Działa tylko w IE - sorry!    
     

Zajęcia integrujące


Wstęp

Podjęcie przez dzieci obowiązku szkolnego jest ważnym wydarzeniem dla każdego z nich. Wraz z pójściem do szkoły dziecko ma możliwość zdobycia wiedzy, kształtowania swoich umiejętności i zdolności, poznania nowych koleżanek i kolegów. Z drugiej strony zmiana środowiska, kilkugodzinna rozłąka z matką, nowe otoczenie, obowiązki i wymagania, osoba nieznanego dotąd nauczyciela sprawiają, że dzieci przeżywają trudne do zniesienia, stresowe sytuacje. Każde z dzieci przeżywa je na swój indywidualny sposób w zależności od: osobowości, temperamentu, własnych doświadczeń, czy sposobu wychowania w domu rodzinnym.

Tak więc nauczyciel podejmujący pracę dydaktyczno-wychowawczą w klasie I spotka w swojej klasie dzieci bardzo różne. Jedne z nich będą śmiałe, pewne siebie, aktywne, ruchliwe, chcące zwrócić na siebie uwagę. Przeciwieństwem nich są dzieci spokojne, mało aktywne, ciche, bojące się zarówno nauczyciela jak i rówieśników, czasem zahamowane emocjonalnie.

Inne z kolei, wychowane "bezstresowo" nie będą potrafiły podporządkować się regułom obowiązującym w klasie i szkole. Bardzo często zdarzają się dzieci wychowane w poczuciu, że wszystko co robią, robią najlepiej. Te dzieci traktują każdą uwagę nauczyciela jako swoje niepowodzenie, bywają nieprzygotowane na radzenie sobie z najmniejszą nawet porażką. Dlatego zadaniem nauczyciela-wychowawcy jest podjęcie takich działań, które pozwolą dobrze funkcjonować w klasie wszystkim uczniom, nie dopuszczą do poczucia alienacji dziecka w nowym środowisku, zmniejszą poziom lęku oraz ryzyko wystąpienia trudności przystosowawczych. Poprzez swoje oddziaływania nauczyciel powinien sprawić, że wszystkie dzieci poczują się w klasie jednakowo ważne, potrzebne, że stworzą "klasową rodzinę".

Jednym z takich działań są zajęcia integrujące klasę. Słowo "integracja" znaczy (W. Szewczuk, Słownik psychologiczny, Warszawa 1985, "Wiedza Powszechna") scalanie, wiązanie w jedność. Tak więc biorąc pod uwagę ten oraz inne aspekty integracji celem tych zajęć jest:

  • zjednoczenie grupy poprzez ukazanie elementów wspólnych dla wszystkich jej członków
  • stworzenie miłej, przyjaznej i życzliwej atmosfery w klasie
  • przełamanie onieśmielenia, zwiększenie otwartości, bliskości, budowanie zaufania
  • usprawnienie komunikacji

Program integrujący może być realizowany na zajęciach lub odbywać się po lekcjach. Ważne jest to, by ćwiczenia były prowadzone systematycznie, metodami aktywnymi i atrakcyjnymi dla dzieci (dużo zajęć opartych na ruchu, rysowaniu, zabawie, prowadzonych w kręgu). Muszą sprawiać im przyjemność i być dostosowane do ich możliwości psychofizycznych. Bardzo ważne jest również i to, aby nauczyciel był nie tylko obserwatorem ale sam brał udział w zajęciach. Dzięki temu będzie on bardziej wiarygodny dla uczniów i z pewnością dobrze wpłynie to na relacje nauczyciel- uczeń. Udział nauczyciela w zajęciach daje mu doskonałą okazję do prowadzenia obserwacji zachowań zarówno całej klasy jak i poszczególnych jej uczniów. Pomaga w dokonaniu diagnozy zespołu klasowego i ewentualnym zaplanowaniu dalszych działań z zakresu profilaktyki.

Na zakończenie warto dokonać ewaluacji zajęć przeprowadzając na przykład ankietę samopoczucia dziecka w klasie i szkole.

Przykładowe scenariusze zajęć

Zajęcie I - rozpoczynające

Program powinien się rozpocząć od zajęć na których prowadzący ustali z dziećmi zasady obowiązujące wszystkich jej uczestników na kolejnych spotkaniach. Jest to tzw. "zawiązanie kontraktu".

