE - NAUCZYCIELOM - akcentującym wspólność celów i dążeń nauczycieli szkół podstawowych, średnich i wyższych.W niniejszej książce zespół autorów podejmuje problematykę innowacyjnego rozwoju dziecka, ujętą w dwóch częściach zatytułowanych: Świat sztuki a twórcze działanie dziecka; Na tropach innowacyjnego uczenia się. Ich tytuły akcentują użyteczność tego oryginalnego zbioru tekstów, przedstawiających dziecko w różnych kontekstach i relacjach. | | | | 2.Dziecko w świecie marzeń / B. Dymara.- 1996 | |
 |
Książka ta akcentuje znaczenie wyobraźni, ukazuje uniwersalizm ludzkich marzeń, pozwala ustalić ich różne kategorie, a także określić niektóre językowe aspekty, a zarazem artystyczne formy przejawiania się marzeń dzieci w różnym wieku szkolnym. Ostatni rozdział tej książki stanowi rodzaj syntezy, zarysowywuje postać dziecka jako marzyciela. Książka ukazuje związki i zależności pomiędzy marzeniami rzeczywistych dzieci, literackich dziecięcych bohaterów i ludzi dorosłych.
| | | | 3.Dziecko w świecie przyrody / B. Dymara, S. Cz. Michałowski, L. Wollman-Mazurkiewicz - 1998 | |
 | "Spiesz się powoli" - to główne przesłanie książki. Spiesząc się człowiek może nie dojrzeć piękna otaczającej przyrody. W części pierwszej zarysowano wielorakie możliwości edukacji proekologicznej akcentując, iż wymaga ona zwiększenia ludzkiej wrażliwości. W części drugiej jest mowa o zagrożeniach, istocie proekologicznego wychowania i środkach zaradczych, zapobiegających degradacji człowieka i świata przyrody.Część trzecia prezentuje polsko-norweski program wychowania proekologicznego, zwanego skromnie "Mniszek lekarski", gdyż jak roślina ta, wymaga ona dobrego zakorzenienia w świadomości i działaniach człowieka. | | | | 4.Dziecko w świecie rodziny: praca zbiorowa .- 1998. | |
 | W tomie czwartym podjęto problem rodziny jako pewnej wspólnoty duchowej, obyczajowej i intelektualnej, jako miejsca różnorodnych kontaktów i przejmowania wartości. Rodzina jako źródło patriotycznych wzruszeń, wydobywania pięknych i znaczących zdarzeń z historii własnej rodziny, jako miejsce radosnych przeżyć, głębokich uczuć i wspomnień, jako miejsce duchowego i intelektualnego rozwoju człowieka.W dalszej części autorzy snują rozważania na temat takich wartości jak przyjaźń, wnikają w istotę i warunki wychowania, demaskują świat pozorów w spojrzeniu na wartości, rozważają możliwość współdecydowania dzieci w aspekcie wykorzystania czasu indywidualnego i społecznego. | | | | 5.Dziecko w świecie szkoły: praca zbiorowa.- 1998 | |
 | Piąta pozycja w serii Nauczyciele-Nauczycielom jest kontynuacją treści zawartych w poprzednim tomie: "Dziecko w świecie rodziny". Zbiór wydawanych szkiców przykuwa uwagę czytelnika i skłania do refleksji. Szczególne cenne są uwagi autorki, dotyczące ciągłości w kształtowaniu umiejętności komunikacyjnych dziecka. Otwartość komunikacyjna, dialog między nauczycielem a dzieckiem pozwala na rozwój wychowanka. Ważne jest zwrócenie uwagi na trudności napotykane przez uczniów w procesie uczenia się języka ogólnopolskiego. Istotny jest fakt zwrócenia uwagi na błędy dydaktyczne nauczyciela, np. kiedy nauczyciel wykazuje dezaprobatę wobec cech gwarowych w uczniowskich wypowiedziach, traktuje te cechy jako błędy językowe Autorka podkreśla wagę potrzeb dziecka. Twierdzi, że potrzeba bezpieczeństwa, akceptacji, kontaktu emocjonalnego, przynależność jest warunkiem prawidłowych relacji interpersonalnych dzieci. Autorzy przedstawiają problem praw dziecka, zwracają uwagę na to, czy rzeczywiście uczniowie mają wpływ na życie w ich szkole, jakie są różnice między pracą dziecka w szkole opartej na przymusie, a szkole demokratycznej. Książka jest łatwa w odbiorze, gdyż po każdym podrozdziale zamieszczone są pytania skierowane do czytelnika i problemy do samodzielnego rozwiązania. Pobudza to czytelnika do aktywnej lektury. Ponadto przypisy umieszczone po każdym rozdziale umożliwiają zainteresowanemu czytelnikowi poszerzenie własnej wiedzy. | | | | 6.Dziecko w świecie muzyki: praca zbiorowa, 2000 | |
