Czas trwania i etapy nauki szkolnej w krajach Unii EuropejskiejW większości krajów Unii Europejskiej obowiązek szkolny rozpoczyna się w wieku 6 lat i kończy się około 16 roku życia. W kilku krajach rozpoczyna się wcześniej. I tak w Luksemburgu i Irlandii Północnej szkoła jest obowiązkowa od 4 roku życia. W Holandii, Anglii, Walii i Szkocji obowiązek szkolny rozpoczyna się w wieku 5 lat, a w Grecji w wieku 5 1 roku. W Danii zaś początek obowiązkowej nauki wyznaczono 7 rok życia. Obowiązek szkolny trwa więc od 9 do 11 lat. Jest on najkrótszy we Włoszech i w Hiszpanii. Czas trwania obowiązku szkolnego ma iść w kierunku wydłużenia czasu trwania nauki szkolnej. W jedenastu państwach członkowskich szkolnictwo podstawowe stanowi odrębny szczebel w systemie edukacji. W większości tych krajów kształcenie na tym szczeblu trwa 6 lat. Najkrótszy cykl kształcenia na poziomie podstawowym (4 lata) ma większość niemieckich Landów oraz Austria. W krajach (Dania, Portugalia, Finlandia i Szwecja) kształcenie na tym szczeblu wchodzi w zakres jednolitej struktury kształcenia obowiązkowego, prowadzonego w sposób nieprzerwany. W większości krajów dzieci mogą - w pewnych okolicznościach i na życzenie rodziców - rozpoczynać naukę szkolną przed osiągnięciem wieku obowiązkowej nauki. Kształcenie na szczeblu podstawowym podzielono na trzy etapy we Francusko- i Niemieckojęzycznej Wspólnocie Belgii oraz Hiszpanii, na dwa etapy we Francji, Włoszech i Zjednoczonym Królestwie (z wyjątkiem Szkocji). Jednolite struktury w Portugalii i Finlandii dzielą się, odpowiednio, na trzy i dwa etapy. Dodatkowe uwagi - Dania: Terminu folkeskole użyto wyłącznie w odniesieniu do szkół podległych gminom miejskim.
- Finlandia: W roku 1999 zlikwidowano podział Peruskoulu/Grundskola na dwa etapy.
- Holandia: Basisonderwijs trwa 8 lat. Obowiązkowa nauka rozpoczyna się w wieku 5 lat. Większość dzieci rozpoczyna basisonderwijs w wieku 4 lat. Dla dzieci, które rozpoczynają w wieku 5 lat, basisonderwijs trwa 7 lat.
- Irlandia: Kształcenie na szczeblu podstawowym prowadzi się dla dzieci w wieku od 4 lat i większość rozpoczyna je w tym wieku. Obowiązkowa nauka rozpoczyna się w wieku 6 lat.
- Niemcy: Grundschule trwa 4 lata w 14 Landach, natomiast 6 lat w Berlinie i Brandenburgii.
- Zjednoczone Królestwo (E): W niektórych regionach Anglii system oświaty podzielono na trzy szczeble: first schools, middle schools i high schools. Uczniowie z first school przechodzą do middle school w wieku 8 lub 9 lat, a z middle school do high school (szkoły średniej) w wieku 12 lub 13 lat.
Normy dotyczące wielkości klas w krajach Unii EuropejskiejWiększość krajów Unii Europejskiej wprowadziła przepisy, które określają maksymalną i minimalną liczbę uczniów w klasie lub grupie. Maksymalne normy dotyczące wielkości klas są bardzo zróżnicowane. W krajach, gdzie określono normy, maksymalny limit nigdy nie przekracza 35 uczniów. Jednakże w Grecji, Hiszpanii, Irlandii, Islandii i Norwegii dopuszcza się niższe normy w szczególnych sytuacjach, np.: na początku nauki na szczeblu podstawowym, czy w przypadku włączenia do klasy kilku grup wiekowych, bądź też dla szkół obsługujących społecznie lub ekonomicznie upośledzone regiony. To minimum ustalono na najniższym poziomie w Austrii (10), natomiast w Portugalii wynosi 20 uczniów. Z kolei w Grecji klasa może liczyć mniej niż 15 uczniów zależnie od rodzaju szkoły (szkoły z jednym lub dwoma nauczycielami). W krajach, które nie określiły wielkości klas w przepisach, decyzje w tym zakresie podejmują poszczególne władze lokalne lub same szkoły, uwzględniając wytyczne edukacyjne. Inaczej wygląda jednak sytuacja we Francji, gdzie urzędnik centralnego szczebla władz może określić zarówno średnią liczbę uczniów w klasie na swoim terenie, jak i maksymalną liczbę, stosując kryteria przyjęte w danym departamencie. Dodatkowe uwagi - Irlandia: Od roku 1999/2000 maksymalna wielkość klasy w szkołach podstawowych - 30 uczniów.
- Niemcy: Nie można podać minimum ani maksimum, jest to więc jedynie średnia liczba w klasach wszystkich Landów.
- Portugalia: Minimum i maksimum wynosi 26 i 34 w klasie o powierzchni 40 m2, a 20 i 26 w klasach od 35 do 40 m2.
- Zjednoczone Królestwo (E/W, NI): Obecnie lokalne władze edukacyjne przygotowują i wdrażają plany umożliwiające spełnienie nowego wymogu ograniczenia wielkości klas 5-7-latków do maksimum 30 uczniów.
- Zjednoczone Królestwo (SC): Od roku 1999/2000 nauczyciele szkoły podstawowej mogą korzystać z pomocy asystenta.
- Islandia: Zgodnie z Ustawą o kształceniu obowiązkowym z 1995 r, nie opracowuje się już zaleceń dotyczących wielkości klas. O organizacji klas decydują gminy miejskie.
- Republika Czeska: W wyjątkowych wypadkach, klasa może liczyć więcej niż 30 uczniów.
- Polska: Od roku 1999/2000 nie ma zaleceń dotyczących wielkości klas w zreformowanych szkołach podstawowych.
- Węgry: W przepisach określono średnią liczbę uczniów w klasie (21), jak również maksimum.
Od roku 1998/2000 maksymalna wielkość klas w szkołach podstawowych w Irlandii wynosi 30 uczniów. We wszystkich krajach kandydujących do UE maksymalna liczba uczniów w klasie została określona w przepisach, a te limity wahają się od 36 uczniów w Estonii i na Łotwie do 24 na Litwie. Maksymalny limit może być niższy w klasach mających uczniów niepełnosprawnych (Słowenia), w klasach złożonych z uczniów w różnym wieku (Słowenia, Cypr) lub na początku nauki na szczeblu podstawowym (Słowacja i Cypr). W niektórych krajach określono także limity dolne - w Republice Czeskiej i Rumunii - 10 uczniów. |
