- Edukacja ekologiczna uczniów klas I-III. Oficyna Wydawnicza TUVEKS, 1994rok.
- Podstawy programowe DU-MEN Nr 5 z dn.16 maja 1997rok (etap I - nauczanie elementarne - edukacja wczesnoszkolna).
- Program autorski przyjął charakter modyfikujący w oparciu o program nr DKW--4014-267/99 WSiP "Program wczesnoszkolnej edukacji XXI wieku klasy I-III" Jadwiga Hanisz "Wesoła szkoła" - podręczniki.
- Program zawiera ewaluację cząstkową po klasie I opartą o obserwację i test.
Dane organizacyjne - Czas realizacji: klasa I
- Liczba przewidzianych godzin: 20 godzin.
- Cel ogólny: Kształtowanie postaw proekologicznych, uwrażliwianie na przejawy degradacji środowiska oraz wyzwalanie chęci podejmowania działań na rzecz ochrony środowiska.
Teoretyczne podstawy edukacji ekologicznej w programie nauczania zintegrowanego w klasach I-III Ochrona przyrody stała się jednym z podstawowych zadań współczesnego człowieka. Chroniąc przyrodę, chronimy nasze życie na Ziemi. Aby hasło "ochrona środowiska" nie było tylko pustym sformułowaniem, należy od wczesnych lat kształtować u dzieci postawy przyjazne otaczającemu światu. Edukacja ta powinna zająć naczelne miejsce w nauczaniu zintegrowanym. Dziecko winno zrozumieć, że otaczający świat to nie tylko piękno, pożytek, ale także gwarancja życia ludzkiego teraz i w przyszłości. Uczeń klasy I-III to opiekun przyrody i obrońca środowiska przyrodniczego. Ma rozumieć, iż nie należy niszczyć stworzeń, a ochraniać zwierzęta i rośliny, opiekować się zieleńcami i dokarmiać ptaki w zimie. Zadaniem edukacji ekologicznej jest oddziaływanie na system wartości u dzieci i wskazywanie im motywów działania na rzecz ochrony środowiska. Edukacja ta ma uświadomić konieczność podjęcia konkretnych działań zapobiegających degradacji środowiska człowieka. Systematyczne kształcenie ekologiczne, już od najmłodszych lat, pomoże zmienić świadomość społeczeństwa i kształtować postawy przyjazne otaczającemu nas światu przyrody. Poprzez dostarczanie wszechstronnej wiedzy przyczyni się do wpojenia poczucia odpowiedzialności za środowisko przyszłych pokoleń. Założenia - treści, cele, kompetencje edukacji wczesnoszkolnej Podstawę procesu nauczania stanowić będą integralnie ujęte treści, realizowane w blokach tematycznych związanych z ekologią. Natomiast realizacja opierać się będzie na metodach i formach aktywizujących sfery emocjonalne i poznawcze uczniów w trakcie eksperymentów. Treści programu dotyczyć będą środowiska życia dziecka, czyli domu rodzinnego, szkoły, osiedla, miasta, regionu. Jest to możliwe tylko poprzez integralne ujęcie treści wszystkich przedmiotów, tzn.: języka polskiego, matematyki, środowiska społeczno-przyrodniczego, plastyki, muzyki, techniki i wychowania fizycznego. Aby realizować zamierzone cele, należy zapewnić uczniowi jak najczęstszy kontakt bezpośredni z przyrodą. Bardzo ważnym elementem tego programu będą wycieczki i spacery ekologiczne. Punkt wyjścia tego programu stanowi zestaw kompetencji końcowych, którym podporządkowane są kompetencje i umiejętności etapowo realizowane w klasie I. One to z kolei wyznaczają treści edukacyjne i bloki tematyczne korzystne dla ich realizacji. Dla ułatwienia ich wprowadzenia zaproponowane są odpowiednie dla poziomu formy i metody pracy dydaktyczno-wychowawczej. - Schemat programu innowacyjnego modyfikującego treści ekologiczne w nauczaniu zintegrowanym
- Cel ogólny: Kształtowanie postaw proekologicznych, uwrażliwianie na przejawy degradacji środowiska oraz wyzwalanie chęci podejmowania działań na rzecz ochrony środowiska.
