HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE Program nauczania historii i wiedzy o społeczeństwie na fakultecie historycznym w Zespole Szkół Ogólnokształcących w TrzebnicyWSTĘPNiniejszy program jest przeznaczony dla nauczycieli realizujących przedmioty: historię i wiedzę o społeczeństwie na fakultecie historycznym w liceum ogólnokształcącym starego typu. Ma charakter systematyczny i opiera się na zasadzie problemowo-chronologicznej. Zastosowane w nim kryterium problemowe umożliwi uczniom poznanie zagadnień tematycznych w ujęciu chronologicznym. Każdy blok problemowy jest omawiany według następującej cezury: dzieje najdawniejsze, starożytność, średniowiecze, nowożytność, czasy najnowsze oraz współczesność. W programie nie dokonano podziału materiału historycznego i politologicznego na jednostki lekcyjne. Szczegółowego podziału na jednostki lekcyjne i tematyczne powinien dokonać nauczyciel po dokładnym rozpoznaniu możliwości uczniów, z którymi pracuje. Na fakultet historyczny przeznaczono cztery godziny tygodniowo: dwie godziny historii i dwie godziny wiedzy o społeczeństwie. Cykl nauczania przewidziany jest na dwa lata i skierowany jest do uczniów trzecich i czwartych klas liceum ogólnokształcącego starego typu, którzy zainteresowani są poszerzaniem wiedzy z historii i wos-u. Wiedza o społeczeństwie realizuje program Edukacji Konstytucyjnej i Obywatelskiej dla szkół średnich. Historia realizuje zajęcia dotyczące wiedzy interdyscyplinarnej-humanistycznej, wzbogacając nie tylko wiadomości ucznia, ale też jego warsztat pracy jako historyka. W programie fakultetu historycznego proponowany jest następujący tygodniowy przydział godzin na realizację historii: - rok - 2 godziny (53 tematy obligatoryjne)
- rok - 2 godziny (53 tematy obligatoryjne)
oraz wiedzy o społeczeństwie:- rok - 2 godziny (53 tematy obligatoryjnie)
- rok - 2 godziny (53 tematy obligatoryjnie)
Pozostałe godziny nauczyciel powinien przeznaczyć na zajęcia powtórzeniowe i sprawdzające. Program ma budowę problemową. Treści programowe uporządkowano w 5 obszarach. Opierając się na propozycjach zawartych w podstawie programowej. Dokonując doboru treści autorki przyjęły, iż podstawowy kurs historii w szkole średniej wyposażył uczniów w wiedzę z zakresu dziejów powszechnych Europy, Polski i regionu. Skoncentrowały się zatem na umiejętności dokonania syntezy zagadnienia, wynikającego z wydarzeń mających miejsce w poszczególnych epokach historycznych. Zaakcentowały również rolę historyka jako kreatora historii w różnych jej aspektach: politycznym, gospodarczym, kulturowym, społecznym i regionalnym. CELE NAUCZANIAZgodnie z zapisem zawartym w podstawie programowej celem nauczania historii w liceum ogólnokształcącym jest: Cele edukacyjne - rozszerzenie zakresu wiedzy o przeszłości w aspekcie politycznym, gospodarczym, społecznym i kulturowym.
- dostrzeganie korzeni współczesnych cywilizacji, badanie ich różnorodności i zmienności.
- rozbudzanie tolerancji dla różnych postaw światopoglądowych i politycznych oraz wdrażanie postawy pełnej szacunku dla dorobku cywilizacyjnego ludzkości.
- kształtowanie tożsamości zbiorowej i indywidualnej.
- kreowanie postaw prospołecznych oraz rozwijanie świadomej postawy obywatelskiej.
- posługiwanie się różnorodnymi zródłami informacyjnymi w celu rekonstrukcji przeszłości.
- rozwijanie umiejętności warsztatowych i metodologicznych, pozwalające na analizę i syntezę procesów historycznych w całym zakresie chronologicznym historii.
- prezentownie własnych wyników badań popartych uzasadnieniem oraz porównywanie poglądów i opinii różnych nurtów historiograficznych.
Na edukację składają się: przekazywanie wiadomości, kształcenie umiejętności i wychowanie uczniów. - Cele w zakresie wiadomości:
- zaznajomienie się z wiedzą dotyczącą historii sztuki, historii gospodarczej świata i historii politycznej.
