Do zasadniczej szkoły zawodowej często trafia młodzież z poważnymi trudnościami w uczeniu się matematyki (w skrajnych przypadkach z dysfunkcjami typu dyskalkulia i akalkulia) jak również z blokadami emocjonalnymi ograniczającymi ich zdolność do przyjmowania informacji. Blokady te wpływają np. z niskiej samooceny. Ta z kolei ma często swoje źródło w sytuacjach rodzinnych, które bardzo obciążają tą młodzież. W swojej pracy zawodowej miałam okazję pracować równolegle w liceum i szkole zasadniczej będąc też wychowawcą w obu typach klas. Stwierdzam, że w zsz często wcześniejsze niepowodzenia szkolne, utrwalona pozycja "słabego ucznia" peszy i wyłącza z myślenia. Uczniowie bardzo często przeceniają stopień trudności zadania. Nie dają sobie szansy na rozwiązanie. Stąd istotne staje się szukanie takich metod pracy, które pozwolą ośmielić ucznia, zachęcić do pokonywania trudności, a może nawet bardziej - ROZWESELIĆ. Sprawić by w tej "zakazanej dziedzinie" - jaką często była matematyka dla słabego ucznia mieć powodzenie. Chciałabym przedstawić Państwu taką propozycję zabawy z matematyką w ZSZ. Corocznie organizujemy konkurs 'WESOŁA MATEMATYKA DLA ZSZ". Tegoroczna edycja była pod hasłem TRÓJKĄTY Przedstawiam Państwu przykładową edycję konkursu dla ZSZ "Matematyka na wesoło". Ideą było zaangażowanie każdego z uczniów nawet najsłabszego, unikającego kontaktu z matematyką. Umożliwiły to różnorodne konkurencje. Na kilka miesięcy wcześniej poinformowałam młodzież, że w tym roku hasłem przewodnim są TRÓJKĄTY i przedstawiłam konkurencje:  - (0 - 10 pkt) Rozwiązanie 10 zadań przez trzyosobowe zespoły reprezentujące klasy.
- (0 - 5 pkt) Sporządzanie plakatów informujących o konkursie (punktowane ciekawie zaprezentowane trójkąty)
- (0 - 5 pkt) Prezentacje klasy (strój z kontekstem matematycznym)
- (0 - 5 pkt) Piosenka, wiersz lub zawołanie dopingujące do wygrania, prezentujące jednocześnie klasę.
- (0 - 10) Ułożenie domina matematycznego o trójkątach
- (0 - 5 pkt) Prezentacja "prac artystycznych" związanych z trójkątami.
- (0 - 5 pkt) Ułożenie dwóch kwadratów i czterech trójkątów ośmiu jednakowych odcinków (drewnianych kijków). Dowód Bhaskary tw. Pitagorasa
- (0 - 10 pkt) Pocięcie kartki na maksymalną ilość trójkątów trójkątów określonym czasie przez reprezentanta klasy.
- (0 - 5 pkt) Przedstawienie dowcipu o trójkącie.
- (0 - 5 pkt) Poczęstunek ciastem pokrojonym w trójkąty.
Na miesiąc przed informowałam plakatami o "Meczu matematyki", pojawiły się też plakaty dopingujące dowcipnie do wygranej. W pierwszym etapie trzyosobowe zespoły reprezentujące klasy (najmocniejsze głowy) rozwiązywały zadania. Oto one: - Oblicz pole trójkąta, którego jeden bok ma długość 1m, a wysokość prostopadła do niego jest równa 1mm.
- Najkrótszy bok trójkąta ma dł. 9 cm, średni 12 cm, a najdłuższy jest średnicą okręgu opisanego na tym trójkącie. Jaką ma on długość?
- Jeden bok trójkąta ma długość 1 cm, a drugi 1 m. Jaką długość może mieć trzeci bok?
- Podaj przykład trójkąta różnobocznego, którego średni bok ma długość 8 cm, a suma najdłuższego najkrótszego jest równa 20 cm .
- Czy wszystkie trzy kąty trójkąta mogą mieć rozwartości wyrażone nieparzystymi ilościami stopni?
