1. Czym jest projekt edukacyjny?W czasie ferii zimowych brałam udział w XI Krajowej Konferencji Stowarzyszenia Nauczycieli Matematyki. Uczestniczyłam tam w wielu ciekawych zajęciach, między innymi poświęconych nauczaniu metodą interdyscyplinarnych projektów edukacyjnych. Po zajęciach miałam okazję kupić książkę p. Małgorzaty Mikołajczyk "Udane projekty, nie tylko z matematyki". Po dokładnym przeanalizowaniu tej ciekawej pozycji, utwierdziłam się w przekonaniu, że jest metoda niezwykle atrakcyjna i kształcąca dla ucznia. Dobrze, że stosuję ją w swoim nauczaniu. Projekt edukacyjny jest to zadanie długoterminowe, polegające na samodzielnym i dogłębnym zbadaniu przez ucznia lub grupę uczniów zjawiska związanego z życiem codziennym lub dowolną gałęzią wiedzy. Zadanie to powinno: - nawiązywać do realnych sytuacji
- zrywać z podziałem na treści przedmiotowe
- odwoływać się do zainteresowań ucznia i pozwalać na poszerzanie jego wiedzy
- mieć charakter odkrywczy
- wymuszać realizację pełnego procesu badawczego od planowania przebiegu badań przez zdobywanie informacji, stosowanie rozmaitych strategii rozwiązywania problemu po opracowanie wniosków, stawianie dobrych pytań.
Metoda projektu rozwija w uczniu bardzo ważne umiejętności. Szkoła na każdym etapie kształcenia winna zapewnić uczniowi wielostronny rozwój. Gimnazjum to szkoła, która wprowadza uczniów w świat wiedzy naukowej i wdraża do samodzielności, polegającej na umiejętności zdobywania wiedzy, dokonywaniu samooceny i określaniu swojego miejsca w środowisku zarówno społecznym, przyrodniczym jak i kulturalnym. Gimnazjum to uczniowie, którzy powinni umieć współdziałać, wychodzić z inicjatywą, wartościować, wykazywać odpowiedzialność za siebie, innych i otoczenie. Wreszcie powinni znać swoje zainteresowania i umieć podjąć decyzję dotyczącą dalszej edukacji. Codzienne życie, rozwijająca się gospodarka, zmieniająca się jej struktura, również kierują pod adresem szkoły pewne wymagania. W ofertach pracy wymienia się stosunki do kandydatów, łatwość nawiązywania kontaktów, operatywność, zmysł organizatorski, chęć podejmowania wyzwań, komunikatywność, chęć podejmowania pracy w zespole i zdolność przyswajania nowej wiedzy. Nie można kształcenia tych umiejętności odłożyć do liceum, należy natomiast stopniowo je dawkować, poczynając od lat najmłodszych. Projekt jest sposobem na potraktowanie procesu uczenia się w sposób bardzo wszechstronny. 2. Jakie umiejętności rozwija metoda projektu?- planowanie pracy długoterminowej, wybór optymalnej metody rozwiązania problemów,
- podział pracy,
- współpraca w grupie, dyskusja, współodpowiedzialność za efekty pracy,
- korzystanie z różnych źródeł informacji (eksperyment, literatura, Internet, wywiad),
- przetwarzanie danych (także z wykorzystaniem technologii informacyjnej),
- planowanie i przeprowadzanie eksperymentów,
- definiowanie, przeprowadzanie klasyfikacji i tworzenie jej kryteriów,
- wyciąganie wniosków z danych i obserwacji,
- stawianie nowych pytań badawczych,
- prezentacja wyników.
Jak przygotować się do pracy metodą projektu? - najważniejszy jest wybór tematu - dostosowanie go do zainteresowań i możliwości ucznia, potrzeb nauczyciela i środowiska szkolnego,
- następny krok, to wybór formy realizacji projektu (indywidualnie czy grupowo)
- planowanie przebiegu projektu,
- bardzo ważne jest opracowanie instrukcji,
- konieczne jest ustalenie zasad pracy w grupie i kryteria oceny.