Temat: Nasze klasowe reguły

Cele: Zainteresowanie uczniów treścią i formą zajęć, stworzenie miłej atmosfery i jasnych zasad uczestnictwa w zajęciach.

Przebieg:

  1. Powitanie grupy.
    Zabawa "Podaj gest"
    Uczestnicy siedzą w kręgu. Osoba zaczynająca zabawę podaje jakiś przyjazny gest np. kłania się, macha ręką, uśmiech się itp., osoba siedząca obok powtarza ten gest i dodaje swój itd., aż dojdzie do osoby rozpoczynającej. Zabawę można przeprowadzić przy muzyce.
  2. Zapoznanie dzieci z treścią i formą programu.
  3. Zawiązanie kontraktu.
    Prowadzący powinien wraz z dziećmi ustalić reguły obowiązujące uczestników zajęć i objaśnić je np.
    • zwracamy się do siebie po imieniu
    • mówi zawsze jedna osoba, inne jej nie przerywają
    • mówimy wtedy, gdy sami chcemy nikogo nie zmuszamy do wypowiedzi
    • nie wyśmiewamy się z nikogo
    • nie oceniamy innych
    • nie mówimy o dzieciach nieobecnych w szkole
    Prowadzący zapisuje kontrakt na dużym arkuszu, a uczestnicy podpisują się pod nim (mogą przybić odcisk swojego kciuka). Kontrakt zawieszamy na widocznym miejscu w klasie i w razie potrzeby powracamy do niego na następnych zajęciach.
  4. Zabawa "Ludzie do ludzi"
    Wszyscy uczestnicy stoją w parach. Osoba prowadząca wydaje polecenie np. ręce do rąk (uczestnicy podają sobie ręce), ramie do ramienia (uczestnicy dotykają się ramionami), plecy do pleców (dotykają się plecami) itd. Na hasło "ludzie do ludzi" uczestnicy zmieniają się w parach.
  5. Pożegnanie
    Uczestnicy siedzą w kręgu, krzyżują ręce i chwytają się za nie. Prowadzący puszcza "Iskierkę" (uścisk dłoni).
Zajęcie II

Temat: Poznaję moje koleżanki i kolegów z klasy

Cele: przełamanie onieśmielenia, zapamiętanie imion, stworzenie okazji do wzajemnego poznania się.

Przebieg:

  1. Powitanie grupy.
    Prowadzący zaprasza dzieci do kręgu. Prosi o przypomnienie zasad zawiązanego na wcześniejszych zajęciach "kontraktu". Zabawa "Powiedz swoje imię" Uczestnicy siedzą w kręgu. Każdy po kolei wymienia różne formy swojego imienia (np. Weronika, Wera, Weroniczka, Nika), na zakończenie podaje tę formę, która najbardziej lubi.
  2. Zabawa "Nazywam się i..."
    Uczestnicy siedzą w kręgu. Każdy po kolei
    • wymienia swoje imię i pokazuje co lubi robić
    • wymienia swoje imię i pokazuje pantomimicznie swoje ulubione zwierzę
    • wymienia swoje imię i wydaje jakiś zabawny dźwięk
      Za każdym razem grupa powtarza imię, ruchy lub dźwięk danej osoby.
  3. Zabawa "Gra z piłką".
    Uczestnicy siedzą w kręgu. Prowadzący podaje swoje imię i jakąś informację o sobie, a następnie rzuca piłkę do kogoś innego. Zadaniem tej osoby jest powtórzyć to, co usłyszała (np. Kasia lubi śpiewać) oraz podać swoje imię i jakąś swoją cechę, a potem rzucić piłkę do następnej osoby.
  4. Pożegnanie
    Zabawa "Autografy"
    Prowadzący rozdaje dzieciom karteczki i pisaki. Prosi, aby w ciągu minuty zebrały na karteczce podpisy tych koleżanek i kolegów, których imiona zapamiętali. Zabawę można przeprowadzić przy muzyce.

Bibliografia:

  1. Chomczyńska-Miliszkiewicz M. Polubić szkołę. Warszawa WSiP 1995
  2. Rojewska J. Grupa bawi się i współpracuje. Wrocław Oficyna Wydawnicza UNUS 2000
  3. Szewczuk W. Słownik psychologiczny. Warszawa Wiedza Powszechna 1985

         
     
           
Strona główna Opinie W sieci Downloads Publikacje O stronie