Niniejsza publikacja ma na celu przekazanie szerszemu gremium spostrzeżeń wynikających z realizacji autorskiego programu "Trening sprawnego komunikowania się - asertywność" oraz jego ewaluacji. Jako pedagog co dzień mam okazję obserwować znaczący wpływ zmieniającej się sytuacji społecznej na młodzież. Świadomość wypływających z tego faktu zagrożeń oraz liczne konsultacje z nauczycielami i wychowawcami skłoniły mnie do opracowania programu wychowawczo-profilaktycznego, umożliwiającego młodym ludziom nabywanie umiejętności prawidłowego funkcjonowania w otaczającej ich rzeczywistości. Po zakończeniu prac przygotowawczych, wiosną 2000 roku, przeprowadziłam pierwszy cykl zajęć, w ówczesnej klasie ósmej. Analiza informacji zwrotnych, otrzymanych od uczestników treningu, utwierdziła mnie o słuszności podjętych działań. Wynikało z niej, iż: - zajęcia te umożliwiają dostrzeżenie komunikatów interpersonalnych, z których dotychczas młodzież nie zdawała sobie sprawy, bądź uważała za nieistotne;
- program dotyczy problemów ważnych dla każdego człowieka, funkcjonującego w społeczności;
- ćwiczenia prowadzone podczas spotkań pomagają w kontaktach rówieśniczych i porozumiewaniu się z dorosłymi;
- młodzież jest zainteresowana przekazywanymi treściami, a forma zajęć okazała się dla niej ciekawa i inspirująca do działań.
Nadrzędnym celem programu są oddziaływania profilaktyczno-wychowawcze wśród młodzieży, zmierzające do eliminowania niepożądanych zachowań, w tym głównie popadania w uzależnienia i nałogi, poprzez rozwijanie umiejętności komunikacji interpersonalnej oraz podnoszenie poczucia własnej wartości. Realizacja treningu odbywa się podczas godzin wychowawczych, według zgłaszanych potrzeb. Różnorodne ćwiczenia i metody pracy wykorzystywane w ramach zajęć umożliwiają: - uświadomienie młodzieży specyfiki własnych reakcji w kontaktach interpersonalnych;
- zdobycie wiedzy na temat sposobów komunikowania się;
- analizę własnych reakcji niewerbalnych w kontaktach z ludźmi;
- rozpoznawanie i eliminowanie indywidualnych trudności komunikacyjnych wśród uczniów;
- ćwiczenie gamy zachowań asertywnych - umiejętność odmawiania.
Obecnie, po przeprowadzeniu treningu wśród uczniów kilku klas szkół podstawowych i gimnazjów, mogę śmiało powiedzieć, iż podjęta praca przynosi oczekiwane efekty. Jednak ostateczną weryfikacja podjętych działań będzie życie. Sądzę, że niniejsza publikacja ułatwi Państwu pracę wychowawczą wśród młodzieży i wesprze działania pedagogiczne, prowadzone w celu przygotowania wychowanków do sprostania wyzwaniom, jakie stawia im współczesna rzeczywistość. |