- zapoznanie się ze związkami przyczynowo-skutkowymi, czasowo-przestrzennymi oraz dostrzeganie zmienności ocen zjawisk i procesów historycznych.
- poznanie różnorodnych postaw społecznych występujących w środowisku naturalnym człowieka i ich wpływie na zmienność środowiska.
- dostrzeganie roli gospodarki, polityki oraz kultury w życiu człowieka i ich wpływu na przemiany zachodzące w świecie.
- poznanie regionalnego aspektu historii (historia Śląska).
- zaznajomienie się z formułą pisemnej i ustnej matury z historii.
- Cele w zakresie umiejętności:
- wykształcenie w uczniach nauki korzystania z różnych zródeł informacji historycznej i współczesnej.
- porównywanie różnych koncepcji politycznych, religijnych i gospodarczych oraz przemian kulturowych.
- dokonywanie indywidualnej oceny oraz rekonstrukcji procesu historycznego na podstawie różnorodnych zródeł.
- opracowywanie i sporządzanie samodzielnych prac pisemnych (referat; portfolio).
- aktywne uczestniczenie i zaangażowanie w lokalne życie społeczne.
- poprawne interpretowanie różnorodnych materiałów zródłowych oraz sprawne posługiwanie się pojęciami historycznymi.
- gromadzenie, przetwarzanie i wykorzystywanie informacji uzyskanych nowoczesnymi technologiami.
- sprawne posługiwanie się mapą historyczną, prowadzenie prac badawczych pod kierunkiem nauczyciela oraz publiczne prezentowanie własnych wyników badań.
- sporządzanie samodzielnych projektów tematycznych i prezentacji multimedialnych.
- Cele w zakresie wychowania:
- zastosowanie i wykorzystanie warsztatu pracy w przygotowaniach maturalnych i do studiów wyższych.
- uznanie wartości pluralizmu w życiu społecznym, politycznym, religijnym oraz kulturze.
- kształtowanie aktywnej i kreatywnej postawy społecznej.
- wzbudzanie szacunku dla innych ideologii religijnych.
- stworzenie warunków umożliwiających uczniowi rozbudzanie i kreowanie własnej tożsamości.
- rozbudzanie poczucia odpowiedzialności indywidualnej i zbiorowej.
- kształtowanie przekonania o potrzebie nieustannego pogłębiania wiedzy i rozwijania swoich zdolności.
TREŚCI NAUCZANIA Z HISTORII - Zagadnienia periodyzacji dziejów. Źródła historyczne i ich podział.
- Sposoby datowania i obliczania czasu.
- Podział prehistorii i historii na epoki.
- Zasady podziału źródeł i ich rodzaje.
- Nauki pomocnicze historii.
- Różnorodność źródeł historycznych i metody posługiwania się nimi.
- Analiza tekstów źródłowych w różnych językach pisemnych.
- Badanie materiałów kartograficznych oraz sporządzanie kopii.
- Dane statystyczne w aspektach: tabelarycznych, wykresowych i porównawczych.
- Edukacja filmowa i radiowa.
- Obraz i słowo (fotografia i wywiad) jako ślad przeszłości.
- Wykopaliska archeologiczne.
- Kolekcjonowanie monet.
- Historia sztuki.
- Kultury i kulty prehistoryczne(ceramiki wstęgowej, łużyckiej, kult lunarny i solarny)
- Cywilizacje Starożytnego Wschodu.
- Sztuka grecka.
- Sztuka rzymska.
- Sztuka średniowiecza (styl romański, gotycki, arabski, bizantyjski)
- Renesans (architektura, rzeźba, malarstwo europejskie, sztuka prekolumbijska)
- Barok (włoski, niderlandzki, hiszpański, austriacki i polski)
- Sztuka rokoko (architektura i jej wnętrza)
- Klasycyzm
- Sztuka XIX wieku (empiryzm, historyzm, secesja i eklektyzm). Kierunki malarskie do wyboru ucznia.
- Współczesna sztuka polska i powszechna.
Preferowane zajęcia na różnego typu wystawach i w muzeach. - Gospodarcza historia świata.
- Rewolucja neolityczna.
- Cywilizacje wielkich rzek.
- Wielka kolonizacja.
- Problemy gospodarcze Starożytnego Rzymu.
- Feudalizm jako system gospodarczy. f
- Wieś i miasto w średniowieczu.
- Formy wczesnokapitalistyczne (dualizm europejski)
- Kapitalizm wolnokonkurencyjny.