- Cele szczegółowe:
- Poznanie podstawowych pojęć ekologicznych.
- Rozpoznawanie struktur i zależności występujących w środowisku przyrodniczym.
- Uwrażliwienie na piękno otaczającej przyrody.
- Uczenie się mądrego korzystania z zasobów natury.
- Czynna ochrona przyrody.
- Umiejętność obserwacji środowiska i samodzielnego wnioskowania.
- Rozbudzenie świadomości ekologicznej i podnoszenie jej.
- Umiejętność praktycznego wykorzystania zdobytej wiedzy.
- Wyrabianie nawyku porządku ,segregowania odpadów i oszczędnego korzystania z materiałów.
Edukacja przyrodniczo-ekologiczna - Sadzenie roślin w klasie - ich rola w tworzeniu mikroklimatu.
- Wpływ zanieczyszczeń na kondycję ludzi, roślin i zwierząt.
- Czy otoczenie szkoły jest ekologiczne? Jak dbać o otoczenie szkoły?
- Propagowanie ekologicznych środków transportu i zasad przestrzegania przepisów ruchu drogowego.
- Propagowanie zdrowego trybu życia.
- Opieka nad zwierzętami domowymi.
- Znajomość flory i fauny najbliższej okolicy.
- Sprzątanie świata - hasłem całorocznym.
- Rośliny chronione w mojej miejscowości.
- Wycieczka szlakiem turystycznym w celu praktycznego poznania walorów miasta.
- Jak dbać o zdrowie? Wycieczka do Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej.
Edukacja polonistyczna - Wyszukiwanie treści przyrodniczych i ekologicznych, wprowadzanie pojęć ekologicznych.
- Słuchanie, czytanie i omawianie tekstów literackich związanych z przyrodą.
- Oglądanie filmów traktujących o ekologii - zwrócenie uwagi na właściwy stosunek do flory i fauny.
- Inscenizowanie materiałów i tekstów o tematyce ekologicznej.
- Redagowanie haseł, ulotek, dowolnych tekstów propagujących ideę edukacji ekologicznej.
- Opis przyrody ożywionej i nieożywionej.
Edukacja matematyczna - Kształtowanie podstawowych pojęć (stosunki przestrzenne, cechy wielkościowe, figury geometryczne, zbiory) przez kontakty z przyrodą.
- Układanie krzyżówek i rebusów matematycznych, do rozwiązywania których niezbędna jest wiedza matematyczna i ekologiczna.
- Uwzględnianie w zadaniach tekstowych tematyki ekologicznej.
Edukacja artystyczno-techniczna - Poznanie wybranych znaków i symboli powszechnej informacji, służących do oznaczania produktów ekologicznie bezpiecznych.
- Odpady jako tworzywo do zajęć technicznych.
- Uczestnictwo w konkursach ekologicznych.
- Śpiewanie piosenek o tematyce ekologicznej.
- Nagrywanie odgłosów natury zabawy w naśladowanie ruchu owadów, ptaków czy płazów.
Edukacja motoryczno-zdrowotna - Ruch na powietrzu z wykorzystaniem naturalnych przeszkód terenowych.
- Materiały przyrodnicze i odpady jako przybory do ćwiczeń.
- Propagowanie gier i zabaw podwórkowych.
Formy i metody - Doświadczenia i eksperymenty.
- Obserwacje spontaniczne i kierowane.
- Spacery, wycieczki, zajęcia terenowe.
- Praca z podręcznikiem.
- Spotkania, pogadanki.
- Wystawy.
- Drama, gry dydaktyczne, inscenizacje.
- "Burza mózgów".
- Metody audiowizualne.
- Wywiady.
