Działa tylko w IE - sorry!    
     

Nie bać się matematyki

mgr Elżbieta Szwochertowska


Do zasadniczej szkoły zawodowej często trafia młodzież z poważnymi trudnościami w uczeniu się matematyki (w skrajnych przypadkach z dysfunkcjami typu dyskalkulia i akalkulia) jak również z blokadami emocjonalnymi ograniczającymi ich zdolność do przyjmowania informacji. Blokady te wpływają np. z niskiej samooceny. Ta z kolei ma często swoje źródło w sytuacjach rodzinnych, które bardzo obciążają tą młodzież.

W swojej pracy zawodowej miałam okazję pracować równolegle w liceum i szkole zasadniczej będąc też wychowawcą w obu typach klas. Stwierdzam, że w zsz często wcześniejsze niepowodzenia szkolne, utrwalona pozycja "słabego ucznia" peszy i wyłącza z myślenia.

Uczniowie bardzo często przeceniają stopień trudności zadania. Nie dają sobie szansy na rozwiązanie. Stąd istotne staje się szukanie takich metod pracy, które pozwolą ośmielić ucznia, zachęcić do pokonywania trudności, a może nawet bardziej - ROZWESELIĆ. Sprawić by w tej "zakazanej dziedzinie" - jaką często była matematyka dla słabego ucznia mieć powodzenie.

Chciałabym przedstawić Państwu taką propozycję zabawy z matematyką w ZSZ. Corocznie organizujemy konkurs 'WESOŁA MATEMATYKA DLA ZSZ". Tegoroczna edycja była pod hasłem TRÓJKĄTY Przedstawiam Państwu przykładową edycję konkursu dla ZSZ "Matematyka na wesoło".

Ideą było zaangażowanie każdego z uczniów nawet najsłabszego, unikającego kontaktu z matematyką. Umożliwiły to różnorodne konkurencje. Na kilka miesięcy wcześniej poinformowałam młodzież, że w tym roku hasłem przewodnim są TRÓJKĄTY i przedstawiłam konkurencje:

  1. (0 - 10 pkt) Rozwiązanie 10 zadań przez trzyosobowe zespoły reprezentujące klasy.
  2. (0 - 5 pkt) Sporządzanie plakatów informujących o konkursie (punktowane ciekawie zaprezentowane trójkąty)
  3. (0 - 5 pkt) Prezentacje klasy (strój z kontekstem matematycznym)
  4. (0 - 5 pkt) Piosenka, wiersz lub zawołanie dopingujące do wygrania, prezentujące jednocześnie klasę.
  5. (0 - 10) Ułożenie domina matematycznego o trójkątach
  6. (0 - 5 pkt) Prezentacja "prac artystycznych" związanych z trójkątami.
  7. (0 - 5 pkt) Ułożenie dwóch kwadratów i czterech trójkątów ośmiu jednakowych odcinków (drewnianych kijków). Dowód Bhaskary tw. Pitagorasa
  8. (0 - 10 pkt) Pocięcie kartki na maksymalną ilość trójkątów trójkątów określonym czasie przez reprezentanta klasy.
  9. (0 - 5 pkt) Przedstawienie dowcipu o trójkącie.
  10. (0 - 5 pkt) Poczęstunek ciastem pokrojonym w trójkąty.

Na miesiąc przed informowałam plakatami o "Meczu matematyki", pojawiły się też plakaty dopingujące dowcipnie do wygranej. W pierwszym etapie trzyosobowe zespoły reprezentujące klasy (najmocniejsze głowy) rozwiązywały zadania. Oto one:

  1. Oblicz pole trójkąta, którego jeden bok ma długość 1m, a wysokość prostopadła do niego jest równa 1mm.
  2. Najkrótszy bok trójkąta ma dł. 9 cm, średni 12 cm, a najdłuższy jest średnicą okręgu opisanego na tym trójkącie. Jaką ma on długość?
  3. Jeden bok trójkąta ma długość 1 cm, a drugi 1 m. Jaką długość może mieć trzeci bok?
  4. Podaj przykład trójkąta różnobocznego, którego średni bok ma długość 8 cm, a suma najdłuższego najkrótszego jest równa 20 cm .
  5. Czy wszystkie trzy kąty trójkąta mogą mieć rozwartości wyrażone nieparzystymi ilościami stopni?
  6. Wiemy, że jeżeli jeden kąt trójkąta jest prostokątny, to dwa pozostałe są ostre. Czy tw. odwrotne do tego jest prawdziwe?
  7. Dwa spośród trzech katów pewnego trójkąta mają rozwartość 50 stopni i 60 stopni, a dwa z trzech kątów innego trójkąta mają rozwartość 60 i 70 stopni. Czy te trójkąty są podobne?
  8. Czy trójkąt o bokach 0,6 ; 0,8 ; 1 jest prostokątny?
  9. Rozwartość jednego kąta ostrego w trójkącie prostokątnym jest 9 razy większa niż drugiego kąta ostrego. Podaj rozwartości kątów tego trójkąta.
  10. Jaką częścią obwodu jest długość przeciwprostokątnej w trójkącie prostokątnym o bokach prostopadłych długości 6 cm i 8 cm?

Plakaty rozwieszone po szkole zagrzewały do walki. Największą pomysłowość młodzież wykazała w układaniu piosenek, wierszy, zawołań związanych z trójkątami i w tworzeniu prac plastycznych związanych z trójkątami (były stroje z motywami trójkątów, poduszki trójkątne itp.) Domino układane było z treścią matematyczną, a gdy to zadanie przerosło, którąś z grup po drugiej stronie miało oznaczenie klasyczne od 1 do 6. Odpowiednikami poszczególnych pól były następujące treści.

TRÓJKĄT ROZWARTOKĄTNY - kilka wersji równoważnych przedstawień trójkątów rozwartokątnych.

RÓWNORAMIENNY TRÓJKĄT PROSTOKĄTNY O ZADANYCH WYMIARACH - kilka rysunków i wyrażeń arytmetycznych przedstawiających go.

TRÓJKĄT RÓWNOBOCZNY - kilka rys. i wyrażeń algebraicznych przedstawiających go.

TRÓJKĄT RÓWNORAMIENNY PROSTOKĄTNY O ZADANYCH WYMIARACH - kilka rys. i wyrażeń arytmetycznych przedstawiających go.

TRÓJKĄT PROSTOKATNY O ZADANYCH WYMIARACH - osiem rys. i wyr. arytmetycznych przedstawiających go.

TRÓJKĄT PROSTOKĄTNY O ZADANYCH WYMIARACH - osiem rys. i wyrażeń algebraicznych przedstawiających go.

W trakcie konkursu przedstawiłam książki dotyczących trójkątów, w szczególności "Śladami Pitagorasa" Szczepana Jeleńskiego - gdzie przedstawiono wiele dowodów najbardziej popularnego z twierdzeń - tw. Pitagorasa. Młodzież zdumiona ilością dowodów tego twierdzenia z entuzjazmem przedstawiła jedno z nich (konkurencja 6).

W Jury zasiedli matematycy, i P. Dyrektor. Wychowawcy zaproszeni na konkurs uczestniczyli z klasami w meczu. Nagrody dla młodzieży sponsorowali m. in. pracodawcy uczniów.

Dobra zabawa a najważniejsze oswojenie tego "POTWORA" jakim dla wielu z uczniów w tym typie szkoły jest matematyka to najważniejszy rezultat tego działania. Załączam zdjęcia z imprezy. Zachęcam Państwa do podjęcia podobnego działania. Ewentualny kontakt np. przez FORUM na stronie: elamamcia.w.interia.pl.

Oczywiście takie dodatkowe działanie nie zastąpi stałej pracy na lekcji, która ma moim zdaniem w tym typie szkoły możliwie najczęściej być terapią na kompleksy, ma dać drugą szansę na poznanie matematyki, tym razem w otoczeniu, w którym nie trzeba chować się jako ten "słaby z matematyki". Istotne dla nas nauczających w tym typie szkół jest nie tyle szukanie łatwiejszych zadań (zawsze mogą okazać się za trudne), co szukanie sposobów na "przystępne" nauczanie tego przedmiotu. Przecież problemy z matematyką są często jednymi z wielu innych, z jakimi boryka się ta młodzież.

         
     
           
Strona główna Opinie W sieci Downloads Publikacje O stronie