- Gospodarka socjalistyczna.
- Transformacja gospodarcza w Europie Wschodniej po 1989 roku.
- Historia polityczna świata.
- Formy ustrojowe.
- monarchie despotyczne
- demokracja ateńska
- różne rodzaje cesarstwa rzymskiego
- cesarstwo w średniowieczu
- monarchie absolutne
- monarchie konstytucyjne
- republiki
- Zbrojne konflikty epokowe.
- podboje Persów i Macedończyków
- podboje rzymskie
- podboje arabskie
- podboje tureckie
- wojna trzydziestoletnia
- wojny Polski w XVII
- epoka napoleońska
- I wojna światowa
- II wojna światowa
- Historia Śląska.
- Wykopaliska trzebnickie.
- Śląsk w średniowieczu (działalność Henryków)
- Renesans na Śląsku.
- Od panowania Habsburgów do Hohenzollerów.
- Rządy pruskie.
- Śląsk w Polsce po 1945 roku.
- Powiat trzebnicki po 1945 roku.
- Trzebnica po 1989 roku.
- Przegląd epok w formie sylabusów jako tematy przed maturalne.
- Starożytność
- Średniowiecze
- Odrodzenie
- Barok
- Klasycyzm
- Nowożytność
- XX wiek
- Cykl wypracowań dotyczących poszczególnych epok.
- Zasady układania zestawów maturalnych do odpowiedzi ustnej.
- Kompozycje odpowiedzi ustnej z wykorzystaniem wszelkich źródeł.
EWALUACJA: - Kolejność problemów dowolna
- Dobór materiałów zależny od poziomu zainteresowań i wiedzy uczniów.
- Różne punkty ciężkości (I-VI lub VII-IX) w zależności od predyspozycji uczniów.
- VII-IX to etap przygotowań do egzaminu dojrzałości i studiów.
Po zakończeniu każdego rozdziału (I-VI) przewidziany jest sprawdzian wiadomości (test lub sylabus). TREŚCI NAUCZANIA Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE- Człowiek i społeczeństwo.
- Psychiczne i somatyczne potrzeby człowieka.
- Grupy społeczne i ich rola.
- Naród i jego cechy.
- Prawa człowieka.
- Polityka jako zjawisko społeczne.
- Definiowanie polityki.
- Zjawisko podmiotów i przedmiotów.
- Konflikt jako element polityki.
- Sztuka kompromisu - jak negocjować?
- Kultura polityczna.
- Rzeczpospolita Polska.
- Konstytucja źródłem prawa.
- Partie polityczne i związki zawodowe.
- Władza ustawodawcza, wykonawcza i sądownicza.
- Samorządność.
- Gospodarka.
- Rodzaje przedsiębiorstw.
- System kredytowo-pieniężny.
- Budżet.
- Giełda i papiery wartościowe.
- Gospodarka okresu przejściowego.
- Polska w stosunkach międzynarodowych.
- Uwarunkowania polskiej polityki zagranicznej.
- Cele, środki i kierunki współczesnej polityki zewnętrznej Polski.
- Stosunki międzynarodowe na przestrzeni wieków.
- Najważniejsze problemy współczesnego świata.
- Konflikty zbrojne na świecie (Europa, Ameryka, Afryka, Bliski Wschód, Azja i terroryzm).
- Dychotomia świata gospodarczego, jej przyczyny i skutki.
- Dewastacja środowiska naturalnego i związane z tym zagrożenia.
- Dysproporcje w rozwoju cywilizacyjnym świata.
- Zdobycze cywilizacyjne.
- Zjawisko kultury masowej.
- Systemy edukacyjne.
- Rola Polski i Polaków w kulturze i nauce światowej.
- Analiza testów przygotowujących do wstępnych egzaminów na prawo, politologię i stosunki międzynarodowe.
- Bieżące zagadnienia społeczne naszego regionu.
Po zakończeniu każdego rozdziału przewidziany jest sprawdzian wiadomości w dowolnej formie. EWALUACJA: - Kolejność rozdziałów dowolna.
- Rozdział IX może stanowić odrębne zagadnienie lub stać się jednym z elementów cotygodniowych zajęć.
- Dobór i rozszerzanie materiałów należy uzależnić od poziomu zaangażowania uczniów w działalność prospołeczną.
- Etap VIII programu ma służyć przygotowaniu do egzaminu na studia.
|