 |
Dziecko w świecie muzyki to już 7 z kolei pozycja w serii Nauczyciele-Nauczycielom. Książka zredagowana i ukształtowana koncepcyjnie przez dr Bronisławę Dymarę służy poszerzonym celom wychowania muzycznego i w ogóle wychowania współczesnego dziecka. Chodzi w niej głównie o kształtowanie wrażliwości na dźwięki wszelkiego rodzaju, na muzykę codziennego życia w świecie ludzi, przyrody i sztuki. Stanowi ona pomoc dla nauczycieli nauczania początkowego, którzy stosują w swojej pracy nauczanie zintegrowane | | | | 7.Dziecko w świecie pokus / A. Murzyn, R. Cibor, S. Cz. Michałowski.- 2000 | |
 |
Książka dotyczy głównie istoty pokusy, jej rodzajów i skutków, sięga głęboko w procesy wychowania. Stwarza możliwość stawiania wielu pytań o przyczyny i zależności, o tło społeczno-moralne, w którym rodzą się i "funkcjonują" pokusy. | | | | 8.Dziecko w świecie matematyki / J. Filip, T. Rams .- 2000 | |
 | Książka jest refleksją nad naturą matematyki. Poświęcona jest analizie specyficznych cech matematyki jako nauki, oraz wniosków, jakie wynikają stąd dla nauczania tego przedmiotu. Autorzy próbują odpowiedzieć na pytanie: Dlaczego należy uczyć matematyki?Prezentowana książka pomoże nauczycielowi rozwinąć matematyczną wyobraźnię dziecka, pobudzić jego aktywność, doskonalić myślenie abstrakcyjne. Służą temu m.in. gry i zabawy matematyczne, ćwiczenia sprawdzające rozwój wyobraźni przestrzennej.Sam układ książki jest niezwykle przyjazny dla korzystającego - każdy rozdział posiada streszczenie, wypunktowanie głównych problemów oraz spis literatury przedmiotu. | | | | 9.Dziecko w świecie współdziałania: książki zbiorowe, cz. I.- 2000w | |
 | Jest to 10 tom serii "Nauczyciele-Nauczycielom". Tytuł tomu został rozwinięty podtytułem "Poszukujemy podstaw samorządności, współdziałania, demokracji". Autorzy rzeczywiście poszukują owych podstaw, dokonują wieloaspektowej interpretacji samego pojęcia współdziałania umieszczając je w kontekście wielu pojęć pokrewnych i przeciwstawnych (współdziałanie a rywalizacja). Współdziałanie nie jest tu tylko teoretycznym problemem, ale wyrasta z przezwyciężenia podziałów między nauczycielami różnych typów szkół. Chodzi o to, by zbliżyć świat dziecka i świat dorosłych do siebie na drodze poszukiwania rodziny człowieczej. | | | | 10.Dziecko w świecie współdziałania: książki zbiorowe, cz. II.- 2001 | |
 |
Tom 11. serii "Nauczyciele-Nauczycielom" stanowi kontynuację treści zawartych w tomie 10. Znajdują się tu teksty ujmujące problematykę współdziałania poprzez pewne interpretacje teoretyczne i ich odniesienia do praktyki, wzbogacone często opisem konkretnych technologii działania. Książka ta cechuje się żarliwością i zaangażowaniem autorów w sprawy dziecka. | | | | 11.Dziecko w świecie tradycji / F. Ziemski, W. Korzeniowska, B. Dymara.- 2001 | |
 | Jest to dwunasty tom serii książek pedagogicznych "Nauczyciele-Nauczycielom". Pozycja podzielona jest na trzy części, które różnią się od siebie, a zarazem dopełniają. W pierwszej części "Istota i ewolucja pojęcia tradycji - dzieci i młodzież w świecie tradycji", autor Franciszek Ziemski, skupia uwagę na interpretacji pojęcia wielkiej i małej tradycji. Zgodnie z tytułem części drugiej; "Bogactwo i różnorodność tradycji w kulturze polskiej", Wiesława Korzeniowska, charakteryzuje różne nurty tradycji, akcentując jej aspekty etnograficzno-przestrzenne, społeczne i religijne. Część trzecia pt. "Tradycja, obyczaje i obrzędy w edukacji dziecka. Poliestetyczne przestrzenie edukacji" jest autorstwa Bronisławy Dymary. Autorka uzasadnia, że dziecko może odczuć i zrozumieć tradycję, uczestniczyć w obrzędach i zwyczajach, dzięki twórczej integracji słowa, mużyki, tańca, ruchu i plastyki. | | | | 12.Dziecko w świecie wartości: praca zbiorowa, cz. I- 2003 | |
