Podstawowym warunkiem prawidłowego rozwoju osobowości ucznia jest umożliwienie mu poznania siebie. Bowiem znajomość samego siebie, swoich silnych i słabych stron wpływa na świadome kształtowanie swojej osobowości, na wybór celów życiowych, branie odpowiedzialności za swoje zachowanie, postępowanie wobec drugich. Jednym słowem znajomość samego siebie to świadome dojrzewanie, to świadoma droga do dorosłości. Pomocne w określeniu własnego wizerunku jest dla każdego człowieka rodzina. To jest nasza pierwsza i powinna być najlepsza grupa społeczna, która pomaga nam się określić, dostarczając właściwych wzorów zachowań, a tym przygotowuje do życia i do kontaktu z różnymi grupami społecznymi. Niewątpliwie jedną z takich grup, do których trafiamy jest środowisko szkolne. Opinie rówieśników, kolegów, koleżanek wyrażane na nasz temat, wpływają na naszą samoocenę. Dużą rolę odgrywa nauczyciel. Jego podejście do ucznia, "odbiór" ucznia. Cenna prawidłowa postawa nauczyciela. Często zdarza się, że utrwalony w świadomości ucznia negatywny obraz własnej osoby staje się źródłem złego samopoczucia, przygnębienia, zaburzeń w nauce i zachowaniu. Utrwalony pozytywny obraz ułatwia uczniowi zachować pewność siebie, przywraca równowagę emocjonalną, uczeń ten potrafi pozytywnie patrzeć na innych ludzi, łatwiej nawiązuje kontakty, osiąga lepsze wyniki w nauce. Nauczyciel często staje bezradny wobec uczniów, którzy sprawiają trudności wychowawcze, uczeń zapomina jaki jest jego cel chodzenia do szkoły, swoim zachowaniem przeszkadza w prowadzeniu lekcji. Pozostali uczniowie reagują śmiechem, akceptują taką postawę. Jest więc to dobra sposobność zwrócenia uwagi na ucznia, który tego potrzebuje a na codzień tego nie otrzymuje. Przerwa w lekcji dla wszystkich uczniów, którzy nie zdają sobie sprawy z krzywdy jaką robią koledze i samym sobie. Uczeń staje się "czarną owcą", a opinia pozostaje przy nim długo, na tyle długo, że uczeń zaczyna wierzyć w to, iż jego klasa akceptuje go za takie "śmieszne zachowanie". Co może robić, co ma robić nauczyciel, który wychodzi ze skóry, aby zrealizować program? Przecież wymaga się od niego nienagannej postawy, uśmiechu na twarzy, o zachowaniu agresywnym nie może być mowy, patrzy na niego wiele oczu, które oczekują konkretnych decyzji. Znają te decyzje z opowiadań rodziców, znajomych, kolegów, często ubarwionych, czasami prawdziwych. Warto w tym miejscu zatrzymać się na chwilę i zmienić utarte opinie. Poświęcić jedną, może dwie lekcje na ulepszenie atmosfery panującej w klasie, lekcji straconych może więcej. Stosując technikę sondażu pozytywnych opinii o uczniu możemy pomóc sobie w prowadzeniu dalszych lekcji. Technikę tę stosuje się przeważnie w przypadku uczniów sprawiających trudności wychowawcze. Przeprowadzenie jej powoduje przewartościowanie obrazu własnej osoby, zniekształconego wskutek ciążącej na uczniu opinii "trudnego", czy "wykolejonego". Może wpłynąć na powiększenie więzi emocjonalnej ucznia z klasą. Uczniowie zrozumieją, iż kolega posiada wiele pozytywnych cech, a tym samym będą go traktować z większą wyrozumiałością i serdecznością. Miejmy nadzieję, iż obraz nauczyciela w oczach tego ucznia zmieni się na pozytywny, nauczyciel i uczeń staną się partnerami w rozwiązaniu jednego a może wielu problemów. Sondaż pozytywnych opinii o uczniu odbywa się w czterech następujących po sobie etapach - ETAP: Nauczyciel wyjaśnia cel jakiemu ma służyć pozytywne ocenianie ucznia lub uczennicy. Podkreśla szczególne znaczenie obiektywnych opinii i ocen zachowania danego ucznia, uczniowie powinni unikać jednostronności w postrzeganiu go, oraz ułatwić mu zmiany dotyczące postępowania. Pragnąc zachęcić ogół uczniów do wypowiadania pozytywnych opinii o uczniu, warto wspomnieć, że każdy człowiek może wykazać się wielością uznawanych społecznie cech i to niezależnie od popełnionych przez siebie błędów, ujawniając słabości, czy aspołecznych zachowań. Można zaznaczyć, iż każdy uczeń ma więcej zalet niż wad i łatwiej jest mu zmienić obecne zachowanie, gdy przekonuje się go o życzliwości i wyrozumiałości ze strony klasy. Takie słowa nauczyciela ośmielają ucznia do wyrażania zgody na poddanie się takiemu sondażowi.
- ETAP: Uczniowie wypowiadają się na temat pozytywnych cech kolegi, czy koleżanki np.
Tomek jest bardzo dobry, ponieważ.........., ma dobre serce.......... jest chętny do zabawy ....zawsze nas pociesza..., dobrze gra w nogę...., chętnie poycza... itp.
Często się zdarza, iż uczniowie mają duże opory w omówieniu o pozytywnych cechach kolegi, o którym dotąd mówiono tylko źle. Dlatego należy umożliwić im naradzenie się w małych grupach, przed zabraniem głosów na forum klasy. Zachętą mogą być pewne sugestie nauczyciela. - ETAP: Uczniowie wypowiadają się na temat ewentualnych sposobów przyjścia mu z pomocą. Ważna jest tu sama intencja bezinteresownego służenia pomocą koledze, czy koleżance, niż jej wartość w postaci rzeczywiście wykonywanych zajęć i rad. Wypowiedzi uczniów np.
-Gdy Tomek rozmawia na lekcji, to trzeba żeby ktoś mu powiedział "Nie rozmawiaj tylko pisz!" i żeby to wreszcie zrozumiał.\koleżanka\
- Jeżeli jest chory, to można mu przynieść lekcje do domu, żeby je sobie przepisał. \kolega\
- Na przykład jakiś uczeń, co się dobrze uczy, mógłby razem z nim siedzieć na lekcjach, których Tomek nie rozumie...\kolega\ - ETAP: Nauczyciel dokonuje podsumowania wypowiedzi uczniów. Podkreśla typowe cechy ucznia i apeluje do czynnego wspomagania go w różnych sytuacjach życia klasowego i szkolnego. Przypomina o poczuciu odpowiedzialności ucznia, którego oceniano za własne postępowanie. Wyraża zaufanie klasy wobec niego jako ucznia, kolegi który jest w stanie sprostać zadaniom stawianym mu przez klasę i szkołę.
Technika ta jest prosta w zastosowaniu, mało czasochłonna, godna polecenia szczególnie z powodu możliwości wglądu we własne "Ja" wychowanków. Pomocna w przełamaniu barier, które ograniczają harmonijny i społeczny rozwój uczniów.
Polecam ją wychowawcą na godziny wychowawcze. "...Jesteśmy mistrzami w wytykaniu wad!
A może, by tak zmienić to i mówić o zaletach?"
|