- Wiemy, że jeżeli jeden kąt trójkąta jest prostokątny, to dwa pozostałe są ostre. Czy tw. odwrotne do tego jest prawdziwe?
- Dwa spośród trzech katów pewnego trójkąta mają rozwartość 50 stopni i 60 stopni, a dwa z trzech kątów innego trójkąta mają rozwartość 60 i 70 stopni. Czy te trójkąty są podobne?
- Czy trójkąt o bokach 0,6 ; 0,8 ; 1 jest prostokątny?
- Rozwartość jednego kąta ostrego w trójkącie prostokątnym jest 9 razy większa niż drugiego kąta ostrego. Podaj rozwartości kątów tego trójkąta.
- Jaką częścią obwodu jest długość przeciwprostokątnej w trójkącie prostokątnym o bokach prostopadłych długości 6 cm i 8 cm?
Plakaty rozwieszone po szkole zagrzewały do walki. Największą pomysłowość młodzież wykazała w układaniu piosenek, wierszy, zawołań związanych z trójkątami i w tworzeniu prac plastycznych związanych z trójkątami (były stroje z motywami trójkątów, poduszki trójkątne itp.) Domino układane było z treścią matematyczną, a gdy to zadanie przerosło, którąś z grup po drugiej stronie miało oznaczenie klasyczne od 1 do 6. Odpowiednikami poszczególnych pól były następujące treści. TRÓJKĄT ROZWARTOKĄTNY - kilka wersji równoważnych przedstawień trójkątów rozwartokątnych. RÓWNORAMIENNY TRÓJKĄT PROSTOKĄTNY O ZADANYCH WYMIARACH - kilka rysunków i wyrażeń arytmetycznych przedstawiających go. TRÓJKĄT RÓWNOBOCZNY - kilka rys. i wyrażeń algebraicznych przedstawiających go. TRÓJKĄT RÓWNORAMIENNY PROSTOKĄTNY O ZADANYCH WYMIARACH - kilka rys. i wyrażeń arytmetycznych przedstawiających go. TRÓJKĄT PROSTOKATNY O ZADANYCH WYMIARACH - osiem rys. i wyr. arytmetycznych przedstawiających go. TRÓJKĄT PROSTOKĄTNY O ZADANYCH WYMIARACH - osiem rys. i wyrażeń algebraicznych przedstawiających go. W trakcie konkursu przedstawiłam książki dotyczących trójkątów, w szczególności "Śladami Pitagorasa" Szczepana Jeleńskiego - gdzie przedstawiono wiele dowodów najbardziej popularnego z twierdzeń - tw. Pitagorasa. Młodzież zdumiona ilością dowodów tego twierdzenia z entuzjazmem przedstawiła jedno z nich (konkurencja 6). W Jury zasiedli matematycy, i P. Dyrektor. Wychowawcy zaproszeni na konkurs uczestniczyli z klasami w meczu. Nagrody dla młodzieży sponsorowali m. in. pracodawcy uczniów. Dobra zabawa a najważniejsze oswojenie tego "POTWORA" jakim dla wielu z uczniów w tym typie szkoły jest matematyka to najważniejszy rezultat tego działania. Załączam zdjęcia z imprezy. Zachęcam Państwa do podjęcia podobnego działania. Ewentualny kontakt np. przez FORUM na stronie: elamamcia.w.interia.pl. Oczywiście takie dodatkowe działanie nie zastąpi stałej pracy na lekcji, która ma moim zdaniem w tym typie szkoły możliwie najczęściej być terapią na kompleksy, ma dać drugą szansę na poznanie matematyki, tym razem w otoczeniu, w którym nie trzeba chować się jako ten "słaby z matematyki". Istotne dla nas nauczających w tym typie szkół jest nie tyle szukanie łatwiejszych zadań (zawsze mogą okazać się za trudne), co szukanie sposobów na "przystępne" nauczanie tego przedmiotu. Przecież problemy z matematyką są często jednymi z wielu innych, z jakimi boryka się ta młodzież. |