 | Książka jest 14 tomem z serii "Nauczyciele-nauczycielom". Ujmuje ona problematykę wartości w szerokim zakresie. Ukazuje ich znaczenie dla edukacji, wydobywa istotne cechy samego pojęcia "wartości", przedstawia typy omówień funkcjonujące w literaturze i mowie potocznej, systematyzuje klasy wartości i przybliża, na podstawie wnikliwie opracowanych wyników badań, aksjologiczne barwy dziecięcego świata. To właśnie może stanowić o jej sile oddziaływania i użyteczności w wychowywaniu zarówno w szkole, jak i rodzinie. Końcowa część książki prezentuje sposoby wprowadzania dziecka w świat wartości rodzinnego domu, w którym stanowią one "nieodzowną busolę życia". | | | | 13.Dziecko w świecie wartości: praca zbiorowa, cz. II - 2003 | |
 |
Niniejsza książka jest XV tomem serii Nauczyciele-Nauczycielom, a zarazem drugą, obszerną częścią opracowania "Dziecko w świecie wartości". Tom ten składa się z pięciu części prezentujących bogactwo spojrzeń na problematykę wartości i wartościową edukację. Poszukiwanie ładu umysłu i serca stanowi główny wątek całej książki, a zarazem podstawę dociekań w rozdziale pierwszym. Szczególne miejsce w książce zajmuje prezentacja tzw. "pedagogiki serca". Pozycja adresowana jest przede wszystkim do nauczycieli. | | |
Seria podejmuje problemy "Pedagogiki serca", "Pedagogiki twórczego współbycia". Przeznaczona jest dla nauczycieli, pedagogów, psychologów oraz rodziców. Nie są to typowe poradniki metodyczne, choć zawierają wiele elementów metodycznych. W treści przeważają problemy pedagogiczno-psychologiczne. Najwięcej zagadnień dydaktycznych zawiera pozycja "Dziecko w świecie matematyki". Każdy tom stanowi odrębny cykl tematyczny. Przedstawia innowacyjne spojrzenie na dziecko w wielu światach. Stąd też wspólny początek tytułów, książek wydawanych w serii i zaczynających się od słów: "Dziecko w świecie [...]" oraz podobna szata graficzna przedstawiająca wizerunki dziecięcych główek widniejących na każdej kolejnej okładce. Seria Nauczyciele - Nauczycielom jest nowatorska pod względem treści i formy: - stosuje różne rodzaje dialogu z czytelnikiem,
- zawiera streszczenia,
- na końcu każdej części zawarte są bloki samokształceniowe, które stanowią swoiste novum w tradycji polskiej książki pedagogicznej; są podstawą do samokontroli,
- wprowadza aneksy, antologie tekstów dziecięcych i literatów profesjonalnych.
Każdy rozdział tomu jest różny w konstrukcji, języku, pojemności wiedzy, a mimo to są one spójne. Książki te są podręcznikami zintegrowanymi, łączącymi teorię z praktyką. Poznać, pokochać, chronić - to główne przesłanie tej serii, którą polecam Naszym Czytelnikom, to cenne propozycje wzbogacające literaturę pedagogiczną. Książki pod redakcją Bronisławy Dymary to bardzo dobre pozycje, które każdy pedagog powinien posiadać we własnej biblioteczce. Szkolenia prowadzone były w formie wykładu i zajęć warsztatowych, które sprzyjały wymianie wzajemnych doświadczeń. Autorzy serii przekazali bibliotece, w której pracuję kilka pozycji wraz z dedykacjami. Spotkanie przebiegało w miłej i serdecznej atmosferze.
Dodatkowym atutem szkolenia był fakt, iż ośrodek szkoleniowy mieści się w pięknie usytuowanym miejscu, na terenie Jurajskiego Parku Krajobrazowego. |