Propozycie wycieczek szkolnych - Wyjście do lasu, parku połączone ze zbiorem darów natury (liście, zioła, patyczki)
- Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Zawierciu.
- Sklep ze zdrową żywnością.
- Gospodarstwo ekologiczne.
- Las - kontakt ze służbami leśnymi. Nadleśnictwo Siewierz.
- Drama w terenie - wcielenie się w rolę drzewa, krzewu, trawy.
- Kalkowanie kory - prostą metodą na rozróżnianie drzew.
- Barwy jesieni - uwrażliwienie na piękno i kolory natury w tej porze roku, przygotowanie do zajęć artystycznych.
- Biały śnieg - czy zawsze? (doświadczenia - zbieranie śniegu w różnych miejscach, badanie czystości powietrza).
- Zabawy w środowisku przyrodniczym.
Bloki tematyczne - Bezpiecznie w szkole i w drodze do szkoły.
- Zwierzęta w naszym otoczeniu.
- Moja rodzina, mój dom.
- Jesienne obserwacje.
- Woda skarb bezcenny
- Dbamy o zdrowie i wygląd
- Jesteśmy klientami.
- Nadeszła zima.
- Pomagamy zwierzętom przetrwać zimę.
- Miłe i bezpieczne ferie.
- Witaj wiosno.
- Wiosenne porządki.
- Nasze zdrowie zależy od nas.
- Nasza planeta Ziemia.
- Rzeczpospolita Polska naszą ojczyzną.
- W przyjaźni z przyrodą.
- Las zaprasza.
- Czas na wędrówki i zwiedzanie.
- Uczymy się żyć w przyjaźni.
- Jedziemy na wakacje.
Kompetencje kończące ekologiczną edukację po klasie I - wie, co znaczy "ekologiczne" otoczenie szkoły,
- wyjaśnia znaczenie zieleni dla szkoły,
- wie, że spaliny są szkodliwe dla ludzi, przyrody,
- uzasadnia szkodliwość hałasu dla człowieka,
- rozpoznaje podstawowe rodzaje drzew i krzewów, rozróżnia ich liście, owoce,
- uzasadnia konieczność ochrony przyrody i zieleni w najbliższym otoczeniu,
- zdaje sobie sprawę z konieczności segregowania śmieci,
- podaje przykłady, że odpady można wtórnie wykorzystać, aby oszczędzać materiały i nie zaśmiecać środowiska,
- wyjaśnia, jak należy się opiekować zwierzętami domowymi i pielęgnować je,
- potrafi ułożyć i zapisać dowolny tekst o tematyce ekologicznej,
- zna tekst i melodię piosenek o tematyce ekologicznej,
- wyjaśnia znaczenie sportu dla zdrowia człowieka,
- zna swoje najbliższe środowisko przyrodnicze - stan obecny i jego potrzeby, planuje i podejmuje działania proekologiczne w najbliższym środowisku,
- wie, że czyste i zielone środowisko jest sprzymierzeńcem człowieka.
Test ewaluacyjny dla klasy I - Moją miejscowością jest.......................................................................................................
- Dbam o czystość mojego domu:
Uzupełnij zdania.
Podlewam............................................................................................................................
Ścieram................................................................................................................................
Porządkuję...........................................................................................................................
Wynoszę..............................................................................................................................
Wietrzę.................................................................................................................................
Czyszczę..............................................................................................................................
Nie.......................................................................................................................................
............................................................................................................................................
............................................................................................................................................ - Co robisz dla Twojego środowiska szkolnego?
Uzupełnij zdania.
Rzucam śmieci do...............................................................................................................
Szanuję...............................................................................................................................
Nie krzyczę na ...................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
........................................................................................................................................... - Podkreśl, co nie sprzyja środowisku?
Katalizatory, śmieci, palenie papierosów, spaliny samochodowe, lasy, zanieczyszczenie wody, oczyszczalnie ścieków, hałas, smog, kwaśne deszcze.
|