ZASTOSOWANIE METODY PROJEKTU W NAUCZANIU MATEMATYKI Biorąc pod uwagę wszystkie aspekty zadań szkoły oraz możliwości wynikające z metody projektu zadałam sobie pytanie, czy możliwe jest wykorzystanie tej metody w nauczaniu matematyki. Drugim bodźcem pobudzającym do refleksji było poszukiwanie odpowiedzi na pytanie, jak ucząc matematyki, włączyć się w realizację treści ścieżek edukacyjnych. Okazuje się, że tu może pomóc metoda projektu. Ucząc matematyki metodą projektu rozwijamy u uczniów ważne umiejętności matematyczne oraz dajemy okazję do ich swobodnego elastycznego stosowania. Metoda projektu stawia nie tyle na wiedzę i opanowanie technik, co na rozumienie procesów matematycznych, przeprowadzanie rozumowań, stawianie i empiryczne badanie hipotez, definiowanie obiektów i klasyfikowanie ich na tej podstawie, stosowanie matematyki jako narzędzia do rozwiązywania problemów praktycznych, kształtowanie rozmaitych strategii, rozwiązywania problemów. W ten sposób rozwijamy ważne umiejętności matematyczne oraz dajemy okazję do ich swobodnego elastycznego stosowania. Jak już wcześniej wspomniałam, stosuję w nauczaniu matematyki metodę projektu. W tym roku szkolnym, w klasach drugich, wykorzystałam propozycję opisaną w książce "Udane projekty nie tylko z matematyki", pod redakcję Małgorzaty Mikołajczyk. "PAŁACOWE POSADZKI" - projekt zrealizowany w klasach drugich- Celem projektu było zbadanie różnych możliwości projektowania płaszczyzny, czyli wypełniania jej wielokątami lub innymi rodzajami figur oraz kształtowanie pojęcia wielokąta foremnego i typy symetrii figur.
- Uczniowie pracują w grupach 6-7 osobowych. Dopuszcza się możliwość indywidualnej realizacji tego projektu przez chętnych uczniów.
- Harmonogram realizacji projektu.
- Czas trwania projektu od 28 lutego do 12 kwietnia 2002r.
- Plan realizacji etapów projektu.
PLAN REALIZACJI POSZCZEGÓLNYCH ETAPÓW PROJEKTU L.p. | Zadania etapowe | Termin wykonania | Uwagi | | 1 | Wprowadzenie uczniów w zagadnienia związane z projektem (instrukcja do projektu, zasady prezentacji i oceniania) | 28.02.2002r. | | | 2 | Opracowanie planu pracy związanego z projektem - podział na grupy, wybór liderów, przydział obowiązków | 7.03.2002r. | | | 3 | Poszukiwanie źródeł informacji i wykorzystanie ich do zbadania różnych możliwości pakietowania płaszczyzny, wypełniania jej wielokątami lub innymi rodzajami figur | 14.03.2002r. | | | 4 | Wybór sposobów prezentowania zebranych wiadomości i materiałów (albumy i plakaty) | 21.03.2002r. | | | 5 | Praca związana z przygotowaniem prezentacji | 5.04.2002r. | | | 6 | Ocena pracy uczniów w realizacji projektu i podsumowanie doświadczeń zdobytych w trakcie pracy nad projektem i prezentacja wyników poszczególnych grup | 12.04.2002r. | |
- Regulamin prezentacji
- Prezentacja musi przybierać formę albumu i plakatu dowolnej posadzki.
- Każdy zespół (lub indywidualnie uczeń) ma dziesięć minut na prezentację.
- Oprócz prezentacji każda grupa powinna opowiedzieć o sposobie pracy nad projektem (podział zadań w grupie, źródła informacji, współdziałanie, i samoocena).
- Zasady i formy oceniania wykonania projektu
- Oceniane bieżące podczas konsultacji z nauczycielem
- omówienie osiągniętych efektów,
- ukierunkowanie na dalszej pracy,
- samoocena pracy przez poszczególnych uczniów,
- ocena współpracy w grupie przez jej członków i nauczyciele.
- Ocena realizacji projektu dokonana została
- w dniu i dzień po prezentacji (ocena opisowa)
- w następnym tygodniu (wystawienie stopni z matematyki) za aktywność, postawę twórczą, pracę dodatkową
- Każdy uczeń będzie oceniany indywidualnie według następującej zasady (oceny w skali 1-6)
- 50% oceny końcowej stanowi ocena wystawiona przez nauczyciela
- 30% oceny końcowej stanowi średnia ocen wystawionych przez członków grupy
- 20% oceny końcowej stanowi ocena wystawiona przez samego ucznia
- Podsumowanie pracy uczniów Wszystkie grupy wykonały albumy i plakaty z posadzkami. Prace były bardzo ciekawe, zróżnicowane, wyczerpujące temat projektu. Wszystkie zespoły dobrze zrozumiały problem badawczy. Efektem pracy zespołów na projektem były pięknie wykonane albumy, które składały się z części teoretycznej i części problemowej (badawczej). Dopełnieniem tych wspaniałych prac były plakaty z przeglądem różnych typów parkietaży oraz projektami płytek do pakietowania płaszczyzny. Ostatecznym podsumowaniem projektu "Pałacowe posadzki była" wystawa prac uczniów na korytarzu szkolnym. Poniżej przedstawiam fragmenty prac uczniów klas drugich.
Małgorzata Mikołajczyk "Udane projekty nie tylko z matematyki", Krystyna Barteczko - Chrapek "Projekt jako metoda nauczania i wychowania", |