Za politykę podatkową w rolnictwie w Unii Europejskiej odpowiedzialne są poszczególne państwa członkowskie. Nie istnieje odrębny system podatkowy dla rolnictwa, to jednak rolnicy są traktowani inaczej niż pozostałe grupy zawodowe. W opodatkowaniu rolnictwa stosowane są zarówno podatki dochodowe (podstawą wymiaru są np. dochody z użytków rolnych lub dochody z całych gospodarstw rolnych i leśnych), jak i podatki od majątku rolniczego (tj. od ziemi i budynków). Polityka podatkowa do pewnego stopnia w Unii Europejskiej jest zharmonizowana, dotyczy to np. podatku VAT. Obowiązujące w krajach UE przepisy prawne w zakresie ujednolicenia podatku od towarów i usług zawarte są w szóstej Dyrektywie* 77/388/EEC z dnia 17 maja 1977r. w sprawie harmonizacji** przepisów dotyczących podatków obrotowych - powszechny system podatku od wartości dodanej - ujednolicona podstawa wymiaru podatku (z późniejszymi zmianami). Można powiedzieć, że w przypadku podatku VAT w krajach członkowskich przyjęto generalnie zasadę neutralności wyrażającą się tym, że rolnicy otrzymują zwrot kosztów podatku VAT zawartego w cenie nabywanych środków produkcji i cenie sprzedawanych produktów rolnych. Wspomniana Dyrektywa przewiduje dwa rodzaje stawek podatkowych. Rolnik będzie mógł wybrać w oparciu o przepisy krajowe sposób rozliczenia podatku VAT, tj. albo wg systemu ryczałtowego, albo na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów rozliczania podatku VAT, w przypadku prowadzonej działalności gospodarczej, w tym także rolniczej. Zgodnie z obowiązującymi przepisami szóstej Dyrektywy kraje członkowskie UE zobowiązane są do przestrzegania zasad aby: - stawka standardowa podatku VAT była nie niższa niż 15% oraz
- stawka zredukowana podatku VAT - jedna lub dwie - była nie niższa niż 5%.
Stawka zredukowana może dotyczyć m.in. towarów i usług do produkcji rolnej z wyłączeniem środków trwałych (maszyn, budynków). Ponadto mogą być stosowane inne odstępstwa określone w Dyrektywie lub traktatach akcesyjnych. W Kopenhadze ustalono, że w okresie 4 lat (tj. do 30 kwietnia 2008r.) Polska będzie mogła od dnia akcesji stosować zredukowaną do 3% stawkę podatku VAT na towary i usługi nabywane do produkcji rolnej (na podstawowe rzeczowe środki do produkcji rolnej na które obecnie obowiązuje 0% podatku VAT, m.in.nawozy, środki ochrony roślin, oraz na usługi dla rolnictwa, które obecnie są zwolnione z podatku VAT). W okresie 4 lat od dnia akcesji będzie mogła być utrzymana 3% stawaka podatku VAT na nieprzetworzone i wstępnie przetworzone produkty rolne. Od dnia akcesji zwiększeniu ulegnie stawka podatku VAT z 0% do 22% na ciągniki i maszyny rolnicze oraz z 7% do 22% na materiały budowlane. Uzgodniono, że utrzymany zostanie po akcesji ryczałtowy system VAT w rolnictwie oraz zwolnienia z podatku od towarów i usług będą podatnicy u których wartość sprzedaży towarów, wartość eksportu lub usług nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 10.000 EURO. Pozostałe podatki (rolny, od nieruchomości, dochodowy od działów specjalnych produkcji rolnej, leśnej, od spadków i darowizn) których podatnikami są producenci rolni nie podlegają harmonizacji. Państwa członkowskie mogą w tym zakresie stosować własne przepisy z wyjątkiem stosowania ulg i zwolnień, które stanowią pomoc państwa i podlegają ratyfikacji. Polska wystąpiła o utrzymanie po akcesji m.in. ulg i zwolnień od podatku rolnego oraz od podatku od nieruchomości. Obecnie rolnicy mogą się ubiegać o zastosowanie zwolnień z podatku rolnego użytków rolnych kl. V i VI oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych na użytkach rolnych, użytkach ekologicznych, gruntów objętych melioracją i scalaniem, a także o ulgi w podatku rolnym z tytułu realizacji inwestycji w budynkach inwentarskich i określonych urządzeń. * Dyrektywa - instrument prawny dzięki któremu Rada Unii Europejskiej, Komisje Europejskie lub Parlament Europejski mogą wymagać od państw członkowskich by przyjęły lub zmodyfikowały akta prawa narodowego w konkretnym terminie tak, aby został osiągnięty cel założony w dyrektywie.
** Harmonizacja - koordynacja lub zbliżenie instrumentów prawnych, zasad administracji oraz polityki gospodarczej państw członkowskich UE mająca zapobiec ewentualnym przeszkodom we wspólnym rynku.
Opracowano na podstawie Biuletynu Informacyjnego wyd. przez MRiRW i Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